حضرت علی(ع) گروه ها و جریان های با نفوذ و باقدرت پشت پرده را که ما به خواص تعبیر کردیم، در مقابل عموم مردم قرار می دهد و در مورد آنان معتقد است:
1. سنگینی بار اینان برای حکومت از همگان بیش تر است؛
2. در مواقع گرفتاری یاری اینان از همگان کم تر است؛
3. نسبت به عدالت و انصاف از همه بی رغبت ترند؛
4. هنگام درخواست، فزون تر از دیگران می خواهند؛
5. به هنگام نیکی و عطا از همه کم تر سپاس گزارند؛
6. اگر درخواستشان برآورده نشود یا مشکلی پیش آید، دیرتر از همه عذر می پذیرند؛
7. در سختی روزگار از همه ناشکیبا ترند.
در مقابل، عموم مردم همیشه پشتیبان دین و نظام سیاسی هستند؛ در مشکلات و گرفتاری صبر می کنند، زود راضی می شوند و در جنگ آماده پیکار با دشمنان هستند. حضرت علی(ع) استدلال می کند که خواص هر اندازه هم راضی و خشنود باشند، ولی نارضایتی عموم مردم رضایت و خشنودی آنان را بی اثر می گرداند. به عکس، در صورت رضایت و خشنودی عموم مردم، خشم و نارضایتی خواص هیچ تأثیری ندارد. بنابراین، به حاکم مصر سفارش می کند که باید به گونه یی عمل کند که از مسیر حق خارج نشود؛ بر مبنای عدالت باشد و رضایت و خشنودی عموم شهروندان را به دنبال داشته باشد (نهج البلاغه 1373: نامه 53، ص 327).
گروه های فشار و افراد متنفذی که از آنان تحت عنوان خواص نام بردیم، در سیره عملی و نظری حضرت علی(ع) به دو دسته خویشان، نزدیکان، اطرافیان حاکم و بزرگان