سروش آسمانی سیری در مفاهیم قرآنی صفحه 100

ابن عباس درباره «الم» می گوید: «الف» بر اسم خدا و «لام» بر اسم جبرائیل و «میم» بر اسم محمّد دلالت می کند. «ابو اسحق ثعلبی» در تفسیرش حدیثی را از «علی بن موسی الرضا» (ع) نقل می کند که از امام صادق (ع) درباره «الم» سؤال شد؟ حضرت فرمود: در الف نمونه هایی از صفات خداست با این ترتیب:

1- الف ابتدای حروف است و خدا ابتدای جهان.

2- الف مستقیم است و انحراف ندارد و خدا عدل مطلق است.

3- الف فرد و تنها است و خدا بی نظیر و واحد است.

4- الف به حروف دیگر چسبیده نیست ولی حروف دیگر بدان پیوسته اند، خدا با صفات مخصوص از همه خلق جداست ولی موجودات به او پیوستگی دارند.

5- الف از الفت و انس مشتق است زیرا او سبب ترکیب و تألیف حروف دیگر می شود همان طور که خداوند سبب الفت خلق و ترکیب و تألیف جهان آفرینش است.

4- حروف پراکنده اسم اعظم

سعید بن جبیر می گوید این حروف مفردات پراکنده از اسم اعظم حق اند که اگر کسی بتواند آن ها را درست با هم ترکیب کند اسم اعظم را خواهد فهمید مثلا از ترکیب «الر» و «حم» و «ن» کلمه «الرحمن» به دست می آید و هم چنین حروف دیگر که تشکیل اسم های دیگر را می دهد ولی ما این توانایی را نداریم.

5- سوگندهای قرآن

ابن عباس می گوید این حروف قسم های قرآن است و أخفش می گوید علّت این که خداوند به این حروف سوگند می خورد شرافت و برتری آن ها است زیرا همین حروف شالوده و پایه همه جمله بندی ها در کتاب های آسمانی است که به زبان های مختلف می باشد و نیز اسم های الهی و سخن گویی مردم همه و همه بر پایه همین حروف است و از ترکیب مختلف همین حروف است که مردم با هم سخن می گویند و به ذکر و توحید و ثنای حق می پردازند و خدا با این