- حدیث ولایت 2
- سخن مؤلف 3
- تحریف در لفظ حدیث 4
- تأویل ها و نیرنگ بازی ها 4
- چند نکته در این حدیث 6
- سخن دهلوی 8
- پاسخ میر حامد حسین 9
- سخنی از ابوجعفر اسکافی 10
- شرح حال ابوجعفر اسکافی 13
- سخنی از سید حیدر آملی 14
- نگرش و پندی 15
- سخن ابوبکر خوارزمی 18
- مقدمه 19
- بیان ستم هایی که نسبت به آل محمد (ص) رفته است 19
- عصر عثمان: 20
- عصر بنی اُمَیَّه: 20
- جنایات یزید 21
- عصر ابن زُبَیر: 22
- عصر آل مروان و جنایات حَجّاج: 22
- عصر عباسیان: 23
- مبارزه با اعتقادات شیعه: 24
- سیری دوباره در کردار عباسیان: 24
- بیان استوار گامی شیعه: 25
- مَعایِبِ بنی امیه: 28
- شرح حال ابوبکر خوارزمی 30
- سخنی از سید علی بن معصوم مدنی 31
- سند حدیث ولایت 38
- اشاره 38
- (1) روایت ابو داود طیالسی 41
- (2) روایت ابن ابی شیبه 57
- (3) روایت احمد بن حنبل 61
- (4) روایت ترمذی 78
- (5) روایت نسائی 80
- (6) روایت حسن بن سفیان نسوی 82
- (7) روایت أبویعلی موصلی 83
- (8) روایت ابن جریر طبری و صحّت آن 85
- (9) روایت خیثمه بن سلیمان 88
- (10) روایت أبوحاتم بن حبان البستی 89
- (11) روایت طبرانی 92
- (12) روایت حاکم 95
- (13) روایت ابن مردویه 97
- (14) روایت أبونعیم اصفهانی 98
- (15) روایت بیهقی 101
- (16) روایت راغب اصفهانی 102
- (17) روایت خطیب بغدادی 103
- (18) روایت أبوسعید سجستانی 104
- (20) روایت شیرویه دیلمی 106
- (19) روایت ابن مغازلی 106
- (21) روایت نطنزی 110
- (22) روایت أبومنصور دیلمی 111
- (23) روایت خطیب خوارزمی 114
- (24) روایت ابن عساکر 116
- (25) روایت صالحانی 130
- (26) روایت ابوالسعادات ابن اثیر 130
- (27) روایت أبوالقاسم رافعی 131
- (28) روایت ابوالحسن ابن اثیر 133
- (29) روایت أبوربیع بن سبع کلاعی 134
- (30) روایت ضیاء مقدسی 136
- (31) روایت محمدبن طلحه 138
- (32) روایت گنجی شافعی 140
- (33) روایت محب الدین طبری 142
- (34) روایت صدرالدین حموینی جوینی 144
- (35) سخن شمس الدین ذهبی 145
- (36) روایت زرندی 147
- (37) روایت کازرونی 148
- (38) روایت سید علی همدانی 150
- (39) روایت سید شهاب الدین احمد 150
- (40) روایت ابن حجر عسقلانی 152
- (41) روایت حسین بن معین میبدی 153
- (42) روایت جلال سیوطی 154
- (43) روایت قسطلانی 154
- (44) روایت عبدالوهاب بخاری مفسّر 157
- (45) روایت شامی صاحب سیره 158
- (46) روایت ابن حجر مکی و صحیح دانستن آن 159
- (47) روایت علی متقی هندی 161
- (48) روایت عید روس یمنی 162
- (49) روایت میرزا مخدوم نویسنده «النواقض» 163
- (50) روایت وصّابی یمنی 163
- (51) روایت حافی حسینی شافعی 165
- (52) روایت جمال محدث شیرازی 166
- (53) روایت علی بن سلطان قاری 167
- (54) روایت منّاوی 170
- (55) روایت شیخانی قادری 171
- (56) روایت ابن باکثیر مکی 173
- (57) روایت بدخشی 176
- (58) روایت محمد صدر العالم 179
- (59) روایت احمدبن عبدالرحیم دهلوی 180
- (60) روایت محمدبن اسماعیل الامیر 181
- (61) روایت صبّان المصری 183
- (62) روایت عجیلی 183
- (63) روایت محمد مبین لکهنوی 184
- (64) روایت محمد سالم دهلوی 186
- (66) روایت قندوزی بلخی 187
- (65) روایت مولوی ولی الله لکهنوی 187
- (67) روایت حسن زمان حیدرآبادی 188
- فصل اول: نام گروه دیگر از راویان حدیث ولایت در گذر قرن ها 232
- اشاره 232
- (2) روایت عبدالجلیل بن عطیه 234
