- پیش گفتار 1
- خلیل خداوند 4
- اشاره 4
- گشایش دل 5
- نگران امت 6
- گشایش و تنگی سینه 7
- چارچوب های نادرست 9
- تنگ نظری و تنگنایی 9
- بهترین قلب ها 11
- چهارچوب خدایی 13
- لبریز از علم 14
- گونه های مردم 14
- 1_ بزرگ منشی 16
- نشانه های شرح صدر 16
- تحمل دشمنان و گناهکاران 17
- دیدی وسیع و همه جانبه 18
- جذب و دفع 19
- تحمل اهل فحشا 22
- قاطر چموش 24
- حبابه والبیه 25
- تحمل آزار همسر 28
- 4_ شکیبایی در برابر مصیبت ها 31
- 5_ دست های دهنده 32
- سخت گیری 34
- 6_ عفو و گذشت 36
- اشاره 38
- عظمت پیامبر 38
- درخواست حضرت موسی علیه السلام 38
- شرح صدر به ولایت امیرالمؤمنین علیه السلام 39
- عشق ویرانگر 40
- گشاده دلی در ولایت اهل بیت علیهم السلام 41
- داستان بلقیس 41
- امید در ناامیدی 43
- موسی کلیم الله شد 44
- ایمان سحره فرعون 45
- مسلمان شدن ملکه سبا 46
- ولایت؛ حافظ نبوت 47
- تحمل کوچک ها 48
- داوود رقّی و پسر عموی ناصبی 50
- شرح صدر نواب اربعه 50
- تنگ نظری دشمنان اهل بیت علیهم السلام 52
- بی اعتنایی به حرف مردم 52
- تحمل بزرگان 55
- رفتار امیرالمؤمنین علیه السلام در برابر دشنام دیگران 58
- فتنه جمل 59
- تحمل امیرالمؤمنین علیه السلام 60
- کف های روی آب 60
- امامزادگان 61
- عفو بزرگ 62
- روز مهربانی 63
- تصدیق گمان خوب 64
- همان کاری که حضرت یوسف با برادران کرد! 65
- تألیف قلوب 66
- دغدغه انسان های کوچک 67
- انفاق آبرو 67
- رها کن تا رهایت کنند 68
- اشاره 70
- منشأ خوبی ها 70
- صلوات هفتاد هزار فرشته 70
- بزرگان جامعه 72
- وسعت نظر 73
- قیام عالم گیر 74
- ظهور رحمت برای عالمیان 75
- شرح صدر و سخاوت 75
- سخاوت شگفت انگیز 76
- انفاق خانه ای پر از طلا 77
- دین فروشی 78
- اندازه های خدایی 79
- فنای در اهل بیت علیهم السلام 80
- تسلیم محض 81
- امر به سکوت 82
- وقف های امیرالمؤمنین علیه السلام 83
- انفاق هایی که خداوند پذیرفت 84
- توسعه بر خانواده 86
- مسیر آسان 87
- بخل و خساست نفس 87
- زیرکی ابو دحداح 89
- درخت سمره ٔ بن جندب 91
- قاعده لا ضرر 92
- راه کربلا 93
- اشاره 94
- نور صلوات 94
- حقیقت شرح صدر 95
- نور آسمان ها و زمین 97
- نور وجود 98
- چشم پوشی 103
- نعمت جهل 104
- پیوند دعا و شرح صدر 104
- همه چیز به دست اوست 106
- توجه به مفاهیم دعاها 107
- دعا و نورانیت دل 109
- قلبی گسترده تر از آسمان ها 110
- شیخ عبدالکریم حامد 111
- بازگرداندن عذاب حتمی 112
- جوشش رحمت الهی 114
- ما ز بالاییم و بالا می رویم! 114
- همه چیز برای انسان و انسان برای خدا 115
- زیباترین آفرینش 116
- همنشینی با خدا 117
- سرچشمه زلال معارف 119
- اشاره 121
- عاقبت به خیری 121
- انس با قرآن 122
- کوچک شدن مشکلات 122
- تأمل در آیات قرآن 124
- غرق در آیات الهی 126
- انوار الهی 126
- فهم اسرار و شرح صدر 127
- کلامی از جنس نور 129
- تهدیدها سست می شود! 130
- انتهای دشواری ها 133
- سوز و ساز 134
- رهایی از خصومت ها 135
- اِعمال حیله و افزایش بلاها 137
- بهترین چاره 138
- مجالست با بزرگان 139
- نگاهی به مصیبت دیگران 140
- پیکر توجه به خود 141
- تواضع و محبوبیت 141
- بیرون آمدن از پوسته خودیت 143
- سفر از خود 144
- در پی بزرگان 144
- چکیده همه موعظه ها 145
به شکایت باز نمی کنند. باید تحمّل انسان زیاد باشد.
یکی از یاران حضرت امیر علیه السلام گفته بود: بیست سال است یکی از چشم های من نابینا شده است، هنوز به همسر خودم نگفته ام. آدم هایی هستند که انواع و اقسام بیماری ها را دارند، حتی به همسر و فرزندان خود نمی گویند و کسی متوجّه نمی شود. درد و بلای خود را پنهان کن. امیرالمؤمنین علیه السلام در اوصاف مؤمن فرمودند:
بِشْ_رُهُ فِی وَجْهِهِ وَ حُزْنُهُ فِی قَلْبِهِ؛(1) نشاط و شادابی را در چهره دارد و حزن و اندوه را در دل خود پنهان می کند.
دردها و غصه های خود را هر چه می توانی از دیگران کتمان کن.
رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند:
اَرْبَعٌ مِنْ کُنُوزِ الْج_َنَّهِ کِتمانُ الفاقَهِ وَ کِتْمانُ الصَّدَقَهِ وَ کِتْمانُ المصیبَهِ وَ کتمانُ الوَجَعِ؛(2) چهار چیز از گنج های بهشت است: پنهان داشتن فقر و تنگدستی، پنهان داشتن صدقه، پنهان داشدن مصیبت و پنهان داشتن درد.
یکی از گنج های بهشت کتمان مصیبت است. مصیبت ها، دردها و گرفتارهای خود را پنهان کن. تحمّل انسان های بزرگ زیاد است. مصائب را راحت تحمّل می کنند.
5_ دست های دهنده
یک علامت انسان های بزرگ این است که دست دهنده آن ها زیاد
1- 1. الکافی، ج 2، ص 226؛ نهج البلاغه، ص 533؛ بحارالانوار، ج 64، ص 305.
2- 2. الدعوات، ص 164؛ بحارالانوار، ج 78، ص 208.