- مقدمه مترجم 1
- شرح حال شیخ مفید 1
- آثار علمی شیخ مفید 5
- کتاب الجمل 6
- روش ترجمه 11
- [مقدمه: شبهه در جنگ جمل] 13
- سخن در اختلاف نظر مردم درباره جنگ جمل و کشتار آن 14
- اختلاف عقیده فرقهها 15
- عقیده معتزله 19
- عقیده خوارج 24
- عقیده شیعه 25
- عصمت امیر المؤمنین علی (ع) 26
- امامت علی (ع) بر طبق نص ثابت میشود. 27
- پرداخت صدقه در حال نماز 28
- حدیث منزلت 28
- نظری درباره نصوص 32
- انکار کردن خوارج و امویان، فضل علی علیه السلام را 33
- جواز کشتن ناکثان [شرکت کنندگان در جنگ جمل] 34
- بیعت با امیر المؤمنین علی (ع) پس از عثمان 35
- خودداری سعد بن ابی وقاص و اسامة بن زید از شرکت در جنگ جمل 39
- سؤال: 39
- اشاره 39
- پاسخ: 40
- بیعت مهاجران 46
- بیعت انصار 47
- بیعت بنی هاشم 48
- اشاره 48
- بیعت شیعیان دیگر 48
- اجبار در بیعت 49
- انکار گروهی، بیعت أبو بکر را 53
- کراهت مسلمانان از خلیفه ساختن ابو بکر، عمر را 56
- صحابه در شورا 57
- خطبه شقشقیه 59
- خطبه علی (ع) روزی که با او بیعت شد 59
- خودداری امیر المؤمنین از پذیرفتن بیعت مردم 61
- بیعت طلحه و زبیر با علی (ع) 62
- ناکثان «1» (پیمانگسلان) 65
- انگیزههای قیام بر ضد عثمان 66
- ناسپاسی و شوراندن طلحه مردم را بر عثمان 73
- ناسپاسی و شوراندن عایشه، مردم را نسبت به عثمان 75
- پشیمانی طلحه و زبیر از بیعت 77
- زن و حجاب 79
- عایشه، علی را دشمن میدارد 82
- عایشه نخست شادمان و سپس اندوهگین میشود 85
- برائت امیر المؤمنین علی (ع) از خون عثمان 91
- آنچه از کردار عثمان که مورد اعتراض قرار گرفت 95
- علی (ع) عثمان را نصیحت میکند 102
- خطبه عثمان 104
- نامه عثمان به معاویه 107
- آراء مختلفی که در مورد کارهای عثمان اظهار داشتهاند 108
- عقیده جاحظ درباره علی (ع) 112
- عقیده طرفداران عثمان در این باره 113
- دفاع از علی علیه السلام 117
- فتنه جمل 124
- رایزنی پیمانگسلان با یکدیگر 131
- ام سلمه عایشه را بر حذر میدارد 132
- علی با پیمانگسلان جهاد میکند 134
- نامه علی (ع) به ابو موسی اشعری 136
- نامه علی (ع) برای اهل کوفه 138
- خطبه امام حسن و عمار و قیس در کوفه 139
- خطبه ابو موسی اشعری 140
- برخاستن زید و یارانش 141
- اشتر به سوی قصر حکومتی میرود 143
- خطبه اشتر 144
- خطبه حجر بن عدی 145
- علی (ع) در راه 148
- خطبه عمار در کوفه 148
- خطبهای دیگر در ذو قار 151
- خطبه علی (ع) در ذو قار 151
- سخنان ابو التیهان 153
- عدی بن حاتم 154
- ابو زینب ازدی 154
- عثمان بن حنیف و پیمانگسلان 155
- شادی حفصه 158
- ام کلثوم نزد حفصه 159
- خطبه عایشه در مربد 159
- پیوستن ابن حنیف به علی (ع) 163
- علی (ع) در بیت المال 164
- زبیر در حال شک و تردید 165
- خبر دادن علی (ع) درباره تعداد کسانی که از کوفه پیش او خواهند آمد 167
- موضع احنف بن قیس 168
- نامه عایشه به مردم مدینه و یمامه 170
- خطبه طلحه 172
- خطبه دیگر طلحه 174
- خطبه عایشه 176
- نصیحت علی (ع) به اصحاب جمل 178
- علی (ع) لشکر را مرتب میکند 182
