الجمل و النصره لسید العترة یا نبرد جمل صفحه 132

و رایزنی کردند (1) و گفتند دوست می‌داریم که هر چه زودتر به سوی بصره حرکت کنیم زیرا یاران و شیعیان عثمان در آن شهرند. وانگهی حاکم بصره، عبد اللّه بن عامر که از خویشان و منسوبان عثمان بوده است، سپاهیانی از فارس و سرزمینهای شرقی فراهم آورده تا در خونخواهی عثمان ما را یاری دهد و ما به معاویة بن ابی سفیان هم نامه نوشته‌ایم که برای ما سپاهیانی از شام گسیل دارد و اگر در حرکت خود تأخیر کنیم بیم آن داریم که علی در مکه یا میان راه ما را غافلگیر کند و ممکن است برخی از افرادی که در دشمنی با عثمان نظر علی را دارند، اتحاد کلمه ما را از میان ببرند و چون با شتاب به بصره برویم و عامل علی را از آن بیرون کنیم و شیعیانش را بکشیم و اموال بیت المال آنجا را تصرف کنیم، مطمئن به پیروزی خود خواهیم شد و اگر علی همچنان در مدینه بماند ما لشکرهایی می‌فرستیم که او را محاصره کنند و مجبور شود خود را از خلافت خلع کند یا آنکه همان گونه که عثمان کشته شد او را می‌کشیم و اگر از مدینه حرکت کند او عقب افتاده و ما پیش افتاده‌ایم و در حالی نزدیک بصره می‌رسد که ما در آن شهر سنگر و حصار گرفته‌ایم و طولی نخواهد کشید که لشکریانش پراکنده می‌شوند و به این ترتیب خود را هلاک کرده است و مسلمانان از فتنه او آسوده خواهند شد.

-2

ام سلمه عایشه را بر حذر می‌دارد

(3) چون به ام سلمه خبر رسید که آن قوم اجتماع کرده و چه تصمیمی گرفته‌اند، چندان گریست که روبندش از اشک خیس شد. سپس جامه بیرونی خود را پوشید و پیش عایشه رفت تا او را پند دهد و او را از اندیشه ستیزه‌گری با خلافت علی (ع) و بیرون رفتن با آن قوم بازدارد. چون پیش عایشه رسید، به او این چنین گفت: «1» «همانا که تو دژ میان رسول خدا و امت اویی و حجاب تو بر پایه رعایت
______________________________
(1) این گفتگوی ام سلمه و عایشه در کتابهای پیش از شیخ مفید، گاه به صورت نامه‌ای که ام سلمه برای عایشه مرقوم داشته و گاه به صورت گفتگوی حضوری آمده است و چون از لحاظ لغوی مشکل است، لغات آن در کتب غریب الحدیث توضیح داده شده است. برای اطلاع بیشتر رجوع کنید به اسکافی، المعیار و الموازنه؛ ص 27 و ابن قتیبه، الامامة و السیاسة؛ ج 1، ص 55 و صدوق، معانی الاخبار؛ ص 375 و شیخ مفید، اختصاص، چاپ علی اکبر غفاری، بدون تاریخ؛ ص 120- 116 و در کتابهای پس از شیخ مفید، رجوع کنید به ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه؛ ج 6، ص 224- 215 و علامه مجلسی، بحار الانوار؛ ج 32، ص 170- 149. م