الجمل و النصره لسید العترة یا نبرد جمل صفحه 74

داده است که شما او را از تشنگی خواهید کشت و این ستوده نیست و کشته شدن با شمشیر بهتر است. هر چند با خویش تعهد کرده‌ام که پس از مصریان هیچ کس را از او بازندارم، ولی من خوش می‌دارم که برای او آب بفرستید تا تصمیم خود را درباره‌اش بگیرید. طلحه گفت: نه، به خدا سوگند نمی‌گذاریم آسوده باشد و اجازه نمی‌دهیم چیزی بخورد و بیاشامد. علی فرمود: گمان نمی‌کردم از هیچ فرد قرشی تقاضایی کنم و نپذیرد، ای طلحه! این حال را رها کن. طلحه گفت: ای علی تو را در این کار بهره‌ای نخواهد بود. علی (ع) خشمگین برخاست و فرمود: ای پسر زن حضرمی بزودی خواهی دانست که مرا در این کار بهره‌ای هست یا نیست. و از خانه او برگشت.

(1) ابو حذیفه اسحاق بن بشر قرشی همچنین از قول یزید بن ابی زیاد از عبد الرحمن بن ابی لیلی نقل می‌کند که می‌گفته است، به خدا سوگند هنگامی که عثمان در محاصره بود طلحه را دیدم که بر اسبی سیاه سوار است و نیزه به دست دور خانه عثمان جست و خیز می‌کند و گویی هم اکنون سپیدی جامه‌اش را از زیر زره می‌بینم. «1»

ابو اسحاق روایت می‌کند که چون محاصره عثمان سخت شد، بنی امیه تصمیم گرفتند عثمان را شبانه به مکه منتقل کنند. مردم فهمیدند و پاسدارانی بر کنار خانه گماشتند که این کار صورت نگیرد و فرمانده آن پاسداران طلحه بود و هم او نخستین کس بود که به خانه عثمان تیر انداخت. او می‌گوید، در همین حال عثمان که به شدت در محاصره بود و از تشنگی بی‌تاب شده بود، از فراز بام بانگ برداشت که ای مردم! جرعه‌ای آب به ما برسانید و از آنچه خداوندتان روزی داده است به ما بخورانید.

زبیر بن عوام بانگ برداشت که ای پیر نادان! سوگند به خداوند که آب نخواهی چشید.

(2) ابو حذیفه قرشی از اعمش از حبیب بن ثابت از ثعلبة بن یزید حمانی «2»، نقل می‌کند که می‌گفته است، در احجار الزیت «3» پیش زبیر رفتم و گفتم: ای ابو عبد الله! میان ساکنان خانه عثمان و آب مانع شده‌اند. به سوی خانه نگریست و این آیه را خواند:
______________________________
(1) ابن ابی الحدید در شرح نهج البلاغه، موارد متعددی از چگونگی گفتار و رفتار طلحه و زبیر در مدت محاصره عثمان را آورده است. از جمله چاپ قدیم آن؛ ج 2، ص 404. م
(2) ثعلبه مدتی سالار شرطه امیر المؤمنین (ع) بوده و نسائی او را مورد اعتماد و ثقه می‌داند و ذهبی هم این موضوع را آورده است. رجوع کنید به میزان الاعتدال؛ ج 1، ص 371. م
(3) نام یکی از محلات مدینه است. رجوع کنید به معجم البلدان؛ ج 1، ص 133. م