- مقدمه 1
- اشاره 4
- 1 وحی 4
- 2- وحی به زنبور عسل 10
- 1- وحی به مادر موسی 10
- 4- وحی به آسمان 11
- 3- وحی به ملائکه 11
- 5- وحی به حواریین 12
- 7- وحی به بنده خاص خدا 12
- 6- وحی زکریا به قوم خود 12
- 2 کتاب های آسمانی 35
- اشاره 51
- 3 قرآن معجزه جاوید محمّد (ص) 51
- 1- الفاظ قرآن 53
- 2- معانی قرآن 55
- 4 جمع آوری قرآن 62
- 5 اسامی و صفات قرآن 68
- اشاره 68
- 1- قرآن 69
- 2- فرقان 70
- 3- کتاب 70
- 5- تنزیل 71
- 6- کلام اللّه 71
- 4- ذکر 71
- اشاره 72
- 9- حکم 72
- 8- نور 72
- 7- بیان 72
- 1- مبین 73
- 4- کریم 74
- 3- مبارک 74
- 2- حکیم 74
- 5- مجید 75
- 6- عجب 75
- 7- فصل 76
- 8- عزیز 76
- 9- غیر ذی عوج 76
- 10- بشیر و نذیر 77
- اشاره 78
- اشاره 78
- 1- آیه 78
- 6 کیفیت صوری قرآن، آیه- سوره 78
- 1- علامت و نشانه 79
- 3- امر عجیب و شگفت آور 80
- 2- جماعت 80
- 2- سوره 83
- اشاره 83
- 1- سبع طوال 85
- 3- مثانی 85
- اشاره 86
- 3- مئون 86
- 4- مفصل 86
- 1- سوره حمد 87
- 2- سوره ملک 87
- 3- سوره صف 88
- ب: ترتیب موجود 89
- ج: ترتیب نزول 89
- الف: ترتیب الفبایی 89
- ج: سه حرفی 98
- الف: یک حرفی 98
- ب: دو حرفی 98
- ه: پنج حرفی 99
- 2- نام سوره ها 99
- 1- جز خدا کسی نمی داند 99
- د: چهار حرفی 99
- 3- اشاره به اسم و یا صفتی از خدا 99
- 4- حروف پراکنده اسم اعظم 100
- 5- سوگندهای قرآن 100
- 7- قرآن از همین حروف است 101
- 6- برای ساکت کردن مردم 101
- 7 ظاهر و باطن قرآن 103
- 8 آیات مکی و مدنی 106
- 9 آیات محکم و متشابه 113
- اشاره 113
- ب: همه قرآن متشابه است. 117
- ج: برخی از آیات محکم و برخی متشابهند 117
- الف: همه قرآن محکم است. 117
- 10ناسخ و منسوخ 120
- 11شأن نزول آیات 127
- 12تفسیر 133
- اشاره 133
- الف: نمونه های تفسیر شیعه 137
- ب- نمونه های تفسیر عرفانی 139
- 13تأویل 143
- اشاره 152
- 14محتویات قرآن 152
- اشاره 153
- 1- خدا 153
- الف- اسما و اوصاف مفرد و بسیط 154
- ب- اسما و صفات مرکب 158
- حشر، آیات 22- 24 162
- 2- رسولان الهی 165
- 3- محمّد (ص) 179
- اشاره 185
- 4- آفرینش 185
- الف: آفرینش آسمان ها و زمین 188
- پ: آفرینش هر چه در زمین است 189
- ب: آفرینش دریاها 189
- ت: آفرینش انسان 190
- ج: آفرینش شب و روز، و خورشید و ماه 192
- ث: آفرینش مرد و زن 192
- 5- انسان 193
- ک- آفرینش مرگ و زندگی 193
- 6- اجتماعیات 198
- اشاره 203
- 7- اخلاق و عرفان 203
- الف: در حوزه اخلاق 205
- ب: در حوزه عرفان 207
- 8- عقل و فلسفه 209
- اشاره 215
- 9- علم و دانش 215
- الف- آموختن علم به داود (ع) و سلیمان (ع) 221
- پ: آموختن و ارائه علم و کتاب به موسی و عیسی (ع) 222
- ب: آموختن و دادن حکم و علم به لوط (ع) 222
- ج: آموختن علم تأویل احادیث به یوسف (ع) 223
- ت: ارائه کتاب و حکم به یحیی (ع) 223
- ث: ارائه حکمت به لقمان (ع) 223
- الف: دعوت به تفکر 224
- چ: آموختن علم به خضر (ع) 224
- ب: دعوت به تعقل 226
- پ: دعوت به سیر و گشت 227
- ت: دعوت به نظر. 228
- ث: اولی الالباب 229
- ج: ذکر 230
- چ: فقه و تفقه 231
- ح: بصیرت 232
- خ: برهان 233
- ذ: توسّم 234
- ر: علم 234
- د: نهی 234
- ز: یقین و ایقان 236
- ژ: معرفت و عرفان 237
- الف: نگاه و دقت در خلقت خود 242
