- مقدمه 1
- 1 وحی 4
- اشاره 4
- 1- وحی به مادر موسی 10
- 2- وحی به زنبور عسل 10
- 4- وحی به آسمان 11
- 3- وحی به ملائکه 11
- 7- وحی به بنده خاص خدا 12
- 6- وحی زکریا به قوم خود 12
- 5- وحی به حواریین 12
- 2 کتاب های آسمانی 35
- 3 قرآن معجزه جاوید محمّد (ص) 51
- اشاره 51
- 1- الفاظ قرآن 53
- 2- معانی قرآن 55
- 4 جمع آوری قرآن 62
- اشاره 68
- 5 اسامی و صفات قرآن 68
- 1- قرآن 69
- 3- کتاب 70
- 2- فرقان 70
- 5- تنزیل 71
- 6- کلام اللّه 71
- 4- ذکر 71
- اشاره 72
- 9- حکم 72
- 8- نور 72
- 7- بیان 72
- 1- مبین 73
- 4- کریم 74
- 2- حکیم 74
- 3- مبارک 74
- 6- عجب 75
- 5- مجید 75
- 8- عزیز 76
- 7- فصل 76
- 9- غیر ذی عوج 76
- 10- بشیر و نذیر 77
- 1- آیه 78
- 6 کیفیت صوری قرآن، آیه- سوره 78
- اشاره 78
- اشاره 78
- 1- علامت و نشانه 79
- 2- جماعت 80
- 3- امر عجیب و شگفت آور 80
- 2- سوره 83
- اشاره 83
- 3- مثانی 85
- 1- سبع طوال 85
- 3- مئون 86
- 4- مفصل 86
- اشاره 86
- 1- سوره حمد 87
- 2- سوره ملک 87
- 3- سوره صف 88
- الف: ترتیب الفبایی 89
- ج: ترتیب نزول 89
- ب: ترتیب موجود 89
- الف: یک حرفی 98
- ج: سه حرفی 98
- ب: دو حرفی 98
- 3- اشاره به اسم و یا صفتی از خدا 99
- 1- جز خدا کسی نمی داند 99
- 2- نام سوره ها 99
- ه: پنج حرفی 99
- د: چهار حرفی 99
- 4- حروف پراکنده اسم اعظم 100
- 5- سوگندهای قرآن 100
- 7- قرآن از همین حروف است 101
- 6- برای ساکت کردن مردم 101
- 7 ظاهر و باطن قرآن 103
- 8 آیات مکی و مدنی 106
- اشاره 113
- 9 آیات محکم و متشابه 113
- الف: همه قرآن محکم است. 117
- ب: همه قرآن متشابه است. 117
- ج: برخی از آیات محکم و برخی متشابهند 117
- 10ناسخ و منسوخ 120
- 11شأن نزول آیات 127
- 12تفسیر 133
- اشاره 133
- الف: نمونه های تفسیر شیعه 137
- ب- نمونه های تفسیر عرفانی 139
- 13تأویل 143
- 14محتویات قرآن 152
- اشاره 152
- اشاره 153
- 1- خدا 153
- الف- اسما و اوصاف مفرد و بسیط 154
- ب- اسما و صفات مرکب 158
- حشر، آیات 22- 24 162
- 2- رسولان الهی 165
- 3- محمّد (ص) 179
- 4- آفرینش 185
- اشاره 185
- الف: آفرینش آسمان ها و زمین 188
- پ: آفرینش هر چه در زمین است 189
- ب: آفرینش دریاها 189
- ت: آفرینش انسان 190
- ج: آفرینش شب و روز، و خورشید و ماه 192
- ث: آفرینش مرد و زن 192
- 5- انسان 193
- ک- آفرینش مرگ و زندگی 193
- 6- اجتماعیات 198
- 7- اخلاق و عرفان 203
- اشاره 203
- الف: در حوزه اخلاق 205
- ب: در حوزه عرفان 207
- 8- عقل و فلسفه 209
- اشاره 215
- 9- علم و دانش 215
- الف- آموختن علم به داود (ع) و سلیمان (ع) 221
- پ: آموختن و ارائه علم و کتاب به موسی و عیسی (ع) 222
- ب: آموختن و دادن حکم و علم به لوط (ع) 222
- ث: ارائه حکمت به لقمان (ع) 223
- ت: ارائه کتاب و حکم به یحیی (ع) 223
- ج: آموختن علم تأویل احادیث به یوسف (ع) 223
- الف: دعوت به تفکر 224
- چ: آموختن علم به خضر (ع) 224
- ب: دعوت به تعقل 226
- پ: دعوت به سیر و گشت 227
- ت: دعوت به نظر. 228
- ث: اولی الالباب 229
- ج: ذکر 230
- چ: فقه و تفقه 231
- ح: بصیرت 232
- خ: برهان 233
- ر: علم 234
- د: نهی 234
- ذ: توسّم 234
- ز: یقین و ایقان 236
- ژ: معرفت و عرفان 237
- الف: نگاه و دقت در خلقت خود 242