- (1) روایت عیسی بن عبدالله 234
- (4) روایت حکم بن عیینه 235
- (3) روایت ابن ابی غنیه 235
- (6) روایت نضربن شمیل 236
- (5) روایت أبواسحاق سبیعی 236
- (7) روایت أبوعامر عقدی 237
- (8) روایت عبدالرزاق بن همام 238
- (9) روایت حسن بن عمر بن شقیق الجرمی 238
- (10) روایت أبونعیم ملائی 239
- (12) روایت ابن راهویه 240
- (11) روایت زهیربن حرب 240
- (13) روایت عثمان بن ابی شیبه 241
- (15) روایت لوین 242
- (14) روایت عفّان بن مسلم 242
- (16) روایت ابن سُمّویه 243
- (17) روایت أبواحمد عسّال 243
- (19) روایت ابن ابی عاصم 244
- (18) روایت أبوحاتم رازی 244
- (20) روایت عبدالله بن احمد 246
- (21) روایت بزّار 247
- (23) روایت احمدبن حسین صوفی 248
- (22) روایت مطین 248
- (24) روایت رویانی 249
- (25) روایت أبوالقاسم بغوی 250
- (26) روایت طحاوی 251
- (27) روایت محمدبن مخلد عطار 252
- (28) روایت ابن عقده 253
- (29) روایت محمدبن یعقوب أخرم 254
- (30) روایت ابن فارس 255
- (31) روایت محبوبی 255
- (32) روایت ابن السکن 256
- (33) روایت ابوبکر قطیعی 256
- (34) روایت اسماعیلی 257
- (35) روایت محمدبن مظفّر 258
- (36) روایت ابن المقرئ 259
- (37) روایت أبوالقاسم ابن الطحّان 259
- (38) روایت ابن شاهین 260
- (39) روایت المرجی 260
- (40) روایت ابن الجرّاح 261
- (41) روایت أبوعبداللّه بن منده 261
- (42) روایت غسّانی صیداوی 262
- (44) روایت جراحی 263
- (43) روایت أبوعمر ابن مهدی 263
- (45) روایت ابن ابی عقیل صوری 264
- (47) روایت ابن السوادی 265
- (46) روایت أبوعلی بن مذهب 265
- (49) روایت أبوسعد جنزرودی 266
- (48) روایت دهلقی 266
- (51) روایت ابونصر تاجر 267
- (50) روایت سبط بحرویه 267
- (52) روایت أبوالحسین بن نقور 268
- (53) روایت عاصمی 268
- (54) روایت اسماعیل بن احمد بیهقی 269
- (55) روایت أبوعلی حدّاد 269
- (56) روایت بغوی 270
- (58) روایت خلّال 271
- (57) روایت هبه اللّه بن حصین 271
- (59) روایت ابن المؤذن 271
- (60) روایت زاهر بن طاهر 272
- (61) روایت أبوالقاسم ابن سمرقندی 272
- (62) روایت ابن عربی مالکی 273
- (63) روایت کروخی 274
- (64) روایت أبوالخیر طالقانی قزوینی 274
- (65) روایت مکبّر 276
- (66) روایت نجم الدین کبری خیوقی 277
- (67) روایت ابن الشیرازی 277
- (68) روایت سبط ابن جوزی 278
- (69) روایت قرشی 279
- (70) روایت ابن منظور افریقی 280
- (71) روایت خطیب تبریزی 285
- (73) روایت سبکی 286
- (72) روایت فاروقی 286
- (74) روایت صلاح الصّفدی 287
- (75) روایت ابن کثیر دمشقی 288
- (77) روایت نورالدین هیثمی 291
- (76) روایت محمدبن ابی بکر انصاری 291
- (78) روایت ابن دِقماق 296
- (79) روایت فاسی 297
- (81) روایت بدرالدین عینی 298
- (80) روایت بوصیری 298
- (82) روایت باعونی 299
- (83) روایت صالحی دمشقی 300
- (84) روایت عبدالحق دهلوی 301
- (85) روایت عصامی 302
- (86) روایت جلوتی واعظ 305
- (89) روایت مکشخانوی 305
- (88) روایت مرعی مقدّسی 305
- (87) روایت طرابوزانی 305
- (92) روایت منصور علی ناصف 306
- (90) روایت نبهانی 306
- (91) روایت مبارکفوری 306
- (94) روایت عباس احمد صقر - احمد عبدالجواد 307
- (93) روایت ألبانی 307
- فصل دوم: درباره اِسنادهای معتبر حدیث ولایت 308
- اشاره 308
- (1) ابن ابی عاصم گفت: 309
- (2) حافظ نسائی گوید: 310
- (3) حافظ ابوالقاسم طبرانی گفت: 311
