الجمل و النصره لسید العترة یا نبرد جمل صفحه 138

آن ندانست و بهره‌ای برای تو در آن قرار نداد، دوری نمی‌کنی. اکنون حسن و عمار و قیس را فرستادم. شهر را به آنان بسپر و از کار ما با خفت و سرزنش شده، کناره بگیر. اگر چنین کردی هیچ، وگرنه گفته‌ام به تو اعلان جنگ دهند- که خدای خیانت خیانت‌پیشگان را دوست نمی‌دارد- و اگر بر تو چیره شوند تو را پاره پاره کنند. و درود بر هر کس که نعمتها را سپاسگزار بوده و از بیعت خشنود باشد و برای خداوند به امید فرجام پسندیده عمل کند.»

-1

نامه علی (ع) برای اهل کوفه‌

(2) هنگامی که حسن و عمار و قیس به کوفه آمدند تا از مردم بخواهند که حرکت کنند، نامه‌ای از امیر المؤمنین علی (ع) همراهشان بود که چنین است:

«بسم اللّه الرحمن الرحیم. از علی بن ابی طالب برای مردم کوفه. اما بعد، من می‌خواهم موضوع عثمان را به شما آن چنان خبر دهم که گویی خودتان آن را مشاهده کرده‌اید. همانا مردم شروع به سرزنش کردن و ناسزا گفتن به او کردند و من مردی از مهاجران بودم که در مورد خشنود شدن مردم از او بیشتر سخن می‌گفتم و او را کمتر سرزنش می‌کردم و حال آنکه آسانترین شیوه طلحه و زبیر درباره او تندروی بود و عایشه هم ناگهان بر او خشم گرفت و چون مردم او را کشتند، طلحه و زبیر بدون هیچ گونه اکراه و اجباری با من بیعت کردند و همان دو، نخستین کسان بودند که بیعت کردند به همان گونه که با کسان پیش از من بیعت کرده بودند. سپس از من اجازه گرفتند که عمره گزارند و حال آنکه قصد عمره نداشتند؛ سپس عهدشکنی و اعلان جنگ کردند و عایشه را از خانه‌اش بیرون آوردند تا او را برای خود بهانه فتنه‌انگیزی قرار دهند و به بصره رفتند. من تصمیم گرفتم با شما به سوی ایشان بروم و به جان خودم سوگند اگر به این خواسته من پاسخ مثبت دهید، به خدا و پیامبرش پاسخ مثبت داده‌اید، به خدا سوگند چنان نیست که در مورد جنگ با ایشان هیچ- گونه شک و تردیدی در من باشد و اکنون پسرم حسن را با عمار و قیس پیش شما فرستادم که شما را برای اعزام آماده نمایند و از شما بخواهند که حرکت کنید و شما چنان رفتار کنید که درباره شما گمان می‌کنم. و السلام. «1»»

______________________________
(1) این نامه که نخستین نامه در بخش نامه‌های نهج البلاغه است. با تفاوتهایی، در چاپ فیض الاسلام؛ ص 821 و شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید؛ ج 14، ص 6، آمده است. و برای اطلاع بیشتر از دیگر منابع، رجوع کنید به عبد الزهراء حسینی، مصادر نهج البلاغه و اسانیده؛ ج 3، ص 194. م