الجمل و النصره لسید العترة یا نبرد جمل صفحه 178

عایشه گفت: به همین اندازه از تو خشنودم.

-1

نصیحت علی (ع) به اصحاب جمل‌

(2) چون امیر المؤمنین علی (ع) از منطقه ذو قار حرکت کرد، صعصعة بن صوحان «1» را با نامه‌ای پیش طلحه و زبیر و عایشه فرستاد و آنان را از حرمت اسلام آگاه کرد و نسبت به اعمال زشتی که مرتکب شده بودند- یعنی کشتن مسلمانان و رفتار ناپسند با عثمان بن حنیف که از اصحاب پیامبر (ص) بود و اعدام گروهی از مسلمانان- بیم داد و آنان را نصیحت نمود و به اطاعت دعوت کرد. صعصعه می‌گوید: چون به بصره رسیدم، نخست پیش طلحه رفتم. نامه را دادم و پیام را گزاردم. گفت: اکنون که جنگ به پسر ابی طالب دندان نشان داده است به ما مهربانی می‌ورزد؟ من پیش زبیر رفتم.

او را نرمتر از طلحه یافتم و پس از او پیش عایشه رفتم. او را از همگان با شتاب‌تر به سوی بدی و شر دیدم. به من گفت: آری من برای خونخواهی عثمان قیام کرده‌ام و چنین خواهم کرد و به خدا سوگند هر کار که از دستم برآید انجام خواهم داد.

گوید: من پیش امیر المؤمنین علی (ع) برگشتم و پیش از آنکه به بصره برسد به او رسیدم. فرمود: ای صعصعه! چه خبر؟ گفتم: ای امیر المؤمنین! قومی را دیدم که چیزی جز جنگ با تو را نمی‌خواهند. فرمود: از خدا باید یاری خواست.

(3) امیر المؤمنین سپس عبد الله بن عباس را فرا خواند و فرمود پیش آنان برو و عهد و بیعت مرا که بر گردن ایشان است بازگو کن. ابن عباس می‌گوید از طلحه شروع کردم و بیعت را به یاد او آوردم. گفت: ای ابن عباس! به خدا سوگند با علی در حالی بیعت کردم که شمشیر بالای سر و گردنم بود. گفتم: من خود دیدم تو با اختیار و میل بیعت کردی. مگر علی (ع)- وقتی که تو می‌خواستی با او بیعت کنی- به تو نگفت که اگر دوست می‌داری من با تو بیعت کنم و تو گفتی نه، که ما با تو بیعت می‌کنیم. طلحه گفت: علی هنگامی این سخن را به من گفت که گروهی با او بیعت کرده بودند و من یارای مخالفت با ایشان را نداشتم. ای ابن عباس! این قوم که همراه علی هستند او را فریفته‌اند و چون رویاروی شویم بزودی او را تسلیم خواهند کرد.
______________________________
(1) صعصعه از بزرگان قبیله عبد القیس و از یاران مخلص امیر المؤمنین علی (ع) است.

برای اطلاع از شرح حال او، رجوع کنید به ابن اثیر، اسد الغابه؛ ج 3، ص 21. و برای اطلاع از اخلاص او رجوع کنید به شیخ طوسی، اختیار معرفة الرجال؛ ص 67. م

(1) ای ابن عباس! مگر نمی‌دانی که من و زبیر با همه قدمتی که در اسلام داشتیم و آن همه حق مصاحبت با پیامبر (ص)، پیش او رفتیم و مردم او را احاطه کرده بودند و با شمشیر بالای سرش ایستاده بودند. او به شوخی به ما گفت: اگر دوست دارید با شما بیعت کنم و بر فرض که می‌گفتیم آری، آیا تصور می‌کنی علی به آن کار مبادرت می‌کرد؟