- مقدمه مترجم 1
- مقدمه دفتر 1
- مقدمه مؤ لف 3
- فصل اول : معرفی سلمان محمدی در چند سطر 4
- باب اول : مقاطعی از زندگانی سلمان 4
- سرآغاز 4
- اطلاعات مقدماتی 5
- از ویژگیهای سلمان 6
- مقام و منزلت سلمان 7
- درگذشت سلمان 8
- داستان اسلام آوردن سلمان 10
- فصل دوم : اسلام آوردن و آزاد شدن از بردگی 10
- آنچه ما از این ماجرا می فهمیم 11
- زمان آزاد شدن سلمان 11
- تاریخ آزاد شدن 12
- چند ایراد در مورد این قرارداد 13
- پاسخ به این اشکالات 14
- چند ایراد و خدشه در این روایت 16
- حدیث آزادی سلمان به نقلی دیگر 16
- درخت خرمایی که عمر غرس کرد 17
- روایتی که قابل قبولتر است 17
- نقش ((خلیسه )) در آزاد شدن سلمان 18
- سخن ما 19
- فصل سوم : آگاهی و مسؤ ولیت 22
- چرا دروغ می گویند ؟ 22
- ابوبکر و آزاد شدن سلمان 22
- سرآغاز 23
- توان و تعادل در شخصیت انسان مسلم 24
- زهد واقعی 26
- نجات سبکباران 27
- مقصود از ((صحابی )) از نظر سلمان 31
- مسؤ ولیتها بزرگ 32
- فصل چهارم : هم مخالفت با حکومت و هم مشارکت در آن 33
- مشارکت جبهه مخالف ، در حکومت 33
- یک پرسش صریح 34
- پاسخی روشن 34
- سرآغاز 38
- باب دوم : سیاستها و پیامدها 38
- اسلام تبعیض نژادی را رد می کند 38
- فصل اول : رویاروی زورگویی 38
- تبعیض نژادی و نقش اراده انسان 39
- پیامدهای منفی آشکار 41
- سلمان رویاروی تبعیض نژادی 41
- خاندان بنی عدی در جاهلیت 45
- منافات ((دفاع از سلمان ))با سیاستهای عمر 47
- ازدواج و سیاست تبعیض نژادی 49
- بد سخن گفتن سلمان یک افسانه است 54
- کینه کور 55
- فصل دوم : تبعیض نژادی رویدادها و مواضع 56
- مقدمه ای لازم 57
- امویان و سیاست تبعیض نژادی 57
- انحراف از خط و مسیر اسلام 57
- عذر تراشیدن ، کوشش بی حاصل 58
- تنوع روش تبعیض گرایی 59
- نمونه هایی از تبعیض نژادی در عصر اموی 60
- در عصر عباسیان 66
- خلیفه دوم و سیاست تبعیض نژادی 67
- فصل سوم : دو سیاست متضاد 67
- جنبه اول : برتر دانستن عرب 68
- جنبه دوم : ستم به غیر عرب 69
- مشروح سیاستهای خلیفه 70
- سیاست علی (ع)با غیر عرب 76
- فرزندان علی (ع) به راه او ادامه می دهند 78
- پایه نخست و بنیادین 79
- تحریک کردن یک یهودی مسلمان نما 81
- فصل چهارم : تبعیض نژادی ، نتایج آثار 81
- از جمله آثار و پیامدهای سیاست عمری 81
- آثار سیاست عمر بر عرب 82
- عظمت عمر بن خطاب در میان عرب 83
- آثار این سیاست بر غیر عرب 86
- آثار سیاست علی و آل علی (ع ) 87
- غیر عرب ، پیشتازان علم و فرهنگ 89
- کلام آخر 104
- پی نوشتها 1 106
- پی نوشتها 106
- پی نوشتها 2 117
- پی نوشتها 3 129
ب - علی - علیه الصلاه والسلام - و یاران گرامی
آن حضرت - رضوان الله علیهم - معتقد بودند که از نظر اسلام مبارزه برای مبارزه (یعنی مبارزه فاقد انگیزه مشروع ) مردود است و به معنای ناتوانی ، شکست و گریز از رویارو شدن با واقعیت و تحمل مسؤ ولیت می باشد ؛ زیرا این گونه معارضه و مبارزه زیانبار ، نابود کننده و محکوم است .
همچنین این برگزیدگان منافع و خواسته های شخصی خود را در حکومت نمی دیدند و جستجو نمی کردند تا به خاطر آن و در راه آن همه چیز را قربانی کنند بلکه ایشان در حکومت مسؤ ولیت و فرصتی می دیدند تا با خدمت به بندگان خدا و رعایت و هدایت ایشان خشنودی خدای سبحان را به دست آورند .
و همچنین از دیدگاه اینان ((مثبت گرایی )) اساس زندگی ، مبنای عمل و راه رهایی است و حتی در مواردی که به ظاهر ، مواضع منفی اتخاذ می کرده اند از موضع مسؤ ولیت و ناشی از ((مثبت گرایی )) سازنده و خیرخواهانه بوده و به عنوان شیوه ای برای هموار کرده مشکلات و از بین بردن موانع از طریق اقدام عملی بدان روی می آورده اند .
بدین جهت می بینیم امیر المؤ منین - علیه السلام - که ناگواریهای بسیاری را چشید ، حقش غصب شد ، به خانه اش هجوم کردند و همسرش را از میراث و عطای پدرش (فدک ) محروم ساختند و از جانب زمامداران اهانتها و بدیهای بسیاری در حق حضرتش روا داشته شد و همگان متوقع بودند که با آنها که حقش را غصب کردند و - به تعبیر
خود آن حضرت - مقام و منزلت رفیع او را کوچک کردند و برخورد کاملا منفی داشته باشد بر خلاف این توقع و تصور به ایجاد روابط تقریبا عادی با همان غاصبان اهتمام می ورزد و در بسیاری از مسائل - تا حد مشخصی - با آنان مشارکت و همکاری و برایشان خیر خواهی می کند و در هر فرصتی درباره هر موضوع کوچک و بزرگی نظر اسلام اصیل را به دست می دهد و هر جا که نصرت دین و خیر و صلاح مسلمین باشد او دادن کمک کوتاهی نمی کند . . . هر چند شاید آنها هم چندان به دادن جواب مثبت به این کوششها علاقمند نبوده اند .
آن حضرت - علیه السلام - با این کلام ضابطه مسلک و شیوه خود را بیان می فرماید :
((به خدا سوگند ، مادام که به امور مسلمین آسیب نرسد و ستمی جز تنها بر من نباشد مسالمت می کنم تا به پاداش این (صبر و تحمل ) برسم و از مال و منالی که شما برای نیل بدان مسابقه گذاشته اید زهد و دوری نمایم )) . (98)
اما این همکاری و مشارکت آن حضرت - علیه الصلاه والسلام - تواءم بوده است با محافظت و مداومت بر خط رسالتش و استمرار در اظهار مظلومیت و شکوه و شکایت از انحراف آن جمعیت از راه راست و مخالفت آنها با پیامبر- صلی الله علیه و آله - .
آری این مشارکت مشارکت سازنده و در خط رسالت و برای خدمت به آن بوده است . اما وقتی که مشارکت و همکاری تاءیید و