ترجمه فارسی الغارات صفحه 217

حواشی بخش اوّل

نهروان:مکانی است وسیع میان بغداد و واسط در جانب شرقی دجله حدّ بالای آن متصل است به بغداد و در آن بلادی است چون اسکاف و جرجرا یا وصافیه و دیر قنیّ.جنگ امیر المؤمنین علی(علیه السلام)با خوارج در این مکان اتفاق افتاد.(معجم البلدان)

ابن حبیش:مراد زرّ بن حبیش یا زرّ بن حباشه است.از مردم کوفه و همگان او را از ثقات دانند.زمان جاهلیت را درک کرده ولی به دیدار پیامبر(صلی الله علیه و آله)نائل نشده.مردی عالم به قرآن و فاضل بود.در صد و بیست سالگی به سال 83 ه وفات کرد.

ابن ابی لیلی:مراد محمد بن عبد الرحمن بن ابی لیلی است.از راویان شیعه و از اصحاب امام جعفر صادق(علیه السلام).

احزاب61/ و 62.

غنیّ:یکی از تیره های قبیلۀ غطفان.

باهله:قبیله ای از قیس عیلان.

سعید الاشعری:سعید بن ابی برده بن ابی موسی الاشعری،از مردم کوفه بود و از راویان ثقه.

عبد اللّه رومی:عبد اللّه بن فیروز دیلمی از بزرگان تابعین و ثقات روات.

ابو یحیی:به احتمال قوی حکم بن سعید حنفی،از اصحاب امیر المؤمنین علی(علیه السلام)است.(بنگرید به جامع الرواه 424/2)

حارث بن حصیره:ابو نعمان ازدیّ کوفی.از تابعین.از امام محمد باقر(علیه السلام)و امام جعفر صادق(علیه السلام)روایت می کند(بنگرید به جامع الرواه 172/1).

عمرو بن عمیر بن محجن حنفی کوفی،شیخ در رجال خود او را از اصحاب امام صادق(علیه السلام)بر شمرده بنابراین روایت پدرش از علی(علیه السلام)بعید می نماید.شاید چیزی از سند افتاده باشد.

ابو ودّاک:جبر بن نوف همدانی بکالی،از مردم کوفه.(تقریب التهذیب 125/1)نام او مکرر در اسنادهای این کتاب آمده است.

اشعث بن قیس کندی،نامش معدی کرب بود.در ایام امیر المؤمنین علی(علیه السلام)سر منافقان بود و از بد خواهان او.در قتل آن حضرت شرکت داشت.هر چند نخست از اصحاب علی(علیه السلام)بود بعد از واقعۀ صفین در شمار خوارج در آمد.در سال 40 ه بعد از شهادت علی(علیه السلام)بمرد.

قیس بن سکن اسدی،از مردم کوفه بود،در تقریب التهذیب 129/2 آمده است که قیس از ثقات بود و پیش از سال 70 ه درگذشت.

مسکن(بر وزن مسجد)موضعی است نزدیک اوانا بر ساحل نهر دجیل،نزدیک دیر جاثلیق.

مائده21/.

طارق بن شهاب:ابو حیه کنیه داشت.از اصحاب امیر المؤمنین بود و در سال 82 ه جهان را بدرود گفت.(رجال طوسی،تقریب التهذیب 376/1 و تهذیب التهذیب 3/5)

نخیله:موضعی است نزدیک کوفه.

محتمل است نمیر بن وعلۀ همدانی باشد که از روات است.(محدث،الغارات ص 24)

مستظل بن حصین:البارقی ازدی عصر جاهلیت را درک کرد.از تابعین است.از عمر و علی(علیه السلام)روایت