خوارج از دیدگاه نهج‌البلاغه‌ صفحه 64

آغاز غوغاي خوارج

اشاره

«اشعث» افسر ماجراجوي عراقي بلافاصله عهدنامه را كه مي‌توان آن را اعلاميه‌ي پيمان صلح موقت ناميد، در برابر صفوف نظاميان عراق با صداي بلند مي‌خواند و آنان را از مفاد آن آگاه مي‌ساخت كه ناگهان در ميان درياي آرام سربازان عراق موجي از همهمه و خروش برخاست و سكوت را شكست و رفته رفته وسعت پيدا كرد ولي طولي نكشيد كه به فريادهاي بلند و پياپي و پرهيجان تبديل گرديد و مضمون همه‌ي اين فريادها اين بود: لا حكم الا لله لا لك يا علي و لا لمعاويه. [42] يعني فرمانروائي تنها از آن خداست نه به تو مي‌رسد اي علي و نه به معاويه كه بر ما فرمان دهيد.

سپس، به اميرمومنان گفتند: ما كه با كنفرانس حكمين را اجراي عهدنامه موافقت كرديم و به آن راضي شديم، اشتباه كرديم، حال متوجه شديم كه چه اشتباه بزرگي كرديم و اكنون توبه مي‌كنيم و تو نيز اي علي چون مانند ما جريان «حكمين» را پذيرفتي اشتباه كردي و بايد مانند ما از عهد و پيمان خويش بگذري و در انظار ملت به اشتباه خود اعتراف كني و در پيشگاه خداوند توبه نمائي حضرت از شنيدن اين سخن ناراحت شد و فرياد زد اي واي بر شما [43] آيا پس از قبول يك پيمان بزرگ نظامي و رضايت دادن به اجراي آن