- مقدمه مترجم 1
- شرح حال شیخ مفید 1
- آثار علمی شیخ مفید 5
- کتاب الجمل 6
- روش ترجمه 11
- [مقدمه: شبهه در جنگ جمل] 13
- سخن در اختلاف نظر مردم درباره جنگ جمل و کشتار آن 14
- اختلاف عقیده فرقهها 15
- عقیده معتزله 19
- عقیده خوارج 24
- عقیده شیعه 25
- عصمت امیر المؤمنین علی (ع) 26
- امامت علی (ع) بر طبق نص ثابت میشود. 27
- پرداخت صدقه در حال نماز 28
- حدیث منزلت 28
- نظری درباره نصوص 32
- انکار کردن خوارج و امویان، فضل علی علیه السلام را 33
- جواز کشتن ناکثان [شرکت کنندگان در جنگ جمل] 34
- بیعت با امیر المؤمنین علی (ع) پس از عثمان 35
- خودداری سعد بن ابی وقاص و اسامة بن زید از شرکت در جنگ جمل 39
- سؤال: 39
- اشاره 39
- پاسخ: 40
- بیعت مهاجران 46
- بیعت انصار 47
- بیعت بنی هاشم 48
- اشاره 48
- بیعت شیعیان دیگر 48
- اجبار در بیعت 49
- انکار گروهی، بیعت أبو بکر را 53
- کراهت مسلمانان از خلیفه ساختن ابو بکر، عمر را 56
- صحابه در شورا 57
- خطبه شقشقیه 59
- خطبه علی (ع) روزی که با او بیعت شد 59
- خودداری امیر المؤمنین از پذیرفتن بیعت مردم 61
- بیعت طلحه و زبیر با علی (ع) 62
- ناکثان «1» (پیمانگسلان) 65
- انگیزههای قیام بر ضد عثمان 66
- ناسپاسی و شوراندن طلحه مردم را بر عثمان 73
- ناسپاسی و شوراندن عایشه، مردم را نسبت به عثمان 75
- پشیمانی طلحه و زبیر از بیعت 77
- زن و حجاب 79
- عایشه، علی را دشمن میدارد 82
- عایشه نخست شادمان و سپس اندوهگین میشود 85
- برائت امیر المؤمنین علی (ع) از خون عثمان 91
- آنچه از کردار عثمان که مورد اعتراض قرار گرفت 95
- علی (ع) عثمان را نصیحت میکند 102
- خطبه عثمان 104
- نامه عثمان به معاویه 107
- آراء مختلفی که در مورد کارهای عثمان اظهار داشتهاند 108
- عقیده جاحظ درباره علی (ع) 112
- عقیده طرفداران عثمان در این باره 113
- دفاع از علی علیه السلام 117
- فتنه جمل 124
- رایزنی پیمانگسلان با یکدیگر 131
- ام سلمه عایشه را بر حذر میدارد 132
- علی با پیمانگسلان جهاد میکند 134
- نامه علی (ع) به ابو موسی اشعری 136
- نامه علی (ع) برای اهل کوفه 138
- خطبه امام حسن و عمار و قیس در کوفه 139
- خطبه ابو موسی اشعری 140
- برخاستن زید و یارانش 141
- اشتر به سوی قصر حکومتی میرود 143
- خطبه اشتر 144
- خطبه حجر بن عدی 145
- علی (ع) در راه 148
- خطبه عمار در کوفه 148
- خطبهای دیگر در ذو قار 151
- خطبه علی (ع) در ذو قار 151
- سخنان ابو التیهان 153
- عدی بن حاتم 154
- ابو زینب ازدی 154
- عثمان بن حنیف و پیمانگسلان 155
- شادی حفصه 158
- ام کلثوم نزد حفصه 159
- خطبه عایشه در مربد 159
- پیوستن ابن حنیف به علی (ع) 163
- علی (ع) در بیت المال 164
- زبیر در حال شک و تردید 165
- خبر دادن علی (ع) درباره تعداد کسانی که از کوفه پیش او خواهند آمد 167
- موضع احنف بن قیس 168
- نامه عایشه به مردم مدینه و یمامه 170
