- مقدّمه 2
- پیش گفتار 5
- اشاره 11
- فصل اوّل: حقیقت دنیا 11
- 1 _ معانی لغوی و اصطلاحی 11
- 2 _ ماهیت حیات دنیوی 15
- اشاره 20
- 3 _ زینت های دنیا 20
- انسان در مقابل آرایش ها و نمایش های جالب دنیا 21
- 4 _ اقبال و ادبار دنیا 22
- 5 _ دنیا سرای آزمایش 24
- 6 _ مال دنیا 25
- اشاره 25
- تمثیل دنیا به آب باران 27
- ملکیت مال دنیا 28
- 7 _ دنیا سرای گذر (کوچ) 30
- خلاصه و جمع بندی 32
- اشاره 32
- معانی اصطلاحی و لغوی دنیا 32
- اشاره 34
- 1 _ تعریف از دنیا 34
- فصل دوم: ستایش و مدح دنیا 34
- 2 _ دنیای خوب پرهیزگاران 36
- 3 _ منع از نکوهش دنیا 38
- 4 _ ضرورت انتفاع از نعمت های الهی 39
- 5 _ سرای عبرت آموزی و موعظه 41
- 6 _ فریب انسان از خود، نه از دنیا 42
- ویژگی دنیا 46
- خلاصه و جمع بندی 46
- اشاره 46
- 1 _ دلیل نکوهش و مذمت 48
- اشاره 48
- اشاره 48
- فصل سوم: نکوهش و مذمت دنیا 48
- علت بحث دنیا و مذمت آن در نهج البلاغه 49
- 2 _ دنیا و فراموشی مرگ 51
- 3 _ بی وفایی دنیا 53
- اشاره 55
- 4 _ زشتی دنیا 55
- دنیا مانند آب دریاست 57
- 5 _ عاقبت کار دنیا 58
- اشاره 61
- 6 _ دار غرور و فریب 61
- تمثیل به مار 62
- 7 _ دنیای فانی 64
- خلاصه و جمع بندی 66
- فصل چهارم: دنیا پرستی و دنیا گرایی (حب دنیا) 68
- 1 _ مصادیق دوستی دنیا 68
- اشاره 68
- اشاره 68
- مظاهر دنیا دوستی 70
- اشاره 72
- 2 _ دلیل دنیا دوستی 72
- حبّ بقا 73
- 3 _ دنیاگرایی در دیدگاه مذاهب 74
- 4 _ مفاسد دنیاگرایی 76
- اشاره 76
- اشاره 79
- تمثیل دنیا به دریا 79
- الف _ فریفته شدن به دنیا 80
- ج _ از دست دادن آخرت 81
- ب _ ترس از مرگ 81
- د _ فقر و نیازمندی 82
- ه _ پستی و خواری 85
- و _ آلودگی به گناهان 86
- ز _ اندوه فراوان 89
- ط _ ترس و هراس 90
- ح _ هلاکت و نابودی 90
- ی _ کوردلی 91
- ک _ سستی اراده 91
- 5 _ تأثیر دنیادوستی بر قلب انسان 93
- 6 _ سیمای دنیاپرستان 95
- خلاصه و جمع بندی 101
- فصل پنجم: راه های مقابله با دنیازدگی 104
- اشاره 104
- 1 _ یاد خدا 104
- 2 _ یاد مرگ و آخرت گرایی 106
- 3 _ پندپذیری و عبرت آموزی از سرگذشت دنیاداران 110
- 4 _ شناخت حقیقت دنیا و ژرف اندیشی در امور دنیوی 113
- 5 _ اصالت ندادن به دنیا 115
- 6 _ خودآگاهی 116
- 7 _ رهایی از هوای نفس 118
- 8 _ راه های عملی مقابله با حبّ دنیا 121
- خلاصه و جمع بندی 124
- فصل ششم: رابطه دنیا و آخرت 126
- اشاره 126
- 1 _ آبادانی آخرت با تلاش دنیا 126
- 2 _ دنیا، دار عمل و آخرت، سرای حساب 128
- 3 _ محدودیت دنیا در مقایسه با آخرت 130
- 4 _ زندگی دنیوی و زندگی اخروی 131
- 5 _ دیدگاه ها 134
- 6 _ جمع بین دنیا و آخرت 136
- خلاصه و جمع بندی 140
- فصل هفتم: چگونگی برخورد انسان با دنیا 142
- اشاره 142
- 1 _ رابطه ی انسان و دنیا 142
- اشاره 142
- به دنیا تکیه نکنید 143
- رابطه با جهان هستی 145
- وظایف انسان (من انسانی) در جهان هستی 145
- 2 _ پرهیز از ساده اندیشی در شناخت دنیا 146
- 3 _ پرهیز از حرص به دنیا 148
- 4 _ زهد 149
- 5 _ پرهیز از ترک دنیا 152
- اشاره 154
- 6 _ تقوا و بردباری 154
- بردباری در حیات دنیا 155
- 7 _ ابعاد منفی و مثبت زندگی انسان 156
- اشاره 156
- ابعاد منفی 157
- ابعاد مثبت 157
- 8 _ دنیا و مواهب مادی 158
- اشاره 158
- اشاره 159
- 9 _ خودسازی و آمادگی برای آخرت 159
- استعانت از پروردگار 159
- بصیر از دنیا توشه بر می دارد 161
- خلاصه و جمع بندی 162
- 1 _ سیره ی پیامبران الهی 165
- فصل هشتم: دنیا و پیشوایان دین 165
- اشاره 165
- اشاره 166
- 2 _ سیره ی پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله 166
- دنیا خانه ی کسی است که خانه ندارد 168
- اشاره 169
- 3 _ علی علیه السلام و دنیا 169
- مرا با دنیا چه کار؟ 169
- هردو پیش علی سنگ است 171
- خلاصه و جمع بندی 172
- اشاره 173
- 1 _ کمال طلبی انسان 173
- فصل نهم: هدف نهایی زندگی 173
- اشاره 173
- انسان همیشه دنبال اهداف عالی تر است 174
- انسان به طور فطری کمال طلب است 174
- 2 _ زندگی هدف دار 175
- اشاره 175
- حیات معقول 177
- نتیجه ی حیات معقول 178
- اشاره 180
- 3 _ حقارت دنیا و عظمت انسان 180
- ای انسان! خود را فرومایه نکن 181
- 4 _ دنیابینی و آخرت طلبی 181
- اشاره 184
- 5 _ هدف نهایی زندگی 184
- هدف های نهایی زندگی در مکتب های گوناگون از دیدگاه اسلام: 186
- هدف هایی که برای حیات آدمی مطرح شده است: 187
- هدف نهایی زندگی در آیات قرآنی 190
- خلاصه و جمع بندی 191
- اشاره 193
- بررسی راه کارهای عملی دوری از دنیاگرایی 193
- فصل دهم: همراه با برنامه سازان 193
- اشاره 193
- 1 _ دنیاگرایی در کلام امام خمینی رحمه الله 193
- 2 _ دنیاگرایی در کلام مقام معظم رهبری 197
- 3 _ توصیه های کلی 199
- 4 _ پیشنهادهایی برای برنامه سازی 200
- 1 _ روحانیت و راه کارهای عملی 201
- اشاