- مقدمه 1
- اشاره 4
- 1 وحی 4
- 2- وحی به زنبور عسل 10
- 1- وحی به مادر موسی 10
- 4- وحی به آسمان 11
- 3- وحی به ملائکه 11
- 7- وحی به بنده خاص خدا 12
- 5- وحی به حواریین 12
- 6- وحی زکریا به قوم خود 12
- 2 کتاب های آسمانی 35
- اشاره 51
- 3 قرآن معجزه جاوید محمّد (ص) 51
- 1- الفاظ قرآن 53
- 2- معانی قرآن 55
- 4 جمع آوری قرآن 62
- 5 اسامی و صفات قرآن 68
- اشاره 68
- 1- قرآن 69
- 2- فرقان 70
- 3- کتاب 70
- 5- تنزیل 71
- 4- ذکر 71
- 6- کلام اللّه 71
- اشاره 72
- 9- حکم 72
- 8- نور 72
- 7- بیان 72
- 1- مبین 73
- 4- کریم 74
- 2- حکیم 74
- 3- مبارک 74
- 6- عجب 75
- 5- مجید 75
- 7- فصل 76
- 8- عزیز 76
- 9- غیر ذی عوج 76
- 10- بشیر و نذیر 77
- 1- آیه 78
- اشاره 78
- اشاره 78
- 6 کیفیت صوری قرآن، آیه- سوره 78
- 1- علامت و نشانه 79
- 3- امر عجیب و شگفت آور 80
- 2- جماعت 80
- 2- سوره 83
- اشاره 83
- 3- مثانی 85
- 1- سبع طوال 85
- 3- مئون 86
- اشاره 86
- 4- مفصل 86
- 1- سوره حمد 87
- 2- سوره ملک 87
- 3- سوره صف 88
- ج: ترتیب نزول 89
- ب: ترتیب موجود 89
- الف: ترتیب الفبایی 89
- ب: دو حرفی 98
- الف: یک حرفی 98
- ج: سه حرفی 98
- 3- اشاره به اسم و یا صفتی از خدا 99
- 2- نام سوره ها 99
- 1- جز خدا کسی نمی داند 99
- د: چهار حرفی 99
- ه: پنج حرفی 99
- 4- حروف پراکنده اسم اعظم 100
- 5- سوگندهای قرآن 100
- 6- برای ساکت کردن مردم 101
- 7- قرآن از همین حروف است 101
- 7 ظاهر و باطن قرآن 103
- 8 آیات مکی و مدنی 106
- 9 آیات محکم و متشابه 113
- اشاره 113
- ب: همه قرآن متشابه است. 117
- الف: همه قرآن محکم است. 117
- ج: برخی از آیات محکم و برخی متشابهند 117
- 10ناسخ و منسوخ 120
- 11شأن نزول آیات 127
- 12تفسیر 133
- اشاره 133
- الف: نمونه های تفسیر شیعه 137
- ب- نمونه های تفسیر عرفانی 139
- 13تأویل 143
- اشاره 152
- 14محتویات قرآن 152
- اشاره 153
- 1- خدا 153
- الف- اسما و اوصاف مفرد و بسیط 154
- ب- اسما و صفات مرکب 158
- حشر، آیات 22- 24 162
- 2- رسولان الهی 165
- 3- محمّد (ص) 179
- اشاره 185
- 4- آفرینش 185
- الف: آفرینش آسمان ها و زمین 188
- پ: آفرینش هر چه در زمین است 189
- ب: آفرینش دریاها 189
- ت: آفرینش انسان 190
- ج: آفرینش شب و روز، و خورشید و ماه 192
- ث: آفرینش مرد و زن 192
- 5- انسان 193
- ک- آفرینش مرگ و زندگی 193
- 6- اجتماعیات 198
- اشاره 203
- 7- اخلاق و عرفان 203
- الف: در حوزه اخلاق 205
- ب: در حوزه عرفان 207
- 8- عقل و فلسفه 209
- 9- علم و دانش 215
- اشاره 215
- الف- آموختن علم به داود (ع) و سلیمان (ع) 221
- پ: آموختن و ارائه علم و کتاب به موسی و عیسی (ع) 222
- ب: آموختن و دادن حکم و علم به لوط (ع) 222
- ج: آموختن علم تأویل احادیث به یوسف (ع) 223
- ث: ارائه حکمت به لقمان (ع) 223
- ت: ارائه کتاب و حکم به یحیی (ع) 223
- چ: آموختن علم به خضر (ع) 224
- الف: دعوت به تفکر 224
- ب: دعوت به تعقل 226
- پ: دعوت به سیر و گشت 227
- ت: دعوت به نظر. 228
- ث: اولی الالباب 229
- ج: ذکر 230
- چ: فقه و تفقه 231
- ح: بصیرت 232
- خ: برهان 233
