- اشاره 1
- جهان در عصر بعثت 1
- دین در جهان معاصر 1
- عربستان... 1
- مقدمه 1
- جنگ قبایل 2
- مردم عربستان 2
- تعصب قبیلگی 2
- حکومت 2
- شبه جزیرهی عربستان 2
- طرد عضو قبیله 3
- بازارها و ادبیات عرب 3
- ماههای حرام 3
- زن و خانواده 3
- غارت 3
- سبعهی معلقه 4
- جنوب عربستان 4
- تجارت و پردهداری قریش 4
- ازلام 4
- دین عربستان 4
- حیره و غسان 5
- ایران... 5
- اشاره 5
- ذونواس و کشتار مسیحیان 5
- تسلط بیگانه 5
- خدا در تعالیم زردشت 6
- حکومت 6
- مذهب 6
- دین زردشتی 6
- اوستا و گاتاها 6
- کیش مانی 7
- مزدکیه یا درست دینان 7
- شرک در خلقت 7
- زروانیان 7
- عیسویان ایران 7
- طبقهی روحانیان 8
- شاه و درباریان 8
- ازدواج با محارم 8
- نظامات اجتماعی 8
- سازمان جامعه 8
- اشاره 9
- تعلیم و تربیت 9
- مذهب و علم و فلسفه 9
- حکومت 9
- علوم و فنون 9
- امپراطوری روم شرقی... 9
- بتپرستی و مسیحیت 10
- تفکیک دین از قانون و حکومت 10
- ماهیت عیسی مسیح 10
- یعقوبیه 10
- نسطوریان 10
- قانوننامهی یوستینیانوس 11
- رابطهی کلیسا و امپراطور 11
- تمدن روم شرقی 11
- برخی از تعالیم عهد جدید 11
- تجارت و صنعت 12
- طبقات 12
- زن و روابط جنسی 12
- بردگان و کارگران 12
- دهقانان 12
- تعلیم و تربیت 13
- ایتالیا در قرن ششم 13
- سرنوشت مدارس یونان 13
- فرانسه در قرن ششم 13
- بریتانیا در قرن ششم 13
- امپراطوری روم شرقی در آستانهی سقوط 14
- مصر 14
- اشاره 14
- اسپانیا در قرن ششم 14
- اوضاع اجتماعی 14
- سازمان اداری 14
- تورات 15
- خصومت یهود و مسیحیان 15
- یهود... 15
- اشاره 15
- یهود در قرن ششم میلادی 15
- هندوستان... 16
- مذهب 16
- حکومت 16
- اشاره 16
- هندوئیسم 16
- تلمود 16
- بودیسم 17
- قانوننامهی مانو 17
- مقررات اجتماعی 17
- خدا 17
- جینیسم 17
- ریاضت 18
- تعلیم و تربیت 18
- اشاره 18
- چین کشور آسمانی... 18
- فلسفه 18
- دودمان تانگ 19
- کنفوسیانیسم و سیر تاریخی آن 19
- مذهب 19
- حکومت 19
- مبدء و معاد 19
- آموزش و پرورش 20
- آئین زندگی 20
- فنون و هنرها 20
- ساختمان اجتماع 20
- ژاپن... 20
- حکومت 20
- خانواده و زن 21
- مقررات اجتماعی 21
- مذهب 21
- بودیسم در ژاپن 21
- آفرینش 21
- اقمار یا مستعمرات چین و هند 22
- از ولادت تا بعثت 22
- محمد یتیم 22
- تعلیم و تربیت و علوم و فنون 22
- زناشویی خدیجه 23
- امین امت 23
- حلف الفضول 23
- خردسالی محمد 23
- حرف فجار 23
- از بعثت تا هجرت 24
- مسلمانان صدر اول 24
- اصول اعتقادات 24
- رسول آفریدگان 24
- رژیم سرمایهداری به خطر میافتد 24
- مدینه آمادهی پذیرفتن اسلام میشود 25
- مردی جسور به اسلام میگرود 25
- پهلوانی دلیر به صف مسلمانان میپیوندد 25
- هجرت به حبشه 25
- صحیفهی ملعونه 25
- سفر طائف 26
- از هجرت تا وفات 26
- توطئهی دارالندوه 26
- مدینه آمادهی قبول اسلام میشود 26
- ورود به شهر 27
- هجرت 27
- در قباء 27
- چند نکته با خواننده 27
- تعقیب آغاز شد 27
- اشاره 27
- دومین خطبه 28
- مسجد 28
- سال اول هجرت 28
- سال دوم هجرت 28
- ده سال زندگی 28
- پیوندهای جدید 29
- مشکل یهود و غزوهی بنی قینقاع 29
- غزوهی بدر 29
- سال سوم هجرت 29
- سال پنجم هجرت 30
- سریهی ابوسلمة بن عبدالاسد 30
- غزوهی بدر دوم 30
- سال چهارم هجرت 30
- غزوهی احد 30
- سال هفتم هجرت 31
- غزوة خندق یا احزاب 31
- سال ششم هجرت 31
- پاسخ هرقل 32
- نامه به سران جهان 32
- غزوهی وادی القری 32
- سال هفتم هجرت 32
- صلح حدیبیه 32
- به سوی مکه، عمرهی قضا 33
- ازداج با میمونه 33
