الجمل و النصره لسید العترة یا نبرد جمل صفحه 151

علی (ع) هم برای آنان آرزوی پاداش و خیر کرد.

-1

خطبه علی (ع) در ذو قار

(2) علی (ع) در ذو قار برخاست و برای مردم سخنرانی کرد و پس از حمد و ثنای خدا و درود بر پیامبر (ص) چنین گفت:

«ای مردم کوفه! شما از گرامیترین مسلمانانید و از پسندیده‌ترین ایشان، و سهم شما در اسلام بسیار است. اصل و نسب شما و نژاده بودن مرکبهای شما مشهور است.

گروه شما از افراد خانواده‌دار و سوارکاران و سالارند. وانگهی از همه نسبت به پیامبر (ص) مودت بیشتری دارید و من پس از توکل و اعتماد بر خدا، شما را از این جهت انتخاب کردم زیرا می‌بینم اکنون که طلحه و زبیر بیعت مرا شکسته و عهد مرا گسسته‌اند و سر از فرمان من بیرون کشیده‌اند و به عایشه برای مخالفت و جنگ با من روی آورده و او را از خانه‌اش در آورده‌اند و به بصره کشانده‌اند، شما جان خود را در اختیار من نهاده‌اید و به من خبر رسیده است که مردم بصره دو گروهند؛ گروهی مردمی نیک و متدینند، آنان گوشه‌گیری کرده‌اند و آنچه را که طلحه و زبیر انجام می‌دهند خوش نمی‌دارند.» «1»

در این هنگام سکوت کرد و مردم کوفه گفتند: ما انصار و یاران تو بر ضد دشمنانت خواهیم بود و اگر برای جنگ با چند برابر آنان هم ما را فرا خوانی برای خود در آن امید خیر و پاداش خواهیم داشت. علی (ع) به آنان پاسخی پسندیده داد.

-3

خطبه‌ای دیگر در ذو قار

(4) و چون علی (ع) خواست از منطقه ذو قار حرکت کند خطبه دیگری ایراد کرد و چنین فرمود: «2» پس از حمد و ثنای خداوند، همانا که خدای عز و جل، محمد (ص)
______________________________
(1) این خطبه امیر المؤمنین در تاریخ طبری؛ ج 5، ص 190 و در نهایة الارب نویری، ترجمه دکتر محمود مهدوی دامغانی؛ ج 5، ص 134، با الفاظ دیگری آمده است. م
(2) از این خطبه در نهج البلاغه فقط دو سطر باقی مانده، آن هم با اختلاف لفظی اندکی که در چاپ فیض الاسلام؛ ص 718 و در شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید؛ ج 13، ص 9، آمده است. واقدی در کتاب الجمل خویش آن را آورده و سید رضی از آن نقل کرده است. ابن عبد ربه در عقد الفرید؛ ج 4، ص 318، آن را با تفصیل بیشتری در هفده سطر آورده است و تفاوتهائی دارد. مفید (رض) در ارشاد؛ ص 117، نیز آن را با اختصاری اندک آورده است. م