- مقدمه 1
- اشاره 4
- 1 وحی 4
- 2- وحی به زنبور عسل 10
- 1- وحی به مادر موسی 10
- 4- وحی به آسمان 11
- 3- وحی به ملائکه 11
- 7- وحی به بنده خاص خدا 12
- 5- وحی به حواریین 12
- 6- وحی زکریا به قوم خود 12
- 2 کتاب های آسمانی 35
- اشاره 51
- 3 قرآن معجزه جاوید محمّد (ص) 51
- 1- الفاظ قرآن 53
- 2- معانی قرآن 55
- 4 جمع آوری قرآن 62
- 5 اسامی و صفات قرآن 68
- اشاره 68
- 1- قرآن 69
- 2- فرقان 70
- 3- کتاب 70
- 5- تنزیل 71
- 4- ذکر 71
- 6- کلام اللّه 71
- اشاره 72
- 9- حکم 72
- 8- نور 72
- 7- بیان 72
- 1- مبین 73
- 4- کریم 74
- 3- مبارک 74
- 2- حکیم 74
- 5- مجید 75
- 6- عجب 75
- 7- فصل 76
- 8- عزیز 76
- 9- غیر ذی عوج 76
- 10- بشیر و نذیر 77
- 1- آیه 78
- اشاره 78
- اشاره 78
- 6 کیفیت صوری قرآن، آیه- سوره 78
- 1- علامت و نشانه 79
- 2- جماعت 80
- 3- امر عجیب و شگفت آور 80
- 2- سوره 83
- اشاره 83
- 1- سبع طوال 85
- 3- مثانی 85
- 3- مئون 86
- اشاره 86
- 4- مفصل 86
- 1- سوره حمد 87
- 2- سوره ملک 87
- 3- سوره صف 88
- ج: ترتیب نزول 89
- ب: ترتیب موجود 89
- الف: ترتیب الفبایی 89
- ج: سه حرفی 98
- ب: دو حرفی 98
- الف: یک حرفی 98
- ه: پنج حرفی 99
- د: چهار حرفی 99
- 2- نام سوره ها 99
- 1- جز خدا کسی نمی داند 99
- 3- اشاره به اسم و یا صفتی از خدا 99
- 4- حروف پراکنده اسم اعظم 100
- 5- سوگندهای قرآن 100
- 7- قرآن از همین حروف است 101
- 6- برای ساکت کردن مردم 101
- 7 ظاهر و باطن قرآن 103
- 8 آیات مکی و مدنی 106
- اشاره 113
- 9 آیات محکم و متشابه 113
- ج: برخی از آیات محکم و برخی متشابهند 117
- الف: همه قرآن محکم است. 117
- ب: همه قرآن متشابه است. 117
- 10ناسخ و منسوخ 120
- 11شأن نزول آیات 127
- 12تفسیر 133
- اشاره 133
- الف: نمونه های تفسیر شیعه 137
- ب- نمونه های تفسیر عرفانی 139
- 13تأویل 143
- اشاره 152
- 14محتویات قرآن 152
- اشاره 153
- 1- خدا 153
- الف- اسما و اوصاف مفرد و بسیط 154
- ب- اسما و صفات مرکب 158
- حشر، آیات 22- 24 162
- 2- رسولان الهی 165
- 3- محمّد (ص) 179
- 4- آفرینش 185
- اشاره 185
- الف: آفرینش آسمان ها و زمین 188
- پ: آفرینش هر چه در زمین است 189
- ب: آفرینش دریاها 189
- ت: آفرینش انسان 190
- ج: آفرینش شب و روز، و خورشید و ماه 192
- ث: آفرینش مرد و زن 192
- 5- انسان 193
- ک- آفرینش مرگ و زندگی 193
- 6- اجتماعیات 198
- 7- اخلاق و عرفان 203
- اشاره 203
- الف: در حوزه اخلاق 205
- ب: در حوزه عرفان 207
- 8- عقل و فلسفه 209
- اشاره 215
- 9- علم و دانش 215
- الف- آموختن علم به داود (ع) و سلیمان (ع) 221
- پ: آموختن و ارائه علم و کتاب به موسی و عیسی (ع) 222
- ب: آموختن و دادن حکم و علم به لوط (ع) 222
- ث: ارائه حکمت به لقمان (ع) 223
- ت: ارائه کتاب و حکم به یحیی (ع) 223
- ج: آموختن علم تأویل احادیث به یوسف (ع) 223
- چ: آموختن علم به خضر (ع) 224
- الف: دعوت به تفکر 224
- ب: دعوت به تعقل 226
- پ: دعوت به سیر و گشت 227
- ت: دعوت به نظر. 228
- ث: اولی الالباب 229
- ج: ذکر 230
- چ: فقه و تفقه 231
- ح: بصیرت 232
- خ: برهان 233
- ر: علم 234
- د: نهی 234
- ذ: توسّم 234
- ز: یقین و ایقان 236
- ژ: معرفت و عرفان 237
- الف: نگاه و دقت در خلقت خود 242
- ب: نگاه و دقت در خلقت حیوانات 247
- پ: نگاه و دقت در خلقت هستی 248
- 10- قصص و حکایات 253
- 11- تاریخ و امم 261
- اشاره 261
