الجمل و النصره لسید العترة یا نبرد جمل صفحه 35

-1

بیعت با امیر المؤمنین علی (ع) پس از عثمان‌

اشاره

(2) با اخبار متواتر و احادیث آشکار این موضوع ثابت شده است که امیر المؤمنین علی (ع) در فتنه‌ای که منجر به کشته شدن عثمان شد، گوشه‌گیری کرده و حتی از خانه خود در مدینه بیرون رفته است «1» تا بر او این گمان برده نشود که رغبتی در بیعت کردن مردم با خود داشته است. اما اصحاب پیامبر (ص) پس از کشته شدن عثمان به جستجو برآمدند و از محل او پرسیدند تا او را پیدا کردند و به حضورش رفتند و مسئلت کردند که امامت مردم را بر عهده گیرد و از ترس خود در مورد تباه شدن کار مردم شکایت کردند، و آن حضرت از پذیرش فوری خلافت خودداری کرد، زیرا سرانجام کار را می‌دانست و آگاه بود که آن قوم با او مخالفت خواهند کرد و در دشمنی نسبت به او یکدیگر را یاری خواهند داد، ولی خودداری او از پذیرفتن تقاضای آنان پذیرفته نشد و در آن باره اصرار کردند و او را به خداوند سوگند دادند و گفتند:

هیچ کس برای امامت مسلمانان غیر از تو شایسته و سزاوار نیست و کسی جز تو را پیدا نمی‌کنیم که بتواند به این کار قیام کند و باید درباره کار دین و مسلمانان از خدا بترسی و این کار را بپذیری. امیر المؤمنین علی (ع) در این هنگام متذکر شد که مسلمانان با یکی از همان دو تنی که بعدها پیمان‌شکنی کردند، یعنی طلحه و زبیر بیعت کنند و در این مورد ایثار کرد و متعهد شد که تا هنگامی که آن دو در مورد اصلاح دین و مواظبت از اسلام عمل کنند آنان را یاری دهد. اما مسلمانان از بیعت با هر کس دیگر جز علی (ع) خودداری کردند و هیچ کس جز او را به امیری نپذیرفتند.

چون این خبر به طلحه و زبیر رسید هر دو با اظهار رغبت به بیعت با آن حضرت، به حضورش آمدند و با کمال رضایت او را در امامت بر خود مقدم داشتند، اما علی (ع) نپذیرفت و آن دو اصرار کردند که بیعت ایشان را با خود بپذیرد و همه مردم نیز با رضایت بر امامت آن حضرت اتفاق کردند و تصمیم گرفتند با هیچ کس دیگر غیر از

______________________________
(1) در تاریخ طبری؛ ج 5، ص 154 و تاریخ طبری، ترجمه ابو القاسم پاینده؛ ص 2331، آمده است که چون عثمان محاصره شد علی (ع) در خیبر بود و در عقد الفرید ابن عبد ربه، چاپ مصر، 1967 م؛ ج 4، ص 310، آمده است که علی (ع) در فتنه کشتن عثمان به ینبع (از شهرهای ساحلی دریای سرخ) رفت و چون کار بر او (عثمان) دشوار شد نامه نوشت و تقاضا کرد که آن حضرت به مدینه بازگردند. و در الامامة و السیاسة ابن قتیبه چاپ طه محمد الزینی، مصر، بدون تاریخ؛ ص 37، نیز نظیر همین مطلب آمده است. م