الجمل و النصره لسید العترة یا نبرد جمل صفحه 49

نخعی، عبد اللّه بن ارقم، زید بن الملفق، (1) سلیمان بن صرد خزاعی، قبیصه، جابر، عبد اللّه، محمد بن بدیل خزاعی، عبد الرحمن بن عدیس سلولی، اویس قرنی، هند جملی، جندب ازدی، اشعث بن سوار، حکیم بن جبله، رشید هجری و معقل بن قیس بن حنظله، سوید بن حارث، سعد بن مبشر، عبد اللّه بن وال، مالک بن ضمره، حارث همدانی و حبة بن جویره عرنی و دیگر، کسانی هستند که به هنگام کشته شدن عثمان در مدینه بودند و همگی با کمال رضایت به پیشوایی امیر المؤمنین تسلیم شدند و با او بیعت کردند که با هر کس جنگ کند ایشان هم جنگ کنند و با هر کس صلح کند ایشان هم صلح کنند، و اینکه در یاری دادن او هرگز پشت به جنگ نکنند. و آنان در همه جنگهای امیر المؤمنین همراهش بودند و حتی یک تن از ایشان از شرکت در جنگ خودداری نکرد. برخی از آنان در راه یاری دادن علی (ع) شهید شدند و برخی همچنان بر راه خود پایدار ماندند تا هنگامی که علی (ع) رحلت کرد و آنان که پس از آن حضرت باقی ماندند همچنان بر ولایت او بودند و اعتقاد داشتند که علی (ع) برای امامت از همگان برتر بوده است.

و چون بیعت با امیر المؤمنین علی (ع) بدین گونه بوده است که گفتیم و این عده که صفات ایشان را بر شمردیم با کمال رضا و فرمانبرداری و اعتقاد با او بیعت کرده‌اند؛ اعتراض معترضان در مورد شرکت نکردن آن چند تن در جنگ، یا خودداری آنان از بیعت با علی (ع) در خور اهمیت نیست، که کمی شمارشان واضح شد و گفتیم مقصود ما این است که اغلب مهاجران و انصار با او بیعت کرده‌اند و بیعت نکردن آن چند تن- که نام و شمار همه‌شان را ضبط کرده‌اند و شمار اندکی هستند، و از کس دیگری جز همانها نام برده نشده است- به ادعای ما زیانی نمی‌رساند و سخن ما صحیح است که عموم مهاجران و انصار و شرکت‌کنندگان در جنگ بدر و بیعت رضوان، و تابعان، در مورد امامت علی (ع) اتفاق داشته‌اند؛ همان گونه که گفتیم و شرح دادیم، و منت خدای را.

-2

اجبار در بیعت‌