الجمل و النصره لسید العترة یا نبرد جمل صفحه 251

کرد.» «1»

(1) گوید، آنگاه برای ایراد خطبه برخاست و پس از حمد و ثنای خداوند چنین فرمود: اما بعد، چون خداوند پیامبر خویش را به سوی خود فرا برد، با خود گفتیم ما افراد خانواده و گروه اصلی و اولیای او و وارثانش و سزاوارترین افراد به او هستیم و هیچ کس با ما در مورد جانشینی ستیزه نخواهد کرد. در همان حال که چنان می‌گفتیم، منافقان به حرکت در آمدند و جانشینی پیامبرمان را از دست ما بیرون کشیدند و به غیر ما دادند و به خدا سوگند اگر بیم تفرقه میان مسلمانان و وحشت برگشت آنان به کفر نبود، تا آنجا که می‌توانستیم در تغییر آن کوشش می‌کردیم. اکنون ای مسلمانان! شما خود کار خودتان را به ما واگذاشتید [و ما را به حکومت برگزیدید] و طلحه و زبیر هم همراه دیگران با من بیعت کردند، سپس به بصره رفته‌اند تا جماعت شما را به تفرقه بیندازند و فتنه‌انگیزی کنند. پروردگارا! آن دو را در قبال مکر و خدعه‌ای که نسبت به این امت می‌کنند و به سبب سرکشی، فروگیر.
(2) در روایت دیگری- غیر از کتاب فوق- متن این خطبه چنین است:

«اما بعد، چون خداوند پیامبر خویش را قبض روح کرد، با خود گفتیم ما خاندان و وارثان و عترت اوییم و کسی در جانشینی او با ما ستیزه نمی‌کند و بر حق ما طمع نمی‌بندد و ناگاه قوم ما خود را در برابر ما قرار دادند و جانشینی پیامبرمان را از ما غصب کردند و حکومت از آن دیگران شد و ما در زمره مردمان ناتوان در آمدیم که اشخاص ضعیف بر ما طمع بستند و اشخاص زبون بر ما عزت فروختند. چشمانی از ما بر آن گریست و سینه‌ها تنگی گرفت و دلها بی‌تابی کرد و به خدا سوگند اگر بیم پراکندگی و برگشتن مسلمانان به کفر نمی‌بود و بیم آنکه به دین زیانی برسد نبود، رفتار ما با آنان غیر از این بود. فرمانروایانی حکومت را به دست گرفتند که برای مردم خیراندیش نبودند؛ و سپس شما ای مردم! مرا از خانه‌ام بیرون آوردید و با من بیعت کردید، با آنکه خوش نمی‌داشتم کار شما را بر عهده بگیرم و با زیرکی می‌دانستم در دل بیشتر شما چه می‌گذرد. این دو مرد هم نخستین کسانی بودند که با من بیعت کردند و شما خود این موضوع را می‌دانید، اکنون پیمان‌شکنی و مکر کردند و همراه عایشه به بصره رفتند تا جماعت شما را پراکنده کنند. تا آخر ...»

در جلوگیری از دفن جسد امام حسن (ع) کنار مرقد جدش، عایشه سخنانی

______________________________
(1) آیه 10 سوره 48 (الفتح). م