سروش آسمانی سیری در مفاهیم قرآنی صفحه 86

3- مئون

مئون- صدها- جمع مأه- صد- است و آن سوره هایی هستند که در حدود 100 آیه دارند خواه چند آیه بیش تر و یا کم تر. و آن ها هفت سوره اند از سوره های بنی اسرائیل تا سوره مؤمنون.

4- مفصل

اشاره

مفصل، سوره های کوچک پس از حم ها هستند تا آخر قرآن و علّت این که به آن ها مفصل گفته اند این است که فاصله بین سوره ها بسم اللّه الرحمن الرحیم زیاد است. «1»

و بالأخره ذوق و سلیقه در تربیت تمام سوره های قرآن نقشی نداشته است.

ولی احتمالا در ترتیب اندکی از سوره ها بی دخالت هم نبوده است، چنان که گویند: سوره و آیات قرآن در عهد پیغمبر (ص) طبق ترتیب موجود بوده، جز سوره انفال و برائت که به دستور عثمان در کنار هم قرار گرفته اند و «قرینتین» نام یافتند. «2»

در تعداد سوره های قرآن اندکی اختلاف بین دانشمندان وجود دارد.

بیشترینه اهل تحقیق تعداد آن ها را یکصد و چهارده نوشته اند امّا برخی به یکصد و سیزده و کم تر و بیش تر نیز اشاره کرده اند مثلا آنان که بین سوره های انفال و برائت بسم اللّه ندیده اند حکم به واحد بودن آن کرده اند لذا بر این اساس تعداد شمارش سوره های قرآن یکصد و سیزده می شود و حال آن که بیش تر محققان و مفسّران این دو را از هم تفکیک کرده اند و نام گذاری مجزا برای هر یک خود نشان از این حقیقت دارد.

در کتاب مجمع البیان روایتی از قول پیامبر (ص) نقل شده که تعداد نه تنها سوره ها بلکه آیات و حروف قرآن نیز تعیین و مشخص شده است.

«جمیع سور القرآن مأته و اربع عشر سوره: 114. و آیات القرآن سته الاف

______________________________
(1) ترجمه تفسیر مجمع البیان، ج 1، ص 25،

26.

(2) تاریخ قرآن کریم، ص 92.