الجمل و النصره لسید العترة یا نبرد جمل صفحه 232

-1

روش علی (ع) درباره مردم بصره‌

(2) مطر بن خلیفه از منذر ثوری نقل می‌کند که چون در جنگ جمل مردم منهزم شدند و روی به گریز نهادند، امیر المؤمنین (ع) فرمان داد منادی ندا دهد که هیچ زخمی و خسته‌ای را مکشید و هیچ گریخته‌ای را تعقیب مکنید، و فقط آنچه از سلاح و مرکب که در لشکرگاه بود تقسیم کرد.
(3) سفیان بن سعد می‌گوید: عمار به امیر المؤمنین (ع) گفت: عقیده شما در مورد اسیر گرفتن زن و فرزندان اینان چیست؟ فرمود: هیچ راهی بر آن نیست و ما فقط با کسانی که با ما جنگ کرده‌اند جنگ کرده‌ایم. و چون مرکب و سلاحی را که در لشکرگاه بود تقسیم کرد یکی از یارانش که از قاریان بود گفت: باید، از زنان و فرزندان و دیگر اموال ایشان هم میان ما تقسیم کنی وگرنه به چه دلیل ریختن خونهای ایشان حلال باشد و تصرف اموال آنان حرام؟ فرمود: بر این زنان و فرزندان هیچ راهی نیست، که آنان در سرزمین مسلمانانند و همانا فقط کسانی را که با ما جنگ کرده‌اند و کسانی را که بر ما ستم کرده‌اند کشته‌ایم ولی اموال ایشان میراث کسانی است که مستحق دریافت آنند و ارحام و خویشاوندان ایشانند. عمار که خدایش رحمت کناد گفت: بنابراین گریختگان آنان را تعقیب نمی‌کنیم و زخمی‌ها را نمی‌کشیم. فرمود:

آری، که من همگان را امان داده‌ام.

(4) سعد بن جشم از خارجه، از مصعب، از پدرش نقل می‌کند که می‌گفته است همراه امیر المؤمنین (ع) در جنگ جمل شرکت کردیم و چون بر آنان پیروز شدیم در جستجوی خوراک برآمدیم و از کنار سیم و زر می‌گذشتیم و چیزی بر نمی‌داشتیم و چون به خوراکی می‌رسیدیم بر می‌داشتیم و می‌خوردیم و علی (ع) آنچه از عطر و بوی خوش در لشکرگاه پیدا کرد میان ما و برای زنان ما تقسیم کرد و گفت به زنان بصره که شوهرانشان کشته شده‌اند بگویید عده نگه دارند و اموال کشتگان را میان خانواده‌هایشان تقسیم می‌کنیم که میراث آنان است، بر همان طریق که خداوند واجب کرده است. و چون اسیری از آنان را می‌آوردند در صورتی که قاتل بود و کسی را کشته بود او را می‌کشتند و در صورتی که دلیلی در دست نبود که قاتل باشد رهایش می‌کردند و چون آنچه از اسب و سلاح در لشکرگاه بود تقسیم کرد، اسبی را پیش آوردند و ارزش آن را تعیین کردند و همین که نزدیک بود آن را بفروشند