خلاصه عبقات الانوار: حدیث ولایت صفحه 13

آنها خودداری کردند، تا جایی که اگر قرائت عبدالله و ابیّ را برایشان می خواندی، آن را نمی شناختند و با اکراه و هجو کردن گمان می بردند که آن را تألیف کرده ای، بنابر انس به عادت و نادانی فراوان، چون اگر حکومتی بر رعیت فراگیر شود و روزگار سلطه به درازا بکشد، و ترس همگانی شود و تقیه شامل حالشان گردد، بر بی تفاوتی و دوری جستن همداستان می شوند، و روزگار همواره بصیرتشان را می گیرد و نهادهایشان کاهش می یابد و عادت هایشان نقض می شود، تا آنجا که بدعتی را که به وجود آوردند در سنتی که می شناختند کاملاً فرو می رود.

حجاج و کسانی که او را به فرمانروایی گماشتند (مانند عبدالملک و ولید) و دیگر فرعون های بنی امیه قبل و بعد از آنها، بر کتمان نیکویی ها و فضایل علی و فرزندان و شیعیانش و کاستن منزلتشان بیشتر حرص داشتند تا فروانداختن قرائت عبدالله و أبی، چون آن قرائت ها نقشی در محو فرمانروایی و تباهی امرشان و افشای احوالشان نداشت، در حالی که شهرت فضل علی علیه السلام و فرزندانش و نمایاندن نیکویی های آنان، باعث هلاکت و چیره شدن حکم فراموش شده قرآن می بود؛ لذا بسیار کوشیدند تا فضایل حضرتش را پنهان بدارند و مردم را به این کار واداشتند.

ولی خداوند اجازه و رضایت نداد جز به این امر که شأن و حال او و فرزندانش، همواره در روشنایی روز افزون باشد، یادشان افزایش و گسترش یابد، حجتشان روشن و قوی، برتری آنان آشکار و شأنشان والاتر و منزلتشان عالی تر شود، به طوری که اهانت ها موجب عزت و برنامه خاموش کردن یادشان، مایه ی زنده ماندن گشت و هر شرّی که تدارک دیدند، به نیکی و خیر بدل شد.

امروز فضیلت ها و ویژگی ها و برتری ها و سابقه هایی که از علی به ما رسیده است، هیچ یک از پیشینیان نسبت به آنها بر او پیشی نگرفته و هر کس خواستار برابری با او و بهره مندی از آنها بوده، نتوانسته است. و اگر نبود که تمامی آن امور، در شهرت چون قبله برپا و در فزونی همانند سنت های استوار است، حتی یک حرف از آنها به روزگار ما نمی رسید، و وضع آن گونه بود که توصیف کردیم.(1)»

شرح حال ابوجعفر اسکافی

ابوجعفر اسکافی از پیشوایان مشهور متکلّمان و دانشمندان بزرگ و شناخته شده ی معتزله است.

ابوسعد سمعانی می گوید: «أبوجعفر محمد بن عبدالله إسکافی یکی از متکلمان معتزله بغداد