- (4) حافظ طبرانی گوید: 312
- (5) حافظ أبونعیم اصفهانی گوید: 313
- (6) حافظ أبونعیم اصفهانی گوید: 314
- (7) حافظ ابونعیم گوید: 315
- (8) حافظ ابن عساکر گوید: 317
- (9) حافظ ابن عساکر گوید: 318
- (10) حافظ ابن عساکر گفت: 319
- (11) حافظ ابن عساکر گوید: 320
- (12) حافظ ابن عساکر گفت: 321
- (13) حافظ ابن کثیر در راستای روایت های حدیث گوید: 323
- (14) حافظ ذهبی در شرح حال جعفر بن سلیمان گوید: 325
- فصل سوم: درباره خبر عبداللّه بن عباس در منقبت های دهگانه 328
- اشاره 328
- (1) روایت شعبه 332
- (2) روایت أبو داود طیالسی 333
- (3) روایت ابن سعد 334
- (4) روایت احمدبن حنبل 334
- (5) روایت ترمذی 337
- (6) روایت أبن ابی عاصم 337
- (8) روایت نسائی 339
- (7) روایت بزّار 339
- (9) روایت أبویعلی 340
- (10) روایت محاملی 345
- (11) روایت طبرانی 346
- (12) روایت حاکم نیشابوری 348
- (13) روایت ابن عبدالبر 349
- (14) روایت حسکانی 351
- (15) روایت ابن عساکر 353
- (16) روایت ابن اثیر 355
- (17) روایت گنجی شافعی 356
- (18) روایت محب طبری 357
- (19) روایت المزّی 357
- (20) روایت ذهبی 357
- (21) روایت ابن کثیر 358
- (22) روایت أبوبکر هیثمی 358
- (23) روایت ابن حجر عسقلانی 359
- (1) نخستین سخن ولی الله دهلوی در معنی آیه «انما ولیکم الله» 381
- دلالت حدیث ولایت 381
- اشاره 381
- (2) سخن دوم ولی الله دهلوی در معنی «انما ولیکم الله» 382
- (3) سومین سخن ولی الله دهلوی در معنی «انما ولیکم الله» 383
- (4) چهارمین سخن دهلوی در مورد آیه «انما ولیکم الله» 384
- (5) أبوشکور به دلالت این آیه و حدیث غدیر، سر تسلیم فرود آورده است 384
- (6) تسلیم برادرزاده دهلوی 387
- (7) کلمه «بعدی» قرینه است 388
- (8) استدلال به گفته ابن تیمیه 391
- (9) استدلال به کلام منسوب به حسن مثنی که بدان رضایت داده اند. 393
- (11) حدیث منا شده (سوگند دادن) در مسجد مدینه 396
- (10) استدلال به کلام حضرت امام حسن مجتبی علیه السلام 396
- (12) حدیث ولایت و حدیث های دیگری در یک سیاق 401
- (13) حدیث: تو بعد از من امام هر مرد و زن مؤمن و هستی 402
- (14) کلام پیامبر درباره علی در روز انذار که بعد از من ولیّ شماست. 403
- (15) کلام پیامبر در حدیثی خطاب به علی علیه السلام: 404
- (16) در تفسیر اهل البیت علیهم السلام کلمه «اولیاء» به معنی «ائمه» است. 407
- (17) اختصاص یافتن لفظ ولیّ و مقام ولایت به جانشینان پیامبرمان 408
- (18) کلمه «ولیّ» در اطلاقش معنی «متصرّف در امر» را 409
- (19) به نظر شافعی و گروهی دیگر، حمل لفظ مشترک بر تمامی معنی هایش - آنجا که قرینه ای ندارد - واجب است 410
- (21) حدیث بریده با جمله «من کنت ولیه فعلی ولیه» 412
- (20) ابن حجر گوید: «من کنت ولیه» یعنی متصرف در امر 412
- (22) حدیث ولایت به لفظ: «الله ولیی و أنا ولی المؤمنین، و مَنْ کُنتُ ولیّه فهذا ولیّه» 416
- (23) کلام پیامبر به بریده: «این را مگو، او شایسته ترین مردم (اولی الناس) نسبت به شماست بعد از من» 416
- (24) بریده از کلام پیامبر امامت را فهمید، لذا از بیعت با ابوبکر باز ایستاد. 432
- (25) بریده از این حقیقت که حضرت علی علیه السلام از هر فرد دیگری نزد خداوند و پیامبرش محبوب تر بود، چه می فهمید؟ 436
- (26) تصریح بریده به برتری حضرت علی علیه السلام پس از کلام پیامبر 439
