- مقدمه 1
- اشاره 4
- 1 وحی 4
- 2- وحی به زنبور عسل 10
- 1- وحی به مادر موسی 10
- 4- وحی به آسمان 11
- 3- وحی به ملائکه 11
- 5- وحی به حواریین 12
- 7- وحی به بنده خاص خدا 12
- 6- وحی زکریا به قوم خود 12
- 2 کتاب های آسمانی 35
- اشاره 51
- 3 قرآن معجزه جاوید محمّد (ص) 51
- 1- الفاظ قرآن 53
- 2- معانی قرآن 55
- 4 جمع آوری قرآن 62
- 5 اسامی و صفات قرآن 68
- اشاره 68
- 1- قرآن 69
- 2- فرقان 70
- 3- کتاب 70
- 5- تنزیل 71
- 6- کلام اللّه 71
- 4- ذکر 71
- اشاره 72
- 9- حکم 72
- 7- بیان 72
- 8- نور 72
- 1- مبین 73
- 4- کریم 74
- 3- مبارک 74
- 2- حکیم 74
- 5- مجید 75
- 6- عجب 75
- 8- عزیز 76
- 7- فصل 76
- 9- غیر ذی عوج 76
- 10- بشیر و نذیر 77
- 1- آیه 78
- اشاره 78
- اشاره 78
- 6 کیفیت صوری قرآن، آیه- سوره 78
- 1- علامت و نشانه 79
- 3- امر عجیب و شگفت آور 80
- 2- جماعت 80
- اشاره 83
- 2- سوره 83
- 1- سبع طوال 85
- 3- مثانی 85
- 3- مئون 86
- اشاره 86
- 4- مفصل 86
- 2- سوره ملک 87
- 1- سوره حمد 87
- 3- سوره صف 88
- ج: ترتیب نزول 89
- ب: ترتیب موجود 89
- الف: ترتیب الفبایی 89
- الف: یک حرفی 98
- ج: سه حرفی 98
- ب: دو حرفی 98
- 1- جز خدا کسی نمی داند 99
- 2- نام سوره ها 99
- د: چهار حرفی 99
- ه: پنج حرفی 99
- 3- اشاره به اسم و یا صفتی از خدا 99
- 4- حروف پراکنده اسم اعظم 100
- 5- سوگندهای قرآن 100
- 7- قرآن از همین حروف است 101
- 6- برای ساکت کردن مردم 101
- 7 ظاهر و باطن قرآن 103
- 8 آیات مکی و مدنی 106
- اشاره 113
- 9 آیات محکم و متشابه 113
- ج: برخی از آیات محکم و برخی متشابهند 117
- ب: همه قرآن متشابه است. 117
- الف: همه قرآن محکم است. 117
- 10ناسخ و منسوخ 120
- 11شأن نزول آیات 127
- 12تفسیر 133
- اشاره 133
- الف: نمونه های تفسیر شیعه 137
- ب- نمونه های تفسیر عرفانی 139
- 13تأویل 143
- اشاره 152
- 14محتویات قرآن 152
- اشاره 153
- 1- خدا 153
- الف- اسما و اوصاف مفرد و بسیط 154
- ب- اسما و صفات مرکب 158
- حشر، آیات 22- 24 162
- 2- رسولان الهی 165
- 3- محمّد (ص) 179
- 4- آفرینش 185
- اشاره 185
- الف: آفرینش آسمان ها و زمین 188
- ب: آفرینش دریاها 189
- پ: آفرینش هر چه در زمین است 189
- ت: آفرینش انسان 190
- ج: آفرینش شب و روز، و خورشید و ماه 192
- ث: آفرینش مرد و زن 192
- 5- انسان 193
- ک- آفرینش مرگ و زندگی 193
- 6- اجتماعیات 198
- اشاره 203
- 7- اخلاق و عرفان 203
- الف: در حوزه اخلاق 205
- ب: در حوزه عرفان 207
- 8- عقل و فلسفه 209
- اشاره 215
- 9- علم و دانش 215
- الف- آموختن علم به داود (ع) و سلیمان (ع) 221
- پ: آموختن و ارائه علم و کتاب به موسی و عیسی (ع) 222
- ب: آموختن و دادن حکم و علم به لوط (ع) 222
- ت: ارائه کتاب و حکم به یحیی (ع) 223
- ث: ارائه حکمت به لقمان (ع) 223
- ج: آموختن علم تأویل احادیث به یوسف (ع) 223
- الف: دعوت به تفکر 224
- چ: آموختن علم به خضر (ع) 224
- ب: دعوت به تعقل 226
- پ: دعوت به سیر و گشت 227
- ت: دعوت به نظر. 228
- ث: اولی الالباب 229
- ج: ذکر 230
- چ: فقه و تفقه 231
- ح: بصیرت 232
- خ: برهان 233
- د: نهی 234
- ر: علم 234
- ذ: توسّم 234
- ز: یقین و ایقان 236