- د: نهی 234
- ر: علم 234
- ذ: توسّم 234
- ز: یقین و ایقان 236
- ژ: معرفت و عرفان 237
- الف: نگاه و دقت در خلقت خود 242
- ب: نگاه و دقت در خلقت حیوانات 247
- پ: نگاه و دقت در خلقت هستی 248
- 10- قصص و حکایات 253
- اشاره 261
- 11- تاریخ و امم 261
- 1- قوم نوح 269
- 2- قوم عاد 271
- 3- قوم ثمود 274
- 4- قوم لوط 276
- 5- قوم شعیب (مدین) 277
- 12- تمثیلات 284
- 13- دنیا و آخرت 287
- 15نزول، انزال و تنزیل 300
- 16سوگندهای قرآن 307
- اشاره 307
- الف: سوگند به مسائل اعتقادی. 310
- 1- سوگند به خدا 310
- 3- سوگند به قیامت 311
- 2- سوگند به رسول خدا، محمد مصطفی (ص) 311
- 5- سوگند به ملائکه 312
- 4- سوگند به قرآن 312
- 6- سوگند به ذات انسان 313
- 1- 2- زمین 314
- 1: مکان ها 314
- ب- سوگند به مسائل طبیعی 314
- 1- 1- آسمان 314
- 1- 3- کوه 315
- 1- 4- دریا 315
- 2- 1- صبح: سحرگاهان 316
- 1- 5- شهر مکه 316
- 2- زمانها 316
- 2- 3- ضحی: 317
- 2- 4- عصر: 317
- 3- پدیده های طبیعی 317
- 2- 2- فجر: 317
- 3- 1- لیل 317
- 3- 2- نهار 318
- 4- 1- خورشید 318
- 4- اشیاء و حیوان 318
- 4- 2- ماه 319
- 4- 3- ستارگان 319
- 1 و 2- تین و زیتون 320
- ج- سوگند به گیاهان 320
- د- سوگند به پدر و مادر 320
- 4- 4- اسبان پیکارگر 320
- 3- کتاب 321
- ه- سوگند به آثار فرهنگی 321
- 1 و 2- قلم و نوشته 321
- 17لغات غیر عربی قرآن 325
- 18اهداف قرآن 336
- اشاره 336
- 1- هدایت و رحمت 336
- 2- بشارت و انذار 338
- 3- ذکر 340
- 4- تفکر و اندیشه 341
- 19طبقات قراء 344
- 20اعجاز قرآن 351
- اشاره 351
- 1- معجزات حضرت موسی (ع) 353
- 2- معجزات حضرت عیسی (ع) 359
- 3- معجزات حضرت محمّد (ص) 360
- 21قرآن در کلام بزرگان 409
- اشاره 409
- 1- در کلام رسول خدا محمّد مصطفی (ص) 409
- 2- در کلام امیر المؤمنین علی (ع) 411
- 3- در کلام حضرت سجاد (ع) 414
1- 5- شهر مکه
مکه به خاطر ارزشی که دارد بسی مورد احترام است، جایگاهی ویژه است و به حقیقت فرودگاه وحی و الهام الهی است. مکه محلّی امن و مورد اعتبار است، چه بلد امین است. وَ هذَا الْبَلَدِ الْأَمِینِ «1». بدیهی است جایگاهی که محل وحی الهی است و مورد توجه خداوند قرار گرفته، و خانه خدا نیز در آن جا جای گرفته است باید محل امن و مأمنی مطمئن باشد.
إِنَّ أَوَّلَ بَیْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِی بِبَکَّهَ مُبارَکاً وَ هُدیً لِلْعالَمِینَ. «2»
این اوّل خانه ای است که برای عبادت مردم بنا شد. همان خانه ای که مکّه نام دارد، خانه پر برکت و هدایت بخش جهانیان.
پس بدیهی است که هر کس که وارد در این محل شود باید در امان باشد، و این حکم خدای خانه است که فرمود:
وَ مَنْ دَخَلَهُ کانَ آمِناً. «3»
و کسی که داخل آن شود در امان خواهد بود.
پس بجاست که به چنین محل و حرم امنی سوگند یاد شود، لذا فرمود:
لا أُقْسِمُ بِهذَا الْبَلَدِ. «4» و سوگند به این شهر.
2- زمانها
2- 1- صبح: سحرگاهان
تکویر 18.
وَ الصُّبْحِ إِذا تَنَفَّسَ.
و سوگند به دمیدن صبح.
______________________________
(1) تین/ 4.
(2) آل عمران/ 96.
(3) آل عمران/ 93.
(4) بلد/ 1.