سروش آسمانی سیری در مفاهیم قرآنی صفحه 61

و اجزای آفرینشی او به مانند: خلقت خاکی، گلی، سفالی، آبی و ... آیاتی نیز مربوط است به آخرین مراحل خلقت وی با القای نفخه رحمانی، آیات

دیگری هست که ماجرای وی را با ابلیس و طرح اعلمیّت وی را نسبت به اسما در برابر ملائکه نشان می دهد. پس از این آیاتی هست که طرح وجودی او را از جهت دارایی صفات مثبت و منفی عهده دار است. آیاتی نیز هست که تفرق آدمیان را در طریقت های متفاوت مثبت و منفی نشان می دهد. سیر و سلوک متفاوت آدم ها و نوع عملکرد آنان و مفاهیم دیگری از خصوص ماهیت انسانی از جمله مسائلی است که در صدها آیه قرآن مجال ظهور و بروز پیدا کرده.

غیر از این باید از پیوند انسان و خدا، خدا و انسان، انسان و طبیعت و انسان و ماوراء طبیعت نیز یاد کرد که هر کدام از این موارد آیاتی را به خود اختصاص داده است و قرآن از بابت طرح صحیح و عمیق هر کدام به واقع الگویی تمام و کامل است. اما در این جا نکته ای نیز هست که شناخت این کتاب و فهم مفاهیم آن منوط به آن است که به آن، آورنده آن و فرستنده آن ایمان و باور داشته باشیم چه اگر ایمان و تقوی و باور در کار نباشد انتظار راه بردن به درون آن کاملا بیهوده است و این عین عبارت شریف آیات قرآنی است:

ذلِکَ الْکِتابُ لا رَیْبَ فِیهِ هُدیً لِلْمُتَّقِینَ. الَّذِینَ یُؤْمِنُونَ بِالْغَیْبِ وَ یُقِیمُونَ الصَّلاهَ وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ یُنْفِقُونَ. وَ الَّذِینَ یُؤْمِنُونَ بِما أُنْزِلَ إِلَیْکَ وَ ما أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِکَ وَ بِالْآخِرَهِ هُمْ یُوقِنُونَ. «1»

و در شرح این نیز کلام منظوم جناب حکیم سنائی غزنوی بسیار زیبا و رساست که گفت:

عروس حضرت قرآن نقاب آن گه براندازدکه دار الملک ایمان را

مجرد بیند از غوغا