- مقدمه 1
- پيشگفتار 3
- اشاره 6
- تاريخي پرطوفان و حساس 6
- دوران سازندگي 7
- دوران چشمپوشي در راه هدف 10
- دوران فرمانروايي 15
- نقش رهبر در اصلاح و فساد جامعه 22
- علت انحراف جامعه پس از پيامبر 26
- اسارت دين 29
- ابرهاي تيره كنار رفت 30
- اشاره 30
- رايي قاطع و استوار 32
- اشاره 34
- احياء حق و محو طاغوت 34
- آگاهي و هشياري 35
- بزرگترين خيانت 39
- آزادي انتقاد 39
- مبارزه با سه جبهه 41
- اشاره 41
- اشاره 41
- مبارزهي دو بينش 42
- اشاره 43
- مبارزهي ايدئولوژيكي 43
- اشاره 44
- باز هم مبارزهي ايدئولوژيكي 44
- نهجالبلاغه جاويدان 45
- نخستين چهره خوارج 46
- اجتهاد در مقابل نص 46
- اشاره 46
- چهره خوارج 46
- اشاره 47
- رهبر و پايهگذار خوارج 47
- اگر من عادل نباشم چه كسي؟ 48
- مرد پستاندار 49
- انگيزه مبارزه با خوارج 50
- اشاره 50
- خطر سياسي اين مبارزه 51
- علل پيروزي خوارج 52
- اشاره 52
- دشمن داخلي 53
- ظواهر فريبنده 53
- دشمني كه دوست بوده است 54
- پايداري و استقامت 54
- حكومت آزاديبخش و رئوف 55
- روش مبارزه با خوارج 55
- اشاره 55
- حكومت حق و عدالت 56
- آغاز عصيان خوارج 57
- سياست قرآن بر سر نيزه كردن 58
- كاربرد حربه عوامفريبي 59
- انتخاب نماينده 60
- اشاره 60
- اشعث بن قيس را بهتر بشناسيم 61
- افسر ماجراجو 61
- شهود طرفين 62
- اشاره 62
- طرفين عهدنامه 62
- اميرمومنان و وفاء به پيمان 63
- آغاز غوغاي خوارج 64
- اشاره 64
- چهره ابوموسي 65
- خوارج دستآويز دشمنان علي شدند 65
- متن سخنراني 70
- پاسخ عمار 71
- روز آتشبس 72
- اشاره 72
- افكار ارتجاعي 72
- سيماي مردم شام 73
- ابوموسي از نظر روشنفكران 75
- اشاره 76
- عكسالعمل عهدنامه 76
- شعاري كه خونها به راه انداخت 76
- اضطراب ارتش 79
- بازگشت به كوفه 79
- اشاره 81
- تصميم ناگهاني 81
- گورستان خاموش 82
- بزرگواري و عدالت 84
- اميرمومنان و مشكلات بزرگ 84
- اشاره 84
- فرمانرواييها 85
- اشاره 86
- شكيبايي علي 86
- در مجامع عمومي 87
- توضيحي درباره اين شعار خونين 88
- مناظرات اميرالمومنين علي با خوارج 94
- اشاره 94
- نخستين مذاكره 94
- مناظره ابنعباس 96
- ترتيب مناظرات حضرت 98
- مناظرات حضرت با خوارج 98
- خاطره صفين را به ياد آوريد 100
- اشاره 100
- خاطره جاودانه جهادهاي اوليه 103
- مهمترين اعتراضات خوارج 105
- اشاره 105
- حكميت بر اساس قرآن محترم است 106
- خطابي تند و سازنده 108
- خوارج و منافقين 111
- اشاره 111
- معاويه تحريك ميشود 112
- استقامت در عقيده 115
- موج ترور و وحشت 117
- اشاره 117
- ترور عبدالله بن خباب 118
- هشداري بزرگ 120
- كنفرانسهاي خوارج 126
- اشاره 126
- ارتش علي بسيج ميشود 128
- آخرين هشدار علي 130
- اشاره 135
- رفع اشكال 135
- پس از من خوارج را نكشيد 135
- اشاره 137
- پايان پيكار 137
- دستور بازگشت به كوفه 138
- سرانجام فريبخوردگان 139
- علم غيب از ديدگاه قرآن 141
- تحقيقي در علم غيب 141
- اشاره 141
- روش نتيجهگيري از قرآن 144
- علم غيب از ديدگاه روايات 145
- احاطه امامان به غيب 149
- رشد عقلي 151
- از نظر روانشناسي 151
- اشاره 151
- از ديدگاه قرآن 154
- رشد عقلي از نظر احاديث 161
- پاورقي 169
پاسخي جز جنجال و هياهو و طرفداري جدي از نمايندگي ابوموسي ندادند.
راستي جاي تعجب و سوال بود كه چه شد كه يك باره سوابق نادرست، و سرپيچي ابوموسي از اقدام فوري به منظور رساندن قواي امدادي در مبارزهي «جمل» فراموش شد و اكنون مرد خيرخواهي قلمداد ميشود، البته در اين ميان برخي از ياوران علي (ع) به خوبي ابوموسي را ميشناختند و در انتخاب او چيزي جز شكست و ننگ نميديدند ولي در اقليت بودند.
ابوموسي از نظر روشنفكران
چنانكه احنف بن قيس ميگويد: قد حلبت اشطره فوجدته قريب القعر كليل المديه و هو رجل يمان و قومه مع معاويه در ژرفاي وجودش فرورفتم او را سطحي و كوتهنظر يافتم، او مردي است يمني و قبيلهاش دوستدار معاويه است. [51].
و باز احنف با روحي افسرده «هنگام بدرقه» سفارشات دوستانه به ابوموسي ميكند كه مبادا نيرنگ عمر و در تو كارگر شود، و هنگامي كه از بدرقهي ابوموسي برميگردد به پيشگاه رهبر خويش ميشتابد و با نهايت تاسف ميگويد: لا ارانا الا بعثنا رجلا لا ينكر خلعك [52] يعني ما مردي را به عنوان نماينده عراق فرستاديم كه از بركنار ساختن شما از خلافت باكي ندارد
يكي از شعراي شام به نام ايمن بن حزيم پرده از اشتباه مردم عراق برميدارد و ناتواني و كمعمقي او را نسبت به عمرو بيان ميكند و به طور جدي از انتخاب علي (ع) ابنعباس را طرفداري ميكند و آن را شايسته اين امر ميداند و ميگويد:
لو كان للقوم راي يعصمون به
من الضلال رموكم بابن عباس
لكن رموكم بشيخ من ذوي يمن
لم يدر ما ضرب اخماس لاسداس
اگر عراقيان نظر استواري داشتند كه خود را بدان از گمراهي حفظ ميكردند، ابن