- خطبه ابن زبیر 186
- خطبه طلحه 187
- خطبه حسن بن علی 187
- خطبه امیر المؤمنین علی (ع) 188
- شروع جنگ 190
- خطبه علی (ع) روز جنگ جمل 203
- کشته شدن طلحة بن عبد الله 218
- کشته شدن زبیر بن عوام 221
- امیر المؤمنین علی (ع) کشتهشدگان را مورد خطاب قرار میدهد 224
- شهید با خون خود احتجاج میکند 226
- نامههای علی (ع) به مدینه و کوفه 226
- زهد علی (ع) 229
- خطبه علی (ع) 229
- خطبه علی پس از تقسیم اموال 230
- نامه علی (ع) به اهل کوفه 231
- روش علی (ع) درباره مردم بصره 232
- نکوهش علی (ع) مردم بصره را 233
- انگیزههای کینه و دشمنی عایشه 234
- فرستادن عایشه به مدینه 237
- اعتراف مروان به ستم خویش 238
- ابن عباس والی بصره 240
- فهرست راهنما 253
به خونخواهی عثمان و انتقام گرفتن از قاتلان و اصرار بر قصاص آنان کرد. و حال آنکه در شریعت مسلمانان این موضوع معلوم و آشکار است که خونخواهی عثمان و تقاضای قصاص قاتلان او حق آنان نبوده است و آنان با ایجاد شبهه باطلی این حق را بر خود بستند. زیرا طلحه و زبیر اولیاء خون عثمان و وارث او نبودهاند و میان ایشان هیچ گونه نسبت نزدیکی وجود نداشته است که سبب ادعای ایشان باشد و بتوانند در آن مورد تخاصم کنند.
-1
زن و حجاب
(2) دخالت در این گونه امور به هیچ وجه بر عهده زنان نبوده و نیست، زیرا جهاد و امر و نهی میان بندگان و سرزمینها بر آنان مقرر نشده است. وانگهی خداوند متعال برای همسران پیامبر (ص) احکام مخصوصی صادر و نازل کرده که مخالف با رفتاری است که از عایشه سرزده است و او آشکارا خلاف حکم دین عمل کرده است. خداوند متعال در کتاب محکم خود چنین فرموده است: «ای پیامبر به همسران و دختران خود و زنان مؤمنان بگو که خویشتن را به چادر فروپوشند و آن نزدیکتر است که بشناسند ایشان را.» «1» و بر طبق این آیه، خداوند سبحان بر آنان چادر پوشیدن و پارسایی را واجب کرده است و نباید خود را به کسی بشناسانند. حال آنکه عایشه بر ضد این دستور رفتار کرده است. او خودآرایی و پردهدری کرده و به تن خویش و با چهره باز میان مردم آمده و در این مورد عذر موجهی نداشته است. علاوه بر جرمی که در مورد جنگ کردن با ولی خدا مرتکب شده است و حال آنکه بزرگداشت و احترام نسبت به ولی خدا و اطاعت از او بر عایشه واجب و نافرمانی از او بر عایشه حرام بوده است، و با کاری که عایشه کرد خون مؤمنان ریخته شد و فتنهای برخاست که مایه سرافکندگی مسلمانان گردید. (3) این رفتار عایشه کجا مطابق است با آنچه که پیامبر (ص) در این حدیث مشهور، به او فرمودهاند و آن چنین است که ابن ام مکتوم «2»
______________________________
(1) بخشی از آیه 57 سوره سی و سوم (احزاب). م
(2) عمرو بن قیس که بیشتر به ابن ام مکتوم مشهور است، کور بوده و بسیار زود به مدینه هجرت کرد و پس از مصعب بن عمیر وارد مدینه شد. در چند غزوه پیامبر (ص) اداره امور مدینه به او واگذار شده است. برخی گفتهاند در جنگ قادسیه شهید شده است. برای اطلاع بیشتر، رجوع کنید به اسد الغابة؛ ج 4، ص 127. م