- مقدمه مترجم 1
- مقدمه دفتر 1
- مقدمه مؤ لف 3
- فصل اول : معرفی سلمان محمدی در چند سطر 4
- سرآغاز 4
- باب اول : مقاطعی از زندگانی سلمان 4
- اطلاعات مقدماتی 5
- از ویژگیهای سلمان 6
- مقام و منزلت سلمان 7
- درگذشت سلمان 8
- داستان اسلام آوردن سلمان 10
- فصل دوم : اسلام آوردن و آزاد شدن از بردگی 10
- آنچه ما از این ماجرا می فهمیم 11
- زمان آزاد شدن سلمان 11
- تاریخ آزاد شدن 12
- چند ایراد در مورد این قرارداد 13
- پاسخ به این اشکالات 14
- حدیث آزادی سلمان به نقلی دیگر 16
- چند ایراد و خدشه در این روایت 16
- روایتی که قابل قبولتر است 17
- درخت خرمایی که عمر غرس کرد 17
- نقش ((خلیسه )) در آزاد شدن سلمان 18
- سخن ما 19
- فصل سوم : آگاهی و مسؤ ولیت 22
- چرا دروغ می گویند ؟ 22
- ابوبکر و آزاد شدن سلمان 22
- سرآغاز 23
- توان و تعادل در شخصیت انسان مسلم 24
- زهد واقعی 26
- نجات سبکباران 27
- مقصود از ((صحابی )) از نظر سلمان 31
- مسؤ ولیتها بزرگ 32
- مشارکت جبهه مخالف ، در حکومت 33
- فصل چهارم : هم مخالفت با حکومت و هم مشارکت در آن 33
- پاسخی روشن 34
- یک پرسش صریح 34
- فصل اول : رویاروی زورگویی 38
- سرآغاز 38
- باب دوم : سیاستها و پیامدها 38
- اسلام تبعیض نژادی را رد می کند 38
- تبعیض نژادی و نقش اراده انسان 39
- سلمان رویاروی تبعیض نژادی 41
- پیامدهای منفی آشکار 41
- خاندان بنی عدی در جاهلیت 45
- منافات ((دفاع از سلمان ))با سیاستهای عمر 47
- ازدواج و سیاست تبعیض نژادی 49
- بد سخن گفتن سلمان یک افسانه است 54
- کینه کور 55
- فصل دوم : تبعیض نژادی رویدادها و مواضع 56
- مقدمه ای لازم 57
- امویان و سیاست تبعیض نژادی 57
- انحراف از خط و مسیر اسلام 57
- عذر تراشیدن ، کوشش بی حاصل 58
- تنوع روش تبعیض گرایی 59
- نمونه هایی از تبعیض نژادی در عصر اموی 60
- در عصر عباسیان 66
- فصل سوم : دو سیاست متضاد 67
- خلیفه دوم و سیاست تبعیض نژادی 67
- جنبه اول : برتر دانستن عرب 68
- جنبه دوم : ستم به غیر عرب 69
- مشروح سیاستهای خلیفه 70
- سیاست علی (ع)با غیر عرب 76
- فرزندان علی (ع) به راه او ادامه می دهند 78
- پایه نخست و بنیادین 79
- تحریک کردن یک یهودی مسلمان نما 81
- فصل چهارم : تبعیض نژادی ، نتایج آثار 81
- از جمله آثار و پیامدهای سیاست عمری 81
- آثار سیاست عمر بر عرب 82
- عظمت عمر بن خطاب در میان عرب 83
- آثار این سیاست بر غیر عرب 86
- آثار سیاست علی و آل علی (ع ) 87
- غیر عرب ، پیشتازان علم و فرهنگ 89
- کلام آخر 104
- پی نوشتها 1 106
- پی نوشتها 106
- پی نوشتها 2 117
- پی نوشتها 3 129
ج : در نامه ای که معاویه برای زیاد بن ابیه نوشته و به ذکر امر خلافت پرداخته می گوید : ((لکن خداوند آن را (خلافت را) از میان بنی هاشم بیرون برد و آن در میان بنی تیم بن مره (قوم ابوبکر) قرار داد و سپس از آن قوم نیز خارج نموده و در بنی عدی بن کعب (قوم عمر) قرار داد در حالی که قریش هیچ طایفه ای از این دو طایفه خوارتر و ذلیلتر نبود . . . ))(129)
د : به هنگام فتح مکه چون ابوسفیان عمر بن خطاب را دید که صدای خود را بلند کرده گفت : ((به خدا قسم پس از ناچیزی و خواری ، کار بنی عدی بالا گرفته است . . . . ))(130)
ه : وعوف بن عطیه گفته است :
و اما الاءلاءمان ، بنو عدی
و تیم حین تزدحم (131) الاءمور
فلا تشهد بهم فتیان حرب
و لکن ادن من حلب و عیر (132)
بنابراین ناگزیر هستیم درباره وصفی که عمر - در این روایت - از پدر خود
کرده بگوییم : این وصف و تمجید از باب افتخار به امری نسبی بوده است ؛ مثلا شاید پدر عمر از نیکان سعد گرامی تر و عزیزتر بوده یا این که عمر از هیبت خلافت و جلال خود استفاده کرده و برای این که سلمان و دیگرانی را که با منطق غیر اسلامی خود کرده بخصوص که مطمئن بوده سلمان که در زمان جاهلیت و اوایل بعثت خارج از منطقه عربی زندگی می کرده در این زمینه حقیقت امر را نمی داند . و بعلاوه عمر می دانسته که کسی جراءت نمی کند در رد سخن او کلمه ای بگوید و گفته او را ابطال کند .
و نیز محتمل است که به منظور دفع شبهه و اعتراض در مورد موضعگیریهای دیگر عمر نسبت به سلمان خصوصا و غیر عرب عموما ، این عبارت (و به طور کلی دفاع عمر از سلمان در مقابل سعد) در روایت گنجانده شده باشد . و خدا دانای به حقیقت حال است و بازگشت همه چیز به سوی اوست .