- (27) خطبه پیامبر پس از نزول آیه مبارکه «انّما ولیّکم الله و رسوله...» 440
- (28) حدیث غدیر به نقل براء، با جمله «هذا ولیکم من بعدی» 444
- (29) حدیث غدیر با جمله «.. و رضا الرب برسالتی و الولایه لعلی من بعدی» 445
- (30) حدیث غدیر به روایت ابوسعید خدری به نقل ابونعیم و نطنزی 445
- (31) حدیث غدیر با جمله «من کنت اولی به من نفسه فعلی ولیّه» 446
- (32) تحقیق سبط ابن جوزی درباره معنی حدیث غدیر 447
- (34) معنای «علی منی و أنا منه» در حدیث ولایت 448
- (33) عمر گفت: امروز ولیّ هر مؤمن شدی. 448
- (35) حدیث هایی که حاکم و دیگران نقل کرده اند و پدر دهلوی به آن ها استشهاد کرده و معنایش را تقریر نموده است. 449
- (36) حدیث برانگیختن پیامبران بر ولایت برای علی 451
- (37) حدیث عرضه شدن نبوت و ولایت بر آسمان ها و زمین 455
- (38) حدیث پیوستگی اسلام، قرآن و ولایت 455
- (39) لفظ هایی از حدیث ولایت که بر امامت دلالت دارد 457
- (40) سیاق این حدیث،از حمل بر دوستی و یاری ممانعت دارد 459
- حمل کلمه «بعد» بر گسستگی باطل است. 460
- اشاره 460
- (1) علی بر آن سه نفر ولایت دارد 461
- (2) کلمه «بعد» به طور آشکار، پیوستگی را می رساند 461
- (3) حدیث ولایت و احادیث دیگر، نصّ بر ولایت علی است و دلیل بر ولایت آنان نیست 461
- (4) حدیث با جمله: «من کنت ولیه فعلی ولیّه» 462
- (5) ایراد لاهوری بر مشابه این حمل در حدیث غدیر 463
- فهرست 465
حمزه بن عباس علوی از اصحاب حدیث آورده که می گفتند: أبونعیم چهارده سال بی نظیر باقی ماند و در شرق و غرب کسی با اسناد بالاتر و حافظتر از او وجود نداشت...
ابن النجار گفت: او تاج محدثین و یکی از بزرگان دین است.
گفتم: و از کرامتهای مشهور اوست...
در بیستم محرم سال 430 در سن 94 سالگی درگذشت.»(1)
(15) روایت بیهقی
حافظ ابوبکر بیهقی حدیث را روایت کرد. خطیب خوارزمی(2) از طریق او با اسنادش از احمدبن حنبل روایت کرد: ابن عباس به افرادی که با او درباره مناقب امیرالمومنین گفتگو کردند خبر داد و بعضی از آن ها را بر ایشان حدیث کرد و یکی از آن ها حدیث ولایت است. متن این خبر به طور کامل در روایت احمد پیش از این آمد...
همچنین بیهقی در سنن خودش این حدیث را از طریق حاکم نقل کرده که متن آن چنین است:
«محمدبن عبدالله حافظ از عبدالله بن حسین قاضی در مرو از حارث بن ابی اسامه، از روح بن عباده از علی بن سوید بن منجوف از عبدالله بن بریده، از پدرش که گفت: رسول خدا علی را نزد خالد بن ولید فرستاد تا خمس را دریافت کند. از آن کنیزی برگرفت و بامداد در حالی که قطره های آب از سرش فرو می ریخت آمد. خالد به من گفت: مگر نمی بینی که این چه می کند؟ من علی را دشمن می داشتم. این را به رسول خدا گفتم. فرمود: ای بریده آیا علی را دشمن می داری؟ گفتم: آری. فرمود: او را دوست بدار، که سهم او از خمس بیشتر از آن است.»(3)
این عین آن حدیث است، لیکن یک جمله آن را حذف کرده است: «علی از من است و من از او هستم و او ولیّ شما بعد از من است». نمی دانیم این تحریف از اوست یا از ناسخان؟
منابع شرح حال بیهقی
بیهقی نیز از پیشوایان بزرگ حافظان است. شرح حال و ستایش از او را در همه مصدرها می یابید. از جمله: الانساب: 2/381؛ وفیات الاعیان: 1/75؛ معجم البلدان: 1/538؛ کامل ابن اثیر: 10/52؛ المختصر فی اخبار البشر: 2/185؛ سیر اعلام النبلاء 18/163؛ تذکره الحفاظ: 2/1132؛
1- طبقات السبکی: 3/7_9.
2- مناقب خوارزمی: 125.
3- السنن الکبری: 6/342.