- ب: نگاه و دقت در خلقت حیوانات 247
- پ: نگاه و دقت در خلقت هستی 248
- 10- قصص و حکایات 253
- 11- تاریخ و امم 261
- اشاره 261
- 1- قوم نوح 269
- 2- قوم عاد 271
- 3- قوم ثمود 274
- 4- قوم لوط 276
- 5- قوم شعیب (مدین) 277
- 12- تمثیلات 284
- 13- دنیا و آخرت 287
- 15نزول، انزال و تنزیل 300
- اشاره 307
- 16سوگندهای قرآن 307
- 1- سوگند به خدا 310
- الف: سوگند به مسائل اعتقادی. 310
- 2- سوگند به رسول خدا، محمد مصطفی (ص) 311
- 3- سوگند به قیامت 311
- 5- سوگند به ملائکه 312
- 4- سوگند به قرآن 312
- 6- سوگند به ذات انسان 313
- 1- 2- زمین 314
- 1: مکان ها 314
- ب- سوگند به مسائل طبیعی 314
- 1- 1- آسمان 314
- 1- 3- کوه 315
- 1- 4- دریا 315
- 2- 1- صبح: سحرگاهان 316
- 1- 5- شهر مکه 316
- 2- زمانها 316
- 2- 3- ضحی: 317
- 2- 2- فجر: 317
- 2- 4- عصر: 317
- 3- پدیده های طبیعی 317
- 3- 1- لیل 317
- 4- اشیاء و حیوان 318
- 3- 2- نهار 318
- 4- 1- خورشید 318
- 4- 2- ماه 319
- 4- 3- ستارگان 319
- 4- 4- اسبان پیکارگر 320
- ج- سوگند به گیاهان 320
- د- سوگند به پدر و مادر 320
- 1 و 2- تین و زیتون 320
- 1 و 2- قلم و نوشته 321
- 3- کتاب 321
- ه- سوگند به آثار فرهنگی 321
- 17لغات غیر عربی قرآن 325
- 18اهداف قرآن 336
- 1- هدایت و رحمت 336
- اشاره 336
- 2- بشارت و انذار 338
- 3- ذکر 340
- 4- تفکر و اندیشه 341
- 19طبقات قراء 344
- 20اعجاز قرآن 351
- اشاره 351
- 1- معجزات حضرت موسی (ع) 353
- 2- معجزات حضرت عیسی (ع) 359
- 3- معجزات حضرت محمّد (ص) 360
- اشاره 409
- 21قرآن در کلام بزرگان 409
- 1- در کلام رسول خدا محمّد مصطفی (ص) 409
- 2- در کلام امیر المؤمنین علی (ع) 411
- 3- در کلام حضرت سجاد (ع) 414
حُکْماً عَرَبِیًّا وَ لَئِنِ اتَّبَعْتَ أَهْواءَهُمْ بَعْدَ ما جاءَکَ مِنَ الْعِلْمِ ما لَکَ مِنَ اللَّهِ مِنْ وَلِیٍّ وَ لا واقٍ. «1» هم چنین قرآن را به زبان عربی نازل کردیم. اگر پس از دانشی که به تو رسیده از پی خواهش های آنان بر وی در برابر خدا کارساز و نگهدارنده ای نخواهی داشت.
غیر از این، نام های دیگری نیز به قرآن کریم نسبت داده اند که به قول برخی از دانشمندان این نام ها به حدود پنجاه و پنج بالغ می شود. برخی از این نام ها بدین شرحند: مبین، متشابه، روح، مطهره، حق، علم، صحف، هدی، رحمه، شفا، مبارک، علی، مرفوعه، حکمه، حکیم، حبل، صراط، مستقیم، قیم، قول، فصل، نباء، احسن الحدیث، مثانی، وحی، عربی، بصائر، مکرمه، هادی، عجب، تذکره، عروه الوثقی، صدق، عدل، امر، منادی، بشری، مجید، نور، بشیر، نذیر، عزیز، بلاغ، قصص.
بدیهی است که بسیاری از این کلمات که به عنوان اسم معرفی شده اند جزو صفات قرآن محسوب می شوند نه اسم. اکنون به برخی از صفات قرآن کریم خواهیم پرداخت.
1- مبین
از جمله صفات مشهور و معروف قرآن «مبین» است، که بارها و بارها در قرآن تکرار شده است به مانند: حم وَ الْکِتابِ الْمُبِینِ «2»، تِلْکَ آیاتُ الْکِتابِ وَ قُرْآنٍ مُبِینٍ «3»، تِبْیاناً لِکُلِّ شَیْ ءٍ «4»، هذا بَیانٌ لِلنَّاسِ «5» و تِلْکَ آیاتُ الْقُرْآنِ وَ کِتابٍ مُبِینٍ «6».
آن چه که به خوبی پیداست این که قرآن صراحت بر روشن بودن و
______________________________
(1) رعد/ 37.
(2) زخرف/ 2.
(3) حجر/ 1.
(4) نحل/ 89.
(5) آل عمران/ 138.
-6
حجر/ 1.