- پیش گفتار 1
- خلیل خداوند 4
- اشاره 4
- گشایش دل 5
- نگران امت 6
- گشایش و تنگی سینه 7
- چارچوب های نادرست 9
- تنگ نظری و تنگنایی 9
- بهترین قلب ها 11
- چهارچوب خدایی 13
- لبریز از علم 14
- گونه های مردم 14
- 1_ بزرگ منشی 16
- نشانه های شرح صدر 16
- تحمل دشمنان و گناهکاران 17
- دیدی وسیع و همه جانبه 18
- جذب و دفع 19
- تحمل اهل فحشا 22
- قاطر چموش 24
- حبابه والبیه 25
- تحمل آزار همسر 28
- 4_ شکیبایی در برابر مصیبت ها 31
- 5_ دست های دهنده 32
- سخت گیری 34
- 6_ عفو و گذشت 36
- عظمت پیامبر 38
- اشاره 38
- درخواست حضرت موسی علیه السلام 38
- شرح صدر به ولایت امیرالمؤمنین علیه السلام 39
- عشق ویرانگر 40
- گشاده دلی در ولایت اهل بیت علیهم السلام 41
- داستان بلقیس 41
- امید در ناامیدی 43
- موسی کلیم الله شد 44
- ایمان سحره فرعون 45
- مسلمان شدن ملکه سبا 46
- ولایت؛ حافظ نبوت 47
- تحمل کوچک ها 48
- شرح صدر نواب اربعه 50
- داوود رقّی و پسر عموی ناصبی 50
- بی اعتنایی به حرف مردم 52
- تنگ نظری دشمنان اهل بیت علیهم السلام 52
- تحمل بزرگان 55
- رفتار امیرالمؤمنین علیه السلام در برابر دشنام دیگران 58
- فتنه جمل 59
- تحمل امیرالمؤمنین علیه السلام 60
- کف های روی آب 60
- امامزادگان 61
- عفو بزرگ 62
- روز مهربانی 63
- تصدیق گمان خوب 64
- همان کاری که حضرت یوسف با برادران کرد! 65
- تألیف قلوب 66
- انفاق آبرو 67
- دغدغه انسان های کوچک 67
- رها کن تا رهایت کنند 68
- صلوات هفتاد هزار فرشته 70
- منشأ خوبی ها 70
- اشاره 70
- بزرگان جامعه 72
- وسعت نظر 73
- قیام عالم گیر 74
- شرح صدر و سخاوت 75
- ظهور رحمت برای عالمیان 75
- سخاوت شگفت انگیز 76
- انفاق خانه ای پر از طلا 77
- دین فروشی 78
- اندازه های خدایی 79
- فنای در اهل بیت علیهم السلام 80
- تسلیم محض 81
- امر به سکوت 82
- وقف های امیرالمؤمنین علیه السلام 83
- انفاق هایی که خداوند پذیرفت 84
- توسعه بر خانواده 86
- مسیر آسان 87
- بخل و خساست نفس 87
- زیرکی ابو دحداح 89
- درخت سمره ٔ بن جندب 91
- قاعده لا ضرر 92
- راه کربلا 93
- اشاره 94
- نور صلوات 94
- حقیقت شرح صدر 95
- نور آسمان ها و زمین 97
- نور وجود 98
- چشم پوشی 103
- پیوند دعا و شرح صدر 104
- نعمت جهل 104
- همه چیز به دست اوست 106
- توجه به مفاهیم دعاها 107
- دعا و نورانیت دل 109
- قلبی گسترده تر از آسمان ها 110
- شیخ عبدالکریم حامد 111
- بازگرداندن عذاب حتمی 112
- جوشش رحمت الهی 114
- ما ز بالاییم و بالا می رویم! 114
- همه چیز برای انسان و انسان برای خدا 115
- زیباترین آفرینش 116
- همنشینی با خدا 117
- سرچشمه زلال معارف 119
- اشاره 121
- عاقبت به خیری 121
- انس با قرآن 122
- کوچک شدن مشکلات 122
- تأمل در آیات قرآن 124
- غرق در آیات الهی 126
- انوار الهی 126
- فهم اسرار و شرح صدر 127
- کلامی از جنس نور 129
- تهدیدها سست می شود! 130
- انتهای دشواری ها 133
- سوز و ساز 134
- رهایی از خصومت ها 135
- اِعمال حیله و افزایش بلاها 137
- بهترین چاره 138
- مجالست با بزرگان 139
- نگاهی به مصیبت دیگران 140
- تواضع و محبوبیت 141
- پیکر توجه به خود 141
- بیرون آمدن از پوسته خودیت 143
- سفر از خود 144
- در پی بزرگان 144
- چکیده همه موعظه ها 145
عصبانی نشوند، غضب نکنند، زیرمجموعه خود را ببخشند، خدا می گوید من هم می بخشم. چون حقّ این هاست.
اگر شاگردان کلاسی آن قدر شلوغ کردند که حال معلّم بد شد، حال مدیر و ناظم بد شد، حتماً بدانید اوضاع به هم می ریزد. ولیّ خدا اگر غضب کند، حتماً بیرون منعکس می شود و یک پیشامدی می شود.
یک مادری می گفت: بچّه من، مرا خیلی عصبانی کرد. گفتم: خدایا، من دلم شکست، یک بلایی بفرست! گفت: رفت بیرون و با ماشین تصادف کرد و استخوان او شکست. چقدر خسارت دید!
این آشی که ریختی باید پای آن بنشینی و بخوری! نفرین نکن. بگو: خدایا، او را هدایت کن! خدایا، دست او را بگیر!
انسان های بزرگ و دارای شرح صدر، تحمّل آن ها در مصائب، بلاها، سختی ها، مشکلات زیاد است. اگر کسی حرف نامربوطی زد، به او توجه نمی کنند.
رفتار امیرالمؤمنین علیه السلام در برابر دشنام دیگران
امیرالمؤمنین علیه السلام بسیار به این شعر تمثل می جستند:
وَ لَقَدْ أَمُ_رُّ عَلَی اللَّئِیمِ یَسُبُّنِیفَمَضَیْتُ ثَمَّهَ قُلْتَ لا یَعْنِینِی(1)
حضرت امیر علیه السلام می فرماید: من از کوچه می رفتم، یک آدم لئیم و پستی مرا دشنام می داد و نفرین می کرد. من هم از آنجا گذشتم و پیش خود گفتم: منظورش من نیستم. نفرمود: من امام هستم، سبّ به من
1- 1. منهاج البراعهٔ، ج 15، ص 309؛ جامع الشواهد، ص 332.