- مقدمه 1
- پيشگفتار 3
- اشاره 6
- تاريخي پرطوفان و حساس 6
- دوران سازندگي 7
- دوران چشمپوشي در راه هدف 10
- دوران فرمانروايي 15
- نقش رهبر در اصلاح و فساد جامعه 22
- علت انحراف جامعه پس از پيامبر 26
- اسارت دين 29
- اشاره 30
- ابرهاي تيره كنار رفت 30
- رايي قاطع و استوار 32
- اشاره 34
- احياء حق و محو طاغوت 34
- آگاهي و هشياري 35
- آزادي انتقاد 39
- بزرگترين خيانت 39
- مبارزه با سه جبهه 41
- اشاره 41
- اشاره 41
- مبارزهي دو بينش 42
- اشاره 43
- مبارزهي ايدئولوژيكي 43
- اشاره 44
- باز هم مبارزهي ايدئولوژيكي 44
- نهجالبلاغه جاويدان 45
- نخستين چهره خوارج 46
- اجتهاد در مقابل نص 46
- چهره خوارج 46
- اشاره 46
- اشاره 47
- رهبر و پايهگذار خوارج 47
- اگر من عادل نباشم چه كسي؟ 48
- مرد پستاندار 49
- انگيزه مبارزه با خوارج 50
- اشاره 50
- خطر سياسي اين مبارزه 51
- علل پيروزي خوارج 52
- اشاره 52
- دشمن داخلي 53
- ظواهر فريبنده 53
- دشمني كه دوست بوده است 54
- پايداري و استقامت 54
- حكومت آزاديبخش و رئوف 55
- روش مبارزه با خوارج 55
- اشاره 55
- حكومت حق و عدالت 56
- آغاز عصيان خوارج 57
- سياست قرآن بر سر نيزه كردن 58
- كاربرد حربه عوامفريبي 59
- انتخاب نماينده 60
- اشاره 60
- افسر ماجراجو 61
- اشعث بن قيس را بهتر بشناسيم 61
- شهود طرفين 62
- اشاره 62
- طرفين عهدنامه 62
- اميرمومنان و وفاء به پيمان 63
- آغاز غوغاي خوارج 64
- اشاره 64
- چهره ابوموسي 65
- خوارج دستآويز دشمنان علي شدند 65
- متن سخنراني 70
- پاسخ عمار 71
- اشاره 72
- روز آتشبس 72
- افكار ارتجاعي 72
- سيماي مردم شام 73
- ابوموسي از نظر روشنفكران 75
- اشاره 76
- شعاري كه خونها به راه انداخت 76
- عكسالعمل عهدنامه 76
- اضطراب ارتش 79
- بازگشت به كوفه 79
- تصميم ناگهاني 81
- اشاره 81
- گورستان خاموش 82
- بزرگواري و عدالت 84
- اميرمومنان و مشكلات بزرگ 84
- اشاره 84
- فرمانرواييها 85
- اشاره 86
- شكيبايي علي 86
- در مجامع عمومي 87
- توضيحي درباره اين شعار خونين 88
- اشاره 94
- مناظرات اميرالمومنين علي با خوارج 94
- نخستين مذاكره 94
- مناظره ابنعباس 96
- ترتيب مناظرات حضرت 98
- مناظرات حضرت با خوارج 98
- خاطره صفين را به ياد آوريد 100
- اشاره 100
- خاطره جاودانه جهادهاي اوليه 103
- مهمترين اعتراضات خوارج 105
- اشاره 105
- حكميت بر اساس قرآن محترم است 106
- خطابي تند و سازنده 108
- اشاره 111
- خوارج و منافقين 111
- معاويه تحريك ميشود 112
- استقامت در عقيده 115
- موج ترور و وحشت 117
- اشاره 117
- ترور عبدالله بن خباب 118
- هشداري بزرگ 120
- اشاره 126
- كنفرانسهاي خوارج 126
- ارتش علي بسيج ميشود 128
- آخرين هشدار علي 130
- اشاره 135
- پس از من خوارج را نكشيد 135
- رفع اشكال 135
- اشاره 137
- پايان پيكار 137
- دستور بازگشت به كوفه 138
- سرانجام فريبخوردگان 139
- علم غيب از ديدگاه قرآن 141
- تحقيقي در علم غيب 141
- اشاره 141
- روش نتيجهگيري از قرآن 144
- علم غيب از ديدگاه روايات 145
- احاطه امامان به غيب 149
- رشد عقلي 151
- از نظر روانشناسي 151
- اشاره 151
- از ديدگاه قرآن 154
- رشد عقلي از نظر احاديث 161
- پاورقي 169
حضرت همچنان خاموش و آرام به حركت خويش ادامه داد و هيچگونه عكسالعمل نشان نداد و غير از اين هم ممكن نبود زيرا آغاز يك نبرد در پشت دروازه كوفه بين دو گروه از يك ارتش در برابر ديدگان اهالي كوفه آن هم پس از واقعهي صفين فعلا كار بيهودهاي بود، از اين رو حضرت با حلم و بردباري مخصوصي توجهي به سخنان كفرآميز آنان نكرد تا به دروازهي كوفه نزديك شدند.
گورستان خاموش
ناگاه گورستان خاموش نظر علي (ع) را به خود جلب كرد او در اين حال گويا موقع را مناسب ديد كه براي بيدار كردن افكار و هشدار دادن به مردم لب به سخن بگشايد و با مردگان زندهدل سخن بگويد تا اينكه زندگان مردهدل كه در هر عصر و زمان در نتيجهي افراط در دلبستگي به اين دنيا آتش حرص و آز را شعلهور ميسازند حقكشيها ميكنند، و فتنهها به راه مياندازند، تكاني بخورند و پند بگيرند، و متنبه شوند، خطاب به خاكنشينان چنين گفت:
يا اهل الديار الموحشه و المحال المقفره والقبور المظلمه، يا اهل التربه، يا اهل الغربه يا اهل الوحده، يا اهل الوحشه انتم لنا فرط سابق، و نحن لكم تبع لاحق اما الدور فقد سكنت و اما الازواج فقد نححت و اما الاموال فقد قسمت. هذا خبر ما عندنا، فما خبر ما عندكم؟ [58] اما لو اذن لهم في الكلام لاخبروكم ان «خير الزاد التقوي» [59].
اي ساكنان خانههاي ترسناك و جاهاي ناآباد قبرهاي تاريك،
اي خاكنشينان، اي دورماندگان از وطن، اي اهالي تنهائي و وحشت. شما پيشرو مائيد كه جلو رفتهايد و ما پيروان شما كه به شما ملحق ميگرديم به شما بگويم كه: خانههاي شما را ديگران ساكن شدند، و زنان شما را ديگران گرفتند و مالهاي شما را قسمت كردند اين گزارش چيزي است كه نزد ماست شما بگوئيد گزارش چيزي كه نزد شماست چيست؟