- خطبه طلحه 172
- خطبه دیگر طلحه 174
- خطبه عایشه 176
- نصیحت علی (ع) به اصحاب جمل 178
- علی (ع) لشکر را مرتب میکند 182
- خطبه ابن زبیر 186
- خطبه طلحه 187
- خطبه حسن بن علی 187
- خطبه امیر المؤمنین علی (ع) 188
- شروع جنگ 190
- خطبه علی (ع) روز جنگ جمل 203
- کشته شدن طلحة بن عبد الله 218
- کشته شدن زبیر بن عوام 221
- امیر المؤمنین علی (ع) کشتهشدگان را مورد خطاب قرار میدهد 224
- شهید با خون خود احتجاج میکند 226
- نامههای علی (ع) به مدینه و کوفه 226
- زهد علی (ع) 229
- خطبه علی (ع) 229
- خطبه علی پس از تقسیم اموال 230
- نامه علی (ع) به اهل کوفه 231
- روش علی (ع) درباره مردم بصره 232
- نکوهش علی (ع) مردم بصره را 233
- انگیزههای کینه و دشمنی عایشه 234
- فرستادن عایشه به مدینه 237
- اعتراف مروان به ستم خویش 238
- ابن عباس والی بصره 240
- فهرست راهنما 253
است، با این تفاوت که خوارج در مورد اخباری که ما در موضوع عصمت علی (ع) بیان داشتهایم طعنی که میزنند کافر بودن راویان است و آنان علی (ع)، عثمان، طلحه، زبیر و عایشه را هم کافر میدانند و حتی هر کس که یکی از این اشخاص را دوست بدارد و او را مسلمان بداند نیز کافر میدانند و این طعن ایشان همه راویان مسلمان را در بر میگیرد و به همین سبب طعن آنان قابل اعتنا نیست و ارزشی ندارد، و حال آنکه طعن ما در مورد اخباری که ناصبیها نقل کردهاند به سبب دروغگویی ایشان و وجود دلیل روشن بر باطل بودن معنای آن حدیث است بدون اینکه در مورد عقیده آنان که ناصبی بودن است طعنی بزنیم، هر چند بطلان عقیده ایشان برای ما قطعی است. به این ترتیب فرق میان ما و کسانی که به ما در مورد این اخبار اعتراض میکنند روشن شد.
-1
جواز کشتن ناکثان [شرکت کنندگان در جنگ جمل]
(2) در این مورد بر صواب بودن علی (ع) در جنگهایش و بر خطا بودن و گمراهی مخالفانش را که در این باره شک و تردید داشتند، توضیح میدهیم.
با توجه به امامت منصوص امیر المؤمنین علی (ع) و اعتقاد به عصمت ایشان بر طبق اخباری که نقل کردیم یقین حاصل میشود که آنچه علی (ع) معتقد بوده و گفته و عمل کرده، عین حقیقت بوده است و چون صحت اخباری که قبلا آوردیم ثابت شد و مضمون آن هم بر طبق حکم پیامبر (ص)- در مورد فسق و خروج از ایمان جنگ کنندگان با علی (ع)- ثابت شده است، هیچ گونه راهی برای شک کردن در حقانیت علی (ع) و خطای مخالفان او باقی نمیماند، و به همین اندازه که اکنون و در فصلهای گذشته گفتیم برای خردمندان کافی است و برای اقامه دلیل و حجت در مباحثه با مخالفان بسنده است.
ما برخی از عقایدی را که مخالفان ما در مورد امامت گفتهاند و اختلاف آنان درباره شمار افرادی که با بیعت ایشان امامت منعقد میشود، و اجتماع آنان را در مواردی که اتفاق نظر داشتهاند، نیز بیان میکنیم تا هر کس به این کتاب مینگرد قوت حق را تشخیص دهد و قدرت احتجاج و مناظره بیشتر پیدا کند و خداوند توفیق دهنده بر صواب است.