ترجمه فارسی الغارات صفحه 22

روش علی علیه السلام در بیت المال

مجمّع(1)گوید:علی علیه السلام هر روز جمعه بیت المال را جاروب می کرد و آب می پاشید،سپس دو رکعت نماز به جای می آورد و می گفت:شما دو تا در روز قیامت در حق من شهادت دهید.

ضحّاک بن مزاحم(2)از علی(علیه السلام)روایت کرد که گفت:محبوب من رسول خدا صلی اللّه علیه و آله و سلّم،چیزی برای فردا ذخیره نمی کرد.ابو بکر نیز چنان می کرد،چون نوبت به عمر رسید چنان دید که دفترها ترتیب دهد و اموال از این سال برای سال دیگر ذخیره کند.اما من چنان می کنم که محبوبم رسول اللّه صلی اللّه علیه و آله می کرد.

گفت:علی علیه السلام از جمعه تا جمعۀ دیگر عطا می داد و می گفت:

هذا جنای و خیاره فیه اذ کلّ جان یده الی فیه(3)

مجمع تیمی گوید:علی علیه السلام بیت المال را آب می پاشید،سپس در آنجا نماز نافله به جای می آورد و می گفت:ای بیت المال در روز قیامت شهادت بده که من از مال مسلمانان هیچ در تو نگاه نداشتم.

این روایت از طریق دیگر-بازهم از مجمع-نقل شده است.

عاصم بن کلیب(4)از پدر خود روایت می کند:برای علی(علیه السلام)مالی از اصفهان رسید.آن را تقسیم کرد.در آن میان گردۀ نانی بود،آن را نیز بشکست و هفت قسمت کرد و بر هر قسمت تکه ای از آن نهاد.سپس امیران هفتگانه را بخواند و میان آنها قرعه زد که سهم کدام یک را نخست بدهد.آن روزها در کوفه هفت محلّه بود.

کلیب الجرمی از پدرش روایت کرد که گفت:من نزد علی(علیه السلام)بودم مالی از ناحیۀ جبل(5) رسید.علی(علیه السلام)بر خاست ما نیز برخاستیم تا به نزد خربندگان و ساربانان رسیدیم.مردم گرد آمده بودند آنسان که بر او ازدحام می کردند.علی چند ریسمان بگرفت و آنها را به هم گره زد

1- ابو حمزه مجمّع بن یسار تیمی.احوال او را ابن جوزی در صفه الصفوه(ج 60/3)آورده است.وفات او یک شب پیش از قیام زید بن علی بود یعنی به سال 122 ه.
2- ابو القاسم ضحاک بن مزاحم هلالی،از تابعین بود و مفسر.اصلش از کوفه بود ولی در بلخ و مرو و بخارا می زیست.از اصحاب علی بن الحسین(علیه السلام)نیز بود.او راست التفسیر الکبیر و التفسیر الصغیر.در سال 102 در بلخ وفات کرده است(طبقات المفسرین 216/1)گویند معلم اطفال بود و در مکتبخانه اش سه هزار کودک درس می خواندند و او به سبب ناتوانی خود و کثرت شاگردان سوار بر خر،میان ایشان می گشت.
3- این بیت مثل است.گویند که عمرو خواهر زاده جذیمه الابرش،از زمین کماه(قارچ)می کند.همکاران او بهترین کماتی که می یافتند خود می خوردند ولی عمرو آنها را در آستین می نهاد تا برای دایی خود آورد.و این بیت خواند:این چیزی است که من چیده ام خوبهایش هم در میان آنهاست،در حالی که دیگر کماهچینان همیشه دستشان به دهنشان بود.
4- عاصم بن کلیب جرمی کوفی،به سال 137 در آغاز خلافت منصور در گذشته است(تهذیب التهذیب 57/5 و 455/8).
5- جبل یا جبال،نامی است که به سرزمینهای میان اصفهان تا زنجان و قزوین و همدان و دینور و ری و بلاد میان آنها اطلاق می شده.(مراصد الاطلاع ج /1ص 309 و 312)