- 1- قوم نوح 269
- 2- قوم عاد 271
- 3- قوم ثمود 274
- 4- قوم لوط 276
- 5- قوم شعیب (مدین) 277
- 12- تمثیلات 284
- 13- دنیا و آخرت 287
- 15نزول، انزال و تنزیل 300
- 16سوگندهای قرآن 307
- اشاره 307
- الف: سوگند به مسائل اعتقادی. 310
- 1- سوگند به خدا 310
- 3- سوگند به قیامت 311
- 2- سوگند به رسول خدا، محمد مصطفی (ص) 311
- 5- سوگند به ملائکه 312
- 4- سوگند به قرآن 312
- 6- سوگند به ذات انسان 313
- 1- 2- زمین 314
- 1: مکان ها 314
- ب- سوگند به مسائل طبیعی 314
- 1- 1- آسمان 314
- 1- 3- کوه 315
- 1- 4- دریا 315
- 1- 5- شهر مکه 316
- 2- 1- صبح: سحرگاهان 316
- 2- زمانها 316
- 2- 3- ضحی: 317
- 2- 4- عصر: 317
- 2- 2- فجر: 317
- 3- 1- لیل 317
- 3- پدیده های طبیعی 317
- 4- 1- خورشید 318
- 3- 2- نهار 318
- 4- اشیاء و حیوان 318
- 4- 3- ستارگان 319
- 4- 2- ماه 319
- 1 و 2- تین و زیتون 320
- ج- سوگند به گیاهان 320
- 4- 4- اسبان پیکارگر 320
- د- سوگند به پدر و مادر 320
- 3- کتاب 321
- ه- سوگند به آثار فرهنگی 321
- 1 و 2- قلم و نوشته 321
- 17لغات غیر عربی قرآن 325
- 18اهداف قرآن 336
- اشاره 336
- 1- هدایت و رحمت 336
- 2- بشارت و انذار 338
- 3- ذکر 340
- 4- تفکر و اندیشه 341
- 19طبقات قراء 344
- اشاره 351
- 20اعجاز قرآن 351
- 1- معجزات حضرت موسی (ع) 353
- 2- معجزات حضرت عیسی (ع) 359
- 3- معجزات حضرت محمّد (ص) 360
- اشاره 409
- 21قرآن در کلام بزرگان 409
- 1- در کلام رسول خدا محمّد مصطفی (ص) 409
- 2- در کلام امیر المؤمنین علی (ع) 411
- 3- در کلام حضرت سجاد (ع) 414
حروف قسم خورده است که قرآن کتاب و کلام اوست.
6- برای ساکت کردن مردم
برخی می گویند این حروف آورده شده تا به سبب تازگی و مأنوس نبودن سبب سکوت مردم شود زیرا مشرکان بنا گذاشته بودند که به سخن رسول اکرم (ص) گوش ندهند و شلوغ کنند و حرف بزنند تا کسی سخن آن حضرت را نشنود همان طور که قرآن می گوید: لا تَسْمَعُوا لِهذَا الْقُرْآنِ وَ الْغَوْا فِیهِ اینان برای این که کسی به سخن پیامبر گوش ندهد گاهی دست می زدند گاهی فریاد می کشیدند و نیز می خواستند تا خود پیامبر هم به غلط افتد و اشتباه کند.
خداوند این حروف را که کاملا تازگی داشت نازل نمود تا توجّه آنان را به خود جلب کند و کلمات قرآن به گوش آن ها خورده و شاید به دلشان راه یابد و به آن چه خیر و صلاح آن هاست آنان را برساند.
7- قرآن از همین حروف است
منظور این است که قرآنی را که شما از آوردن آن ناتوانید از جنس همین حروفی است که با آن ها سخن می گویید پس وقتی نمی توانید نظیر آن را بیاورید بدانید که از طرف خداست. «1»
به هر حال این کلمات و وجود آن در قرآن سبب تعجّب همگان را فراهم آورده است و سبب شده تا هر کس بنابر تحقیق و تدقیق و تدبّر در آن به نتایجی راه یابد، نتایجی که بخشی از آن را شماره وار ذکر کردیم. برخی از سوره ها حروفی مشابه دارند و این تشابه البتّه تصادفی نیست و در ضمیر آن اهدافی نهفته است هر چند که دانش ما تاکنون نسبت به آن هم کاملا ناچیز و ناقص است. مرحوم علامه طباطبایی در تفسیر خود بر این باور است که:
سوره هایی که حروف مقطّعه بر سر آن آمده است،
با یکدیگر ارتباط دارند و اشتراک این حروف میان چند سوره دلالت بر اشتراک مضامین آن ها می نماید.
محاسبات کامپیوتری دکتر رشاد خلیفه نیز به نوعی بر این مطلب صحه گذاشته
______________________________
(1) ترجمه تفسیر مجمع البیان، ج 1، صص 55، 57.