سلمان فارسی صفحه 25

می بینیم سلمان به وجود گرایش به عبادت و اعراض از دنیا به نحوی خارج از حد اعتدال در زید پی می برد ؛ گرایشی که می تواند در طرز رفتار او با دیگران و محیط اطراف خلل و اختلالی غیر مجاز ایجاد

کند و بخش بزرگی از حالت توازن را که باید در زمینه پرداختن به اعمال خیر و نیک وجود داشته باشد به نحوی که به جهات دیگری که باید بدانها نیز در حد معینی پرداخته شود آسیب نرساند از بین می برد . و پیداست که مساءله توازن و تعادل مساءله حساس و خطیری است که با عمق شخصیت انسان مسلمان تماس دارد و با تمامی مواضع و رفتارها و کلیه شؤ ون زندگی او مرتبط است و ایجاد خلل در آن به معنای پیدایش و نقص و کاستی در دین است که باید از آن دوری جست و پیش از آن که به فاجعه ای واقعی مبدل شود باید آن را اصلاح و تصحیح کرد .

آری سلمان به این نیز پی برده بود که ((زید)) با تلقی و برداشتی قشری و سطحی به عبادات دینی پرداخته است به طوری که به وسواسی گری دچار گشته تا آنجا که از روح شریعت دور شده خود را در محبسی خشک و در بسته زندانی کرده و از زندگی در سرزمین گسترده و پر از نعمت خدا محروم نموده نمی تواند به گشت و گذار هدفدار در آفاق این سرزمین پهناور و آکنده از نعمت و موهبت بپردازد . وقتی که سلمان احساس کرد زید در معرض این خطر جدی است و در آستانه اینست که بر اثر آن ، گامهایش بلغزد از جایگاه یک مربی مهربان برای تصحیح خطای زید و بازگرداندن امور به حد نصاب و اعتدال وارد عمل می شود .

نص تاریخی چنین می گوید :

زید بن صوحان شب را زنده

می داشت و روز زا روزه می گرفت و چون جمعه می آمد شب جمعه را زنده می داشت و به سبب مشقتی که در جمعه ها تحمل می کرد از رسیدن جمعه ناراحت می شد چون خبر این رفتار و کردار به سلمان رسید عزم سرای او کرد و گفت :

زید کجاست ؟

همسر زید گفت : اینجا نیست .

سلمان به همسر زید گفت : تو را قسم می دهم که غذایی فراهم کنی و بهترین جامه هایت را بپوشی . آنگاه کس به سراغ زید فرستاد چون آمد غذا را نزد او گذاشت و بدو گفت :

ای زید! (زیدک ) بخور .