ترجمه فارسی الغارات صفحه 17

آمدن علی علیه السّلام به کوفه پس از نبرد با خوارج

اشاره

ابو ودّاک(1)گوید:چون علی بن ابی طالب(علیه السلام)از نبرد با خوارج فراغت یافت،در نهروان،به میان مردم بر خاست و سخن گفت.نخست حمد و ثنای خدای آن چنانکه سزاوار اوست به- جای آورد.سپس گفت:

اما بعد،خداوند در حق شما نیکی کرد و در جنگ پیروزیتان داد.اکنون بی درنگ روی به دشمن خود-مردم شام-نهید.پس برخاستند و گفتند:یا امیر المؤمنین تیرهامان به پایان رسیده و شمشیرهامان کند شده و سر نیزه هامان کنده شده و بیشترین شکسته است.ما را به شهرمان بازگردان تا با ساز و برگ بهتر بسیج نبرد کنیم.شاید هم امیر المؤمنین به جای آن شمار که از ما کشته شده اند،شمار دیگری بر ما بیفزاید و اگر چنین کند ما در پیکار با خصم نیرومندتر خواهیم شد.

آنکه در این روز از سوی مردم سخن گفت اشعث بن قیس(2)بود.

قیس بن سکن(3)گوید:ما در مسکن(4)بودیم.شنیدیم که علی(علیه السلام)می گفت:«ای مهاجران،به سرزمین مقدسی که خداوند برای شما مقرر داشته داخل شوید و بازپس مگردید که زیان دیده بازمی گردید (5)»آنان گریستند و گفتند:سرما سخت است-و این جنگ در فصل سرمای هوا بود-علی گفت:مردم دیگر نیز همانند شما سرمای هوا را احساس می کنند.

ولی آنان همچنان از جنگ سر بر می تافتند.چون علی(علیه السلام)چنان دید گفت:از شما دلخسته ام،این شیوه ای ناپسند است که در پیش گرفته اید.

از طریق دیگر هم این خبر از قیس بن سکن روایت شده که چون علی(علیه السلام)آن آیه بر ایشان خواند،آنان بهانه ها بر ساختند و علی(علیه السلام)گفت:دلخسته ام از شما،این شیوۀ همیشگی شماست.

طارق بن شهاب(6)گوید:علی(علیه السلام)از جنگ نهروان بازمی گشت در راه مردم را ندا در داد که

1- ابو ودّاک:جبر بن نوف همدانی بکالی،از مردم کوفه.(تقریب التهذیب 125/1)نام او مکرر در اسنادهای این کتاب آمده است.
2- اشعث بن قیس کندی،نامش معدی کرب بود.در ایام امیر المؤمنین علی(علیه السلام)سر منافقان بود و از بد خواهان او.در قتل آن حضرت شرکت داشت.هر چند نخست از اصحاب علی(علیه السلام)بود بعد از واقعۀ صفین در شمار خوارج در آمد.در سال 40 ه بعد از شهادت علی(علیه السلام)بمرد.
3- قیس بن سکن اسدی،از مردم کوفه بود،در تقریب التهذیب 129/2 آمده است که قیس از ثقات بود و پیش از سال 70 ه درگذشت.
4- مسکن(بر وزن مسجد)موضعی است نزدیک اوانا بر ساحل نهر دجیل،نزدیک دیر جاثلیق.
5- مائده21/.
6- طارق بن شهاب:ابو حیه کنیه داشت.از اصحاب امیر المؤمنین بود و در سال 82 ه جهان را بدرود گفت.(رجال طوسی،تقریب التهذیب 376/1 و تهذیب التهذیب 3/5)