- دیباچه 1
- مقدمه 4
- نکتههایی در مورد اهمیت موضوع کتاب 4
- همچو سلمان 7
- اشاره 8
- فصل اول در آغوش اسلام 8
- 1. به سوی شام 9
- 2. در راه موصل 10
- 4. در عمّوریه 11
- 3. به سوی نصیبین 11
- 5. زمان اسلام آوردن سلمان 15
- 6. محل ولادت سلمان 18
- فصل دوم در نگاه معصومان (ع) 21
- اشاره 21
- 1. از منظر پیامبر (ص) 21
- 2. از منظر حضرت علی (ع) 24
- 3. از منظر حضرت فاطمه (س) 27
- 4. از منظر امام باقر (ع) 28
- 5. از منظر امام صادق (ع) 30
- 6. از منظر امام موسی بن جعفر (ع) 31
- اشاره 34
- فصل سوم حکمت و فقاهت 34
- 1. علوم عادی 35
- الف) تفسیر قرآن 35
- ب) حکیم و فقیه 36
- الف) برو توبه کن 37
- اشاره 37
- 2. عالم به اسرار 37
- ب) اگر ابوذر بداند 38
- ج) آگاهی به «اسم اعظم» 40
- فصل چهارم پیشگوییها 42
- اشاره 42
- 1. نوید لذّت عاشورا 43
- 2. سخن از کربلا و ... 45
- 3. شهید کوفه 46
- 4. ظهور امام غایب [ 47
- اشاره 50
- فصل پنجم در محضر علی و فاطمه (ع) 50
- 1. شب عروسی فاطمه (س) 51
- 2. تسلّی دادن به فاطمه (س) 52
- 3. ناظر درد و رنج 53
- 4. چادر وصله دار 54
- 5. دعوت فاطمه (س) و دعای نور 55
- 6. آخرین شب 57
- اشاره 59
- فصل ششم در جبهههای جنگ 59
- 1. جنگ خندق 60
- اشاره 60
- حفر خندق 61
- 2. جنگ حنین و طائف 66
- 3. جنگ قادسیه 67
- 4. فتح مدائن 70
- 6. پیکاری دیگر 74
- 5. جنگ بِلِنْجِر 74
- 1. محرومیت از نماز شب 77
- فصل هفتم آموزهها و هدایتها 77
- اشاره 77
- 2. ارتباط قلب و پیکر 78
- 3. میهمانی کم خرج 79
- 4. شش چیز عجیب! 80
- 5. حالت چطور است؟ 81
- 7. فردا شود پدید 82
- 6. ظلمات روز قیامت 82
- 9. اهمیت حفظ امانت 83
- 8. آموختن ضروری 83
- 10. سخن حکیمانه 84
- 11. روی سنگ داغ 85
- 12. با برادر من مهربان باش 86
- 13. عمل به هفت سفارش 87
- اشاره 89
- 1. سیره جانشینی 89
- فصل هشتم در ماجرای بیعت 89
- 2. موضعگیریهای سلمان 90
- 3. خطابه حکیمانه 91
- 4. دامن او را نمیگیرید؟ 93
- 5. مولای اعلم 94
- 6. سخنرانی در مسجد 96
- اشاره 100
- فصل نهم روایتگر معارف 100
- 1. احترام به مهمان 100
- 2. تفرقه امّت! 101
- 4. بهترین جانشین 102
- 3. دعای صبح و شام 102
- 5. معنای ولایت 103
- 6. فرزند نهم حسین (ع) 104
- 7. توسّل به محمّد و آل محمّد (ص) 105
- 8. پیشوایی و عدالت 106
- 9. روزه 27 رجب 106
- 10. زن منّتگذار 107
- 12. نشانههای قیامت 108
- 11. شرم الهی! 108
- 13. جزییترین احکام 112
- فصل دهم زن و فرزندان 113
- اشاره 113
- 1. ازدواج 114
- 2. فرزندان و نوادهها 115
- اشاره 115
- ب) ابوکثیر بن عبدالرحمن 116
- الف) ضیاء الدین 116
- ج) حسن بن حسن 117
- فصل یازدهم استانداری مدائن 118
- اشاره 118
- 1. جغرافیای سیاسی مدائن 120
- 2. شیوههای مدیریتی سلمان 124
- الف) برگزاری تفسیر قرآن 124
- ب) انفاق حقوق 126
- ج) زهد و ساده زیستی 126
- د) سرکشی و دلجویی 128
- ه) اطاعت از علی (ع) 129
- فصل دوازدهم وفات سلمان 131
- اشاره 131
- 1. در بستر بیماری 132
- 2. در انتظار میهمانان 133
- 3. مدت عمر 137
- 4. تاریخ وفات 139
- 5. بارگاه سلمان 140
- 6. زیارتنامه سلمان فارسی (ره) 143
- کتابنامه 147
بهتر است از شهر خارج شوند و در هرجا که با دشمن برخورد کردند با آنها بجنگند؟ و یا در مدینه بمانند و از شهر و مردم و کیان اسلام دفاع کنند. (1)
یارانی که مورد مشورت رسول خدا (ص) قرار گرفتند، هفتصد نفر بودند، از جمله یکی از آنها که سلمان بود که گفت: «ای رسول خدا (ص) سپاه اندک ما، در برابر سپاه انبوه دشمن توان مقابله ندارد!»
رسول خدا (ص) فرمود: پس چه باید کرد؟ سلمان پاسخ داد: «در مسیری که دشمن حمله میکند، باید خندق حفر کنیم تا مانع حمله آنها شویم و بهتر بتوانیم دشمن را دفع کنیم، زیرا آنها از همه طرف نمیتوانندحمله کنند. شیوه ما در ایران هم، چنین بود که در مواضعی که دشمن حمله میکرد، خندق حفر میکردیم».
بر پایه این روایت: جبرئیل بر پیامبر (ص) نازل شد و با اشاره به سلمان، نظر او را تأیید کرد. (2)
حفر خندق
محل مناسبی که دشمن میتوانست از آنجا به مدینه حمله کند، مسیر مکّه بود، زیرا مسیرهای دیگر به خاطر وجود، نخلستانها و ساختمانها، مصونیت بیشتری داشتند.
1- تاریخ پیامبر اسلام، ص 380؛ سلمان فارسی، ص 282.
2- تفسیر القمی، ج 2، ص 177؛ نفس الرحمن، ص 146؛ المغازی للواقدی، ج 1، ص 445.