خلاصه عبقات الانوار: حدیث ولایت صفحه 326

یوسف أدمی همان یوسف بن خلیل دمشقی متوفای سال 648 است.

ابن تغری بردی گوید: « حافظ شمس الدین یوسف بن خلیل دمشقی أدمی در حلب، در جمادی الثانیه در سن 93 سالگی درگذشت.»(1)

ابن رجب گوید: «محدّث، حافظ، دارای مسافرت های گسترده... امام، حافظ، ثقه، پایدار، عالم، دارای روایت های گسترده، نیکوسیرت و روش، با مسافرت های گسترده، یگانه در دوران خود نسبت به مطالب بسیاری از اصفهانی ها، برای خود یک فرهنگنامه (معجم) نقل و جمع آوری کرد... از حافظ ضیاء درباره او پرسیدند. گفت: حافظی مفید و صحیح الأصول است. بسیار شنید و به دست آورد، برای علم، مسافرت و گردشگری بسیار داشت.

از صرّیفینی درباره اش پرسیدند، گفت: حافظ، ثقه، عالم به آنچه بر او خوانده می شود، نام هیچ شخصی را فراموش نمی کند.»(2)

ابن عمّاد گوید: امام، حافظ، ثقه، برجسته، با دقت، دارای روایت های گسترده، نیکوروش، دارای گردشگری های گسترده بود. ابن ناصرالدین گوید: از بزرگان حافظ، ثروتمند، بسیار سفرکننده، بلکه یگانه آنان بود.»(3)

ذهبی گوید: «امام، محدث، صادق، بسیار گردشگر، بسیار نقل کننده، استاد محّدثان، بسیار روایت در اسلام،... از حدیث او بسیار شنیدم ولی یک دهم دانسته هایش را نشنیدم، او وارد شرط حدیث صحیح می شود به جهت فضیلت و خوبی معرفت و نیرومندی فهم و دقیق بودن کتاب ها و راستگویی و نیکی هایش...»(4)

سیوطی گوید: ابن خلیل، حافظ، مفید، گردشگر، امام، مُسنِد شام... محدّث حلب. او حافظ، ثقه، دانا به آنچه بر او خوانده می شود، هیچگاه نام یکی از رجال را هم فراموش نمی کرد، دارای روایت گسترده، با دقت فراوان.»(5)

ابوالمکارم اللّبان، احمد بن ابی عیسی محمدبن محمد اصفهانی، متوفای سال 597 است.

ابن تغری بردی گوید: «در این سال (597) قاضی ابوالمکارم، احمد بن محمد اصفهانی معروف به ابن اللبان عادل درگذشت.»(6)

ابن العماد گوید: «در آن سال درگذشت: لبان قاضی عادل، ابوالمکارم، مُسنِد عجم، که حدیث

1- النجوم الزاهره: 7/22.
2- طبقات الحنابله: 4/197.
3- شذرات الذهب: 5/243.
4- سیر أعلام النبلاء: 23/151.
5- طبقات الحفاظ: 499.
6- النجوم الزاهره: 6/179.