الجمل و النصره لسید العترة یا نبرد جمل صفحه 219

نمی‌دانم تو را کجا ببرم؟ طلحه گفت: هرگز چون امروز ندیده‌ام که خون پیرمرد محترمی چون من این چنین تباه شود. حسن بصری می‌گفته است، آری فرمان خداوند قضای محتوم است.

(2) در روایت علی بن زید بن جذعان «1» چنین آمده است که چون به طلحه خبر رسید زبیر از معرکه دور شده است به جستجوی او برآمد و جنگ در گرفته بود و آنان از بازگشت زبیر آگاه نبودند. در این هنگام مروان بن حکم از کنار طلحه گذشت و چون او را دید [با خود] گفت، به خدا سوگند که پس از امروز نمی‌توانم انتقام خون عثمان را بگیرم و حال آنکه هم اکنون قاتل او میان سینه‌ها و کفلهای شتران است و تیری به طلحه زد و او را کشت.
(3) و در روایت سفیان بن عیینه «2» از ابو موسی، از حسن بن ابو الحسن چنین آمده است که می‌گفته است: طلحة بن عبد الله از روستاهایی که عثمان بن عفان در اختیار او گذاشته بود هزینه خویش را فراهم می‌ساخت و چنان بود که هنگام برداشت محصول آن روستاها هزار سوار شب آنجا می‌خوابیدند و بار می‌کردند و می‌رفتند و حق این نعمت عثمان را نشناخت و در ریختن خونش کوشش کرد. و چون روز جنگ جمل فرا رسید، زرهی بر تن کرد که تمام اعضای او را از خوردن تیر محفوظ بدارد؛ در عین حال تیری به او خورد، و فرمان خداوند مقدر است، و خود، او را دیدم که چون تیر خورد، می‌گفت: تا امروز ندیده‌ام که خون پیرمردی چنین تباه گردد که خون من تباه شد. حسن می‌گفته است: پیش از این در رکاب پیامبر (ص) جنگ کرده و دست خویش را سپر بلای آن حضرت قرار داده بود، ولی افسوس که خود، کار خویشتن را تباه ساخت و به خدا سوگند من قبر او را دیدم که جایگاه شقاوت و بدبختی بود و کنار آن می‌نشستند و قضای حاجت می‌کردند و عجیبتر از این قوم ندیده‌ام.
______________________________
(1) از راویان بزرگ قرن اول و دوم هجری است. ترمذی او را صدوق و مورد اعتماد دانسته است. مرگش در سال 131 ه ق بوده است، رجوع کنید به ذهبی، میزان الاعتدال، ذیل شماره 5844. م
(2) سفیان بن عیینه هلالی (درگذشته 198 ه ق) از راویان مورد اعتماد قرن دوم هجری است. برای اطلاع بیشتر، رجوع کنید به ذهبی، میزان الاعتدال؛ ذیل شماره 3327 و قهپائی، مجمع الرجال؛ ج 3، ص 133. م