سروش آسمانی سیری در مفاهیم قرآنی صفحه 318

وَ اللَّیْلِ إِذا یَسْرِ «1».

و سوگند به شب هنگامی که به روز روشن مبدل شود.

وَ اللَّیْلِ إِذا عَسْعَسَ. «2»

و سوگند به شب تار هنگامی که روی جهان را تاریک گرداند

3- 2- نهار

روز نیز زمان کار و تلاش بندگان خداست، هنگامه کسب و جلب روزی های حلال است، زمان به پاداشت جامعه و نگهداشت انسان هاست. بهای این زمان نیز به واسطه بسیاری امور که در آن صورت می گیرد سبب اهمیت آن شده و موجب فراهم آمدن زمینه سوگند قرآنی را فراهم آورده است.

وَ النَّهارِ إِذا تَجَلَّی. «3» وَ النَّهارِ إِذا جَلَّاها «4».

و سوگند به روز هنگامی که جهان را روشن می کند.

4- اشیاء و حیوان

4- 1- خورشید

خورشید عالمتاب بنا به انجام مسئولیتش از اعتباری ویژه برخوردار است چه فروغ و حرارتش موجب سبب بقای زمین و تحولات ویژه آن است با این همه خود نیز تسلیم و تحت فرمان فرمانروای مطلق است. قرآن کریم بارها بر این گوی آتشین سوگند یاد کرده و توجه آدمیان را بدان جهت سوق داده است.

وَ الشَّمْسِ وَ ضُحاها «5».

سوگند به خورشید.

وَ الشَّمْسُ تَجْرِی لِمُسْتَقَرٍّ لَها ذلِکَ تَقْدِیرُ الْعَزِیزِ الْعَلِیمِ. «6»

______________________________
(1) فجر/ 4.
(2) تکویر/ 17.
(3) لیل/ 4.
(4) شمس/ 4.
(5) شمس/ 1.
(6) یس/ 39.