- ژ: معرفت و عرفان 237
- الف: نگاه و دقت در خلقت خود 242
- ب: نگاه و دقت در خلقت حیوانات 247
- پ: نگاه و دقت در خلقت هستی 248
- 10- قصص و حکایات 253
- 11- تاریخ و امم 261
- اشاره 261
- 1- قوم نوح 269
- 2- قوم عاد 271
- 3- قوم ثمود 274
- 4- قوم لوط 276
- 5- قوم شعیب (مدین) 277
- 12- تمثیلات 284
- 13- دنیا و آخرت 287
- 15نزول، انزال و تنزیل 300
- 16سوگندهای قرآن 307
- اشاره 307
- الف: سوگند به مسائل اعتقادی. 310
- 1- سوگند به خدا 310
- 3- سوگند به قیامت 311
- 2- سوگند به رسول خدا، محمد مصطفی (ص) 311
- 5- سوگند به ملائکه 312
- 4- سوگند به قرآن 312
- 6- سوگند به ذات انسان 313
- 1- 2- زمین 314
- 1: مکان ها 314
- ب- سوگند به مسائل طبیعی 314
- 1- 1- آسمان 314
- 1- 3- کوه 315
- 1- 4- دریا 315
- 2- 1- صبح: سحرگاهان 316
- 1- 5- شهر مکه 316
- 2- زمانها 316
- 2- 3- ضحی: 317
- 2- 4- عصر: 317
- 2- 2- فجر: 317
- 3- 1- لیل 317
- 3- پدیده های طبیعی 317
- 4- 1- خورشید 318
- 3- 2- نهار 318
- 4- اشیاء و حیوان 318
- 4- 3- ستارگان 319
- 4- 2- ماه 319
- ج- سوگند به گیاهان 320
- 4- 4- اسبان پیکارگر 320
- 1 و 2- تین و زیتون 320
- د- سوگند به پدر و مادر 320
- 3- کتاب 321
- ه- سوگند به آثار فرهنگی 321
- 1 و 2- قلم و نوشته 321
- 17لغات غیر عربی قرآن 325
- 18اهداف قرآن 336
- اشاره 336
- 1- هدایت و رحمت 336
- 2- بشارت و انذار 338
- 3- ذکر 340
- 4- تفکر و اندیشه 341
- 19طبقات قراء 344
- اشاره 351
- 20اعجاز قرآن 351
- 1- معجزات حضرت موسی (ع) 353
- 2- معجزات حضرت عیسی (ع) 359
- 3- معجزات حضرت محمّد (ص) 360
- اشاره 409
- 21قرآن در کلام بزرگان 409
- 1- در کلام رسول خدا محمّد مصطفی (ص) 409
- 2- در کلام امیر المؤمنین علی (ع) 411
- 3- در کلام حضرت سجاد (ع) 414
فَلْیَنْظُرِ الْإِنْسانُ مِمَّ خُلِقَ. «1»
پس چرا انسان نمی نگرد که از چه چیزی آفریده شده است؟
آیات دیگری که آدمی را به این حقیقت بیش تر رهنمون می سازد بدین شرحند:
لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِی کَبَدٍ. «2» و لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِی أَحْسَنِ تَقْوِیمٍ. «3»
تحقیقا انسان را در سختی آفریدیم.
تحقیقا انسان را در نیکوترین قوام آفرینش دادیم.
از پس این، آیاتی نیز هست که دعوت به مطالعه اعضا و جوارح آدمی می کند و
آن چه که خداوند در نهاد آدمی و در شکل او معین کرده است را طرح می کند تا آدمی به آن ها دقت و نظر داشته باشد. دو نمونه از این آیات را برمی شماریم.
یا أَیُّهَا الْإِنْسانُ ما غَرَّکَ بِرَبِّکَ الْکَرِیمِ. الَّذِی خَلَقَکَ فَسَوَّاکَ فَعَدَلَکَ فِی أَیِّ صُورَهٍ ما شاءَ رَکَّبَکَ. «4»
ای انسان چه چیز باعث شد که به خدای کریم و بزرگوار خود مغرور گشتی، آن خدایی که تو را از عدم به وجود آورد و به صورتی تمام و کمال بیاراست و به اعتدال برگزید، و حال آن که به هر صورتی که خواستی خلق توانستی کرد.
أَ لَمْ نَجْعَلْ لَهُ عَیْنَیْنِ، وَ لِساناً وَ شَفَتَیْنِ. «5»
آیا ما به او دو چشم عطا نکردیم. و زبان و دو لب به او ندادیم؟
______________________________
(1) طارق/ 5.
(2) بلد/ 4.
(3) تین/ 4.
(4) انفطار/ 8- 6.
(5) بلد/ 9- 8.