- سال هشتم هجرت 33
- سریههای پس از خیبر 33
- سریهی سلاسل 34
- سریهی مؤته 34
- فتح مکه 34
- سال نهم هجرت 34
- غزوه حنین 34
- محمد میمیرد 35
- روز ترویه 35
- اشاره 35
- غزوهی تبوک 35
- آیندهی امت 35
- گوشهای از اخلاق محمد 36
- در کفالت ابوطالب 36
- شبانی گوسفندان 36
- در کفالت عبدالمطلب 36
- در کودکی 36
- در کار تجارت 37
- با خانواده 37
- با بردگان 37
- نظافت 37
- با ستمدیدگان 37
- زهد و پارسائی 38
- عبادت 38
- حریم قانون 38
- بخشایش و گذشت 38
- ادب معاشرت 38
- احترام به افکار عمومی 39
- اسلام و سایر ادیان 39
- استقامت 39
- محمد در آئینهی اسلام 39
- اصالت فرد از نظر طبیعت بشری 40
- جهانبینی اسلامی 40
- طعن و جواب 40
- تفاوت بیانات عرفانی اسلام با دیگران 40
- نتیجههای فاسد عرفان هندی 40
- خاتمه این بحثها 41
- برتری اسلام در توحید 41
- اجمالی از سیر معنوی 41
- ولایت الهی 41
- برگردیم به روش اسلام 41
- بشارات انبیاء 42
- چهرههای نمایان تاریخ 42
- اسلام 42
- سیمای محمد 42
- نشانهها و علائمی که به مقصد رهبری میکند 43
- سرشت و سرنوشت 43
- زمینه سازی سرنوشت در مورد پیامبران 43
- پیامبری هم مشمول سرنوشت است 43
- آمادگی زمان و محیط 43
- مشخصاتی از بشارات 44
- بشارت ادریس نبی 44
- بشارتی از تورات یا عهد عتیق 44
- تفاوت بشارتهای مربوط به پیامبر اسلام با بشارات سایر پیامبران 44
- بشارات کتب و صحف انبیاء و مصلحین دربارهی پیامبر اسلام 44
- بشارت انجیل 45
- ختم نبوت 45
- بشارت حضرت داود نبی 45
- نبوت تبلیغی 45
- بشارت دیگری از تورات 45
- جبر تاریخ 46
- مقتضیات زمان 46
- نیازمندیها 46
- تحرک و انعطاف 46
- دین جاوید 46
- بینشهای نو 47
- اجتهاد 47
- انتقال وظیفه 47
- جامعیت، و به تعبیر خود قرآن وسطیت 47
- اسلام هرگز به شکل و صورت و ظاهر زندگی نپرداخته است 47
- پاورقی 48
- نسبیت اجتهاد 48
تجارت و صنعت
از قرن پنجم به بعد قسطنطینیه بزرگترین بازار و مرکز کشتیرانی جهان بود و «یوستینیانوس» برای حفظ این موقعیت و جلوگیری از رقابت ایران به ایجاد روابطی با حمیریان جنوب غربی عربستان و حبشه دست زد و بدنبال آن دخالت در امور داخلی این کشورها پیش آمد.
دهقانان
در زمان یوستینیانوس دهقانان میتوانستند مالک زمین باشند، اما املاک وسعت میگرفت و بسیاری از دهقانان به علل گوناگون از قبیل خشکسالی و سیل و رقابت و مالیاتهای سنگین یا جنگ تدریجا به تابعیت زمینداران بزرگ درمیآمدند.
بردگان و کارگران
بیشتر کارگران صنعتی آزاد بودند. یعنی برای فرار از گرسنگی جبرا تن به کار با مزد کم میدادند. بردگان در کار داخلی خانوادهها و صنعت نساجی به کار گمارده میشدند. در سوریه و شاید در مصر و شمال افریقا کار اجباری برای نگهداری ترعههای آبیاری از طرف دولت معمول بود.
طبقات
اشراف سناتوری از راه مالکیت زمین، و بازرگانان بزرگ از راه معاملات بزرگ، چندان ثروتمند شدند و به زندگی تجملی رسیدند که پیش از آن، تنها برای معدودی از مردم روم میسر شده بود. اینان بیشتر در پوشیدن جامههای مزین و زرنگار زیادهروی میکردند. طبقات دیگر گرفتار مالیاتهای سنگین، مزد کم، تجملات ناروا و گرانی [ صفحه 101] قیمتها و زندگی ناگوار بودند.
زن و روابط جنسی
روابط نامشروع جنسی شایع بود، بطوری که بعضی از مورخین تقریبا همهی زنان آن زمان را فاسد میدانند.نظر به کثرت بارداری نامشروع مطالعات فراوانی برای پیدا کردن داروهای ضد آبستنی انجام میگرفت، و گاهی متوسل به کارهای جادویی میشدند. زن از نظر آزادی روابط و دخالت در حکومت تا آن زمان به آن حد نرسیده بود.