سروش آسمانی سیری در مفاهیم قرآنی صفحه 85

جبرائیل مرا مأمور ساخت که به تو درود و تهنیت گفته و قرآن را بر تو بخوانم، ابی عرض کرد: پدر و مادرم فدای تو باد، مرا به ثواب و فضیلت قرآن آگاه فرما. رسول خدا (ص) به بیان ثواب قرائت سوره ها می پردازد و از سوره «فاتحه» آغاز فرموده و به ترتیب، ثواب قرائت سوره ها را تا آخرین سوره، «الناس» ذکر می کند. «1»

از جمله مسائلی که به برخی از این اختلافات پاسخ می دهد سخن خود رسول خداست که فرمود: خداوند به جای تورات «سبع طوال»، و به جای زبور «مئین» و به جای انجیل «مثانی» را اعطا فرمود و با اعطای «مفصل» مرا به دیگران فضیلت داد. «2»

امّا شرح آن از زبان صاحب تفسیر مجمع البیان چنین

است:

1- سبع طوال

هفت سوره طولانی قرآن است که چون طولانی ترین سوره ها هستند بدین نام خوانده شده اند و آن ها عبارتند از: بقره، آل عمران، نساء، مائده، انعام، اعراف، و انفال با توبه. چون دو سوره با هم اند به آن ها «قرینتین» می گویند و لذا فاصله آن ها بسم اللّه الرحمن الرحیم نیست.

3- مثانی

سوره های پس از هفت سوره طولانی «مثانی» اند که اول آن ها سوره یونس و آخرشان سوره «نحل» است. سبب این که به آن ها مثانی گفته اند این است که آن ها به دنبال سوره های طولانی آمده اند و از کلمه «ثنّت» یعنی دنبال کرده آمده است.

______________________________
(1) تاریخ قرآن کریم، ص 89.
(2) ترجمه تفسیر مجمع البیان، ج 1، ص 25