پاورقی
[1] در ادامه آیه فوق فرمود: «و حملناهم فی البر و البحر» (فرزندان آدم را در خشکی و دریا حمل کردیم)؛ انسان حامل بروبحر است، جامع جمیع صفات الیه است و کرامت و شرافتش از این روست؛ انسان متعلم به همه اسماء است: «و علم آدم الاسماء کلّها (قرآن، بقره /31)؛ انسان خلیفه الله است: «انی جاعل فی الارض خلیفه» (قرآن، بقره /30)؛ انسان جامع یدین است: «خلقت بیدی» (قرآن، ص /75)؛ انسان حامل روح خداست: «و نفخت فیه من روحی»، (قرآن، حجر /29)؛ و انسان حامل امانت الهی است: «فحملها الانسان» (قرآن، احزاب /72).
[2] قرآن، زخرف /54.
[3] فسق خروج از طریق حق است و از همین رو به معنای عصیان و ترک امر الهی و خروج از دین آمده است عرب واژه فسق را برای خارج شدن لُبّ خرما از پوسته اش به کار می برد و با همین عنایت در معنای انسانی، در قرآن کریم آمده است که به قول
ابن اعرابی کاربردی تازه بوده و واژه فاسق در کلام و شعر جاهلی سابقه نداشته است. بنابراین فاسق کسی است که از حق خارج شده باشد، از لُبّ و حقیقت الهی، انسانی خود خارج شده باشد. لسان العرب، ج 10، صص 262 - 263.
[4] سیره ابن کثیر، ج 2، ص 614؛ و نیز ر.ک: شمائل الرسول، ص 91.
[5] الشفا بتعریف حقوق المصطفی، ج 1، ص 155؛ مکارم الاخلاق، ص 18، الوفاء باحوال المصطفی، ج 2، ص 471.
[6] قرآن، حجر /72.
[7] الشفا بتعریف حقوق المصطفی، ج 1، ص 41؛ و نیز: دلائل النبوه،ابونعیم الاصبهانی، ج 1، ص 63.
[8] او اوس بن عبدالله الرابعی البصری است که از ابن عباس، عایشه، عبدالله بن عمر، ابوهریره و صفوان ابن عسال خبر نقل کرده است و عده ای از جمله قتاده، عمروبن مالک، بدیل بن میسره و ابواشهب از او روایت کرده اند و چنانکه حاکم گفته است از راویان ثقه است. وی در سال 83 ه. ق. از دنیا رفته است.ر.ک: ابن حجر العسقلانی، تهذیب التهذیب، دارالفکر، بیروت، 1404 ق. ج 1، صص 335 - 336؛ الطبقات الکبری، ج 7 صص 223 - 224؛ حلیه الاولیاء، ج 3، صص 78 - 82؛ صلاح الدین خلیل بن ابیک الصفدی، الوافی بالوفیات، دارالنشر فرانز شتاینر بقیسبادن، 1401، ج 9، ص 446.