الجمل و النصره لسید العترة یا نبرد جمل صفحه 217

میدان بیرون بردند و در هیچ جنگی ندیده‌ام که مردم به سرعت آن جنگ شکست بخورند و پراکنده شوند. پدرم گفت: من دوست نداشته و نمی‌داشتم که در جنگ خانه عثمان و جنگ جمل چه به عنوان امرکننده و چه به عنوان نهی‌کننده شرکت می‌داشتم. و چون مروان از خانه بیرون رفت، پدرم همچنان می‌گریست و می‌گفت ای کاش می‌دانستم عمار و یارانش و نظایر او از دوستان ما چه بر سرشان آمده است؛ آیا خداوند آنان را به سرای دیگر برده و در بهشت خود جا داده است؟ (1) ابن ابی سبره از قول مادرش نقل می‌کند که می‌گفته است از عایشه شنیدم که می‌گفت: در جنگ جمل با آنکه بر هودج من صفحات آهنی نصب کرده بودند تیر از لابلای آن به من که در هودج بودم می‌رسید و این در نظر من مهم نبود؛ فکر می‌کردم که ما با عثمان چه کردیم، مردم را چنان بر او شوراندیم که او را کشتیم و گمراهان را به جانش انداختیم و از تفرقه میان مسلمانان به خدا پناه می‌بریم.

(2) منصور بن ابی الاسود، از مسلم اعور، از حبه عرنی «1» نقل می‌کند که می‌گفته است: به خدا سوگند گویی من هم اکنون آن مردی را که به شتر عایشه ضربت زد می‌بینم؛ شمشیر را به پاشنه شتر زد و شتر به پهلو خوابید و گویی هم اکنون صدای نعره آن شتر را می‌شنوم و هرگز نعره‌ای آن چنان نشنیده‌ام و چون شتر پی شد و بندهای هودج را بریدند آن را از پشت شتر برداشتند و مردم بصره از هر سوی رو به گریز نهادند و پراکنده شدند. عمار بن یاسر و محمد بن ابی بکر پس از آنکه بندها و تنگها را بریدند، هودج را برداشتند و بر زمین نهادند. علی (ع) آمد و کنار هودج ایستاد و عایشه همچنان در آن بود. علی (ع) با ته نیزه به هودج زد و گفت: ای حمیراء! آیا پیامبر (ص) به تو فرمان داده بودند که این راه را بپیمایی؟ و عمار بن یاسر بانگ برداشته بود که هیچ زخمی را مکشید و هیچ گریخته و پشت به جنگ کرده را تعقیب مکنید. و خود دیدم که ابان و سعید، پسران عثمان بن عفان را به حضور علی آوردند و چون برابر امیر المؤمنین ایستادند یکی از حاضران گفت: ای امیر المؤمنین این دو را بکش. فرمود: چه بد سخنی می‌گویید، من که همه مردم را امان داده‌ام این دو را بکشم؟ سپس به آن دو رو کرد و فرمود: از گمراهی خود بازگردید و هرکجا می‌خواهید
______________________________
(1) حبه عرنی کوفی (در گذشته 67 ه ق) از راویان قرن اول هجری است. رجوع کنید به ذهبی، میزان الاعتدال؛ ج 1، ص 450 و قهپائی، مجمع الرجال؛ ج 2، ص 77. م