خلاصه عبقات الانوار: حدیث ولایت صفحه 457

جمله: تفسیر مشهورش، و المنارفی علم الاصول.

بزرگانی شرح حال او را نوشته اند. مراجعه کنید به :

الدرر الکامنه: 2/247؛ الجواهر المضیه: 1/270؛ الفوائد البهیه: 101.

حافظ ابن حجر گوید:

«عبدالله بن احمد بن محمود النسفی، علامه جهان، أبوالبرکات، حافظ عبدالقادر در طبقاتش درباره اش گوید: یکی از پارسایان متاخر دارای کتاب های سودمند... سال 701 درگذشت.»

در کشف الظنون 2/1640 درباره تفسیر او گوید:

«مدارک تنزیل و حقائق تاویل در تفسیر، از امام حافظ الدین عبدالله بن احمد النسفی متوفای سال 701 است.. کتابی بلندپایه در تاویل هاست، از نظر اعراب و قراءتها جامع است. شامل ظرافتهای علم بدیع و اشارات است. با ژرف بینی نسبت به گفته های اهل سنت و جماعت، تهی از گفته های باطل بدعت گذاران و گمراهان، نه طول ملال آور دارد و نه کوتاهی اخلال آور. استاد زین الدین أبومحمد عبدالرحمن بن ابی بکر بن عینی آن را خلاصه کرده و چیزهایی بر آن افزوده است.»

(39) لفظ هایی از حدیث ولایت که بر امامت دلالت دارد

در حدیث ولایت، کلمه ها و جمله هایی است که بعضی از آن ها دلالت بر عصمت حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام و بعضی بر مساوی بودن با پیامبر و بعضی دیگر بر افضل بودن آن حضرت دارد. پیامبر فرمود: «علی ولی هر مؤمن بعد از من است». این سخن پیوستگی اندکی با آن دارد. لازمه این سخن دلالت دارد بر این که علی، واجب الاطاعه و اولی به تصرف باشد.

به هر حال حدیث ولایت را با آنچه بیان کردیم، گروهی از بزرگان روایت کرده اند مانند: احمدبن حنبل؛ محمدبن جریر طبری؛ ابوالقاسم طبرانی؛ ابن عبدالبر قرطبی؛ ابن اسبوع اندلسی.

وصابی یمنی - پس از نقل این حدیث از بریده - گوید:

«بریده گوید: خالدبن ولید گفت: ای بریده آن را غنیمت بدان و پیامبر را از کار او آگاه کن. رفتم و وارد مسجد شدم در حالی که رسول خدا در خانه بود و افرادی از اصحابش بر در خانه بودند که گفتند: ای بریده چه خبر؟ گفتم: خیر است، خداوند بر مسلمین پیروزی داد.

گفتند: چه عاملی تو را به اینجا آورد؟ گفتم: کنیزی که علی از خمس برگرفت، آمدم پیامبر را آگاه کنم. گفتند: پیامبر را آگاه کن که از چشمش می افتد. این در حالی بود که رسول خدا سخنان را