- ب: نگاه و دقت در خلقت حیوانات 247
- پ: نگاه و دقت در خلقت هستی 248
- 10- قصص و حکایات 253
- 11- تاریخ و امم 261
- اشاره 261
- 1- قوم نوح 269
- 2- قوم عاد 271
- 3- قوم ثمود 274
- 4- قوم لوط 276
- 5- قوم شعیب (مدین) 277
- 12- تمثیلات 284
- 13- دنیا و آخرت 287
- 15نزول، انزال و تنزیل 300
- 16سوگندهای قرآن 307
- اشاره 307
- الف: سوگند به مسائل اعتقادی. 310
- 1- سوگند به خدا 310
- 3- سوگند به قیامت 311
- 2- سوگند به رسول خدا، محمد مصطفی (ص) 311
- 4- سوگند به قرآن 312
- 5- سوگند به ملائکه 312
- 6- سوگند به ذات انسان 313
- 1- 2- زمین 314
- 1: مکان ها 314
- ب- سوگند به مسائل طبیعی 314
- 1- 1- آسمان 314
- 1- 3- کوه 315
- 1- 4- دریا 315
- 1- 5- شهر مکه 316
- 2- 1- صبح: سحرگاهان 316
- 2- زمانها 316
- 2- 4- عصر: 317
- 2- 3- ضحی: 317
- 2- 2- فجر: 317
- 3- پدیده های طبیعی 317
- 3- 1- لیل 317
- 4- 1- خورشید 318
- 3- 2- نهار 318
- 4- اشیاء و حیوان 318
- 4- 2- ماه 319
- 4- 3- ستارگان 319
- 4- 4- اسبان پیکارگر 320
- د- سوگند به پدر و مادر 320
- 1 و 2- تین و زیتون 320
- ج- سوگند به گیاهان 320
- 1 و 2- قلم و نوشته 321
- 3- کتاب 321
- ه- سوگند به آثار فرهنگی 321
- 17لغات غیر عربی قرآن 325
- 18اهداف قرآن 336
- اشاره 336
- 1- هدایت و رحمت 336
- 2- بشارت و انذار 338
- 3- ذکر 340
- 4- تفکر و اندیشه 341
- 19طبقات قراء 344
- اشاره 351
- 20اعجاز قرآن 351
- 1- معجزات حضرت موسی (ع) 353
- 2- معجزات حضرت عیسی (ع) 359
- 3- معجزات حضرت محمّد (ص) 360
- 21قرآن در کلام بزرگان 409
- اشاره 409
- 1- در کلام رسول خدا محمّد مصطفی (ص) 409
- 2- در کلام امیر المؤمنین علی (ع) 411
- 3- در کلام حضرت سجاد (ع) 414
7- فصل
دیگر از صفات قرآن فصل است به معنای جدا کننده چنان که در آیه 13 سوره طارق آمده است: إِنَّهُ لَقَوْلٌ فَصْلٌ. وَ ما هُوَ بِالْهَزْلِ. «1» که آن است همانا گفتاری جدا سازنده و نیست آن یاوه و شوخی.
8- عزیز
عزیز یکی دیگر از اوصافی است که در قرآن به کتاب نسبت داده شده است که به معنی غیر قابل نفوذ است به این معنی که هیچ انحرافی و هیچ باطلی در آن راه ندارد. صفت عزت که متعلق به خداست به کلام او نیز بی شک نسبت داده می شود، لذا در قرآن می خوانیم:
إِنَّ الَّذِینَ کَفَرُوا بِالذِّکْرِ لَمَّا جاءَهُمْ وَ إِنَّهُ لَکِتابٌ عَزِیزٌ. لا یَأْتِیهِ الْباطِلُ مِنْ بَیْنِ یَدَیْهِ وَ لا مِنْ خَلْفِهِ تَنْزِیلٌ مِنْ حَکِیمٍ حَمِیدٍ. «2»
به کیفر خویش رسند آنان که به قرآن که برای هدایتشان آمده است ایمان نمی آورند، حال آن که کتابی است ارجمند. نه از پیش روی باطل بدو راه یابد و نه از پس، نازل شده از جانب خداوندی حکیم و ستودنی است.
9- غیر ذی عوج
دیگر از اوصاف این کتاب ارجمند چنان که در قرآن آمده یکی هم غیر ذی عوج است، یعنی کتابی که در آن کژی راه ندارد و هم مستقیم است و هم غیر مستقیم را به خود راه نمی دهد. در این باره می خوانیم:
قُرْآناً عَرَبِیًّا غَیْرَ ذِی عِوَجٍ لَعَلَّهُمْ یَتَّقُونَ. «3»
قرآنی به زبان عربی بی هیچ انحراف و کجی، شاید پروا کنند.
و نیز در سوره شریفه کهف می فرماید:
______________________________
(1) طارق/ 15- 14.
(2) فصلت/ 42- 41.
(3) زمر/ 28.