الجمل و النصره لسید العترة یا نبرد جمل صفحه 131

امیدواریم خداوند به دست شما شکافی را که میان این امت افتاده است اصلاح نماید، (1) من به آن دو پیام فرستادم که به خدا سوگند نه من به این کار مأمور شده‌ام و نه عایشه، بلکه خداوند متعال به ما فرمان داده است در خانه‌های خود آرام بگیریم و هرگز برای جنگ و کشت و کشتار بیرون نرویم. با توجه به اینکه اولیای خون عثمان کسانی غیر از مایند؛ و به خدا سوگند، نه برای ما جایز است که از خون او درگذریم و عفو کنیم و نه برای ما جایز است که مطالبه به قصاص کنیم و این موضوع فقط در اختیار فرزندان عثمان است. وانگهی، می‌گویید با امیر المؤمنین علی بن ابی طالب که رنج و زحمت بسیار کشیده و سزاوارترین مردم به حکومت است، جنگ کنیم؟ به خدا سوگند که شما نسبت به پیامبر (ص) انصاف نداده‌اید که می‌خواهید همسران او را به عراق ببرید و همسران خود را در خانه‌هایتان نگهدارید.

ام سلمه (رض) پس از این گفتگو به عایشه هم پیام فرستاد و او را بشدت از همراهی و پیروی طلحه و زبیر منع کرد و از خروج برای جنگ با امیر المؤمنین علی (ع) نهی کرد و نکاتی را تذکر داد و یادآور شد که عایشه خود می‌دانست و از جمله به او پیام داد تو را به خدا سوگند می‌دهم مگر نمی‌دانی که پیامبر (ص) به تو فرمودند، از خدا بترس و بر حذر باش که مبادا سگهای منطقه حوأب «1» بر تو پارس کنند.

این پیام، عایشه را اندکی سست کرد ولی دوباره برای حرکت به تصمیم خود برگشت. «2»

-2

رایزنی پیمان‌گسلان با یکدیگر

(3) چون قوم تصمیم قطعی برای حرکت به بصره گرفتند و آمادگی آنان برای این کار آشکار شد، طلحه و زبیر و عایشه و خویشاوندان نزدیک و ویژگان ایشان جمع شدند
______________________________
(1) حوأب: در لغت به معنی وادی فراخ و گسترده و نام آبی در راه بصره است. برای اطلاع بیشتر، رجوع کنید به یاقوت حموی، معجم البلدان؛ ج 3، ص 357. م
(2) در تذکرة الخواص ابن جوزی؛ ص 65، آمده است که چون عایشه نصیحت ام سلمه را نپذیرفت، ام سلمه این دو بیعت را خواند:

«پند دادم ولی پندپذیر نیست و اگر می‌پذیرفت سرزنش‌کنندگان او را سرزنش نمی‌کردند. گویی جنگ بارهای او را فراهم آورده و برای او چیزی جز حرکت ممکن نیست».

و در المحاسن و المساوی بیهقی؛ ج 1، ص 231، آمده است که ام سلمه سوگند خورد دیگر تا آخر عمر خویش با عایشه سخن نگوید و پس از آن روزی عایشه به خانه ام سلمه آمد ... ام سلمه گفت ... ای دیوار مگر به تو نگفته بودم، مگر تو را منع نکرده بودم.