خلاصه عبقات الانوار: حدیث ولایت صفحه 336

آورده است: «شیعه گری می کرد» و گوید: «در مورد تشیع، پیش از این گفته ایم اگر دریافت و بیان استوار و پایدار بود، زیانی به او نمی رساند،به ویژه که دعوت کننده به باورش نباشد.»(1)

بلکه متن گفته حافظ ابن حجر در شرح حال عبادبن یعقوب رواجنی استاد بخاری چنین است:

«رافضی مشهور، البته بسیار راستگو بود.»(2)

گویم:

به جهت تشیع، بعضی درباره کثیربن یحیی عیب جویی کرده اند. لذا ذهبی او را در میزان الاعتدال وارد کرده، در حالی که ابن عدی او را در الکامل یاد نمی کند.

ذهبی گوید: «کثیربن یحیی بن کثیر صاحب بصری شیعه است، عباس عنبری مردم را از گرفتن حدیث او نهی کرده است. أزدی گوید: ناپسندهایی داشت، سپس نقل می کند از او، از أبوعوانه، از خالد الحذاء، از عبدالرحمن بن ابی بکره، از پدرش که گفت: شنیدم علی رضی الله عنه می گفت: أبوبکر ریاست یافت، در حالی که من شایسته ترین مردم به جانشینی بودم.

ذهبی گوید: این کلام را به أبوعوانه افترا بسته اند، و کسی را نمی شناسم که آن را از کثیر نقل کند.»(3)

ابن حجر در لسان المیزان پس از گفته های ذهبی که قبلا آورده شد، گوید:

«از او روایت کردند: عبدالله بن احمد، أبوزرعه و دیگران. أبوحاتم گفت: جایگاهش راستگویی است و شیعه گری می کرد. ابوزرعه گفت: بسیار راستگو بود. ابن حبان او را در ثقه ها یاد کرده است، شاید که آفت از افراد بعد از او باشد.»(4)

گویم:

شگفتی از ذهبی و ابن حجر است که چگونه سخن أزدی را در برابر گفته بزرگانی چون أبوحاتم و أبوزرعه و دیگران آنان بیان می کنند، به ویژه پس از گفته ابوحاتم که آن را دانستید که وضع او را در جرح و تعدیل آورده اند؟

بلکه چگونه گفته أزدی را می آورند، در حالی که هر دو به ضعف او و توجه نکردن به تجریح های او تصریح کرده اند:

ذهبی _ پس از نقل تضعیف هایش نسبت به بعضی رجال _ گوید: «این سخن از روی بی دقتی

1- مقدمه فتح الباری: 398.
2- مقدمه فتح الباری: 410.
3- میزان الاعتدال: 3/410.
4- لسان المیزان: 4/580.