سلمان فارسی صفحه 70

نصوص تاریخی ذیل ، این جنبه از سیاست عمر را روشن می سازد :

مشروح سیاستهای خلیفه

1 - تحریم مدینه بر غیر عرب : ((عمر احدی از عجم را نمی گذاشت وارد مدینه شوند . . . ))(229) و چون عمر ضربت خورد و بین او و ابن عباس بدین خاطر که ابن عباس و پدرش دوست داشتند غیر عرب در مدینه بسیار باشند مشاجره ای درگرفت : دروغ می گویی بعد از آن که به زبان شما سخن گفتند و به جانب قبله شما نماز خواندند و حج شما را بجای آوردند ؟ ! (230)

2 - فروش همسایه نبطی : ماءمون عباسی حکایت کرده که عمر بن خطاب می گفت : ((هر کس همسایه اش نبطی (عجم ساکن بین بصره و کوفه ) باشد و به قیمت آن نیاز داشته باشد او را بفروشد!)) . (231)

3 - عرب در مقابل غیر عرب قصاص نمی شود : عباده بن صامت از مردی نبطی خواست چهارپای او را نگه بدارد آن مرد سرباز زد عباده او را زد و سرش را زخمی کرد عمر

خواست از او قصاص کند زید بن ثبت به او گفت : آیا در مقابل برده ات از برادرت قصاص می کنی ؟ پس عمر قصاص نکرد و به دیه حکم کرد . (232)

4 - پوشش عجم : عمر به دستیاران و ماءموران ((عتبه بن فرقد)) در حکومت آذربایجان نوشت : (( . . . بپرهیزد از رفاه طلبی و تنعم و پوشش عجم ))(233)) . این دستور از این جهت نبوده که پوشیدن لباس عجم شبیه سازی مسلم به غیر مسلم بوده است ؛ زیرا لباس و پوشاک مسلم و کافر فرق و تمایز روشنی به نحوی که گفته شود این لباس مسلمان و آن لباس کافر است نداشته و مردم از ملل مختلف به اسلام مشرف می شدند بدون اینکه موظف شوند لباس خود را تغییر داده لباس ویژه مسلمانها را بپوشند . بلکه ابن تیمیه ادعا کرده است : ((موقعی که شریعت از شبیه سازی خود به عجمها نهی می کند هم عجمها کافر و هم عجمهای مسلم مقصودند))(234) .

5 - زبان عجمی و نقش انگشتری به عربی : از عمر نقل شده که گفته است : ((سخن گفتن عجمها را فرا نگیرید ))(235) . و در حال طواف خانه خدا شنیده دو مرد در پشت سرش به عجمی سخن می گویند رو به آنها کرده و گفت : ((راهی به زبان عربی بیابید)) . و از او روایت شده که گفته است : ((زبان عربی فرا بگیرید که به مروت می افزاید سخن گفتن به فارسی نیز به نظر او مروت را از بین می برد .

از او روایت شده که گفته است : ((کسی که به فارسی سخن بگوید از مردم دوری گزیده (تا با او آمد و شد نکنند و مالش صرف نشود) و کسی که چنین کند مروتش از بین می رود)) . (236)

((کتانی ))گفته است که : ابن رشد روایاتی را که از ((مالک ))و ((عمر))در نکوهش تکلم به زبان عجمها نقل شده نادرست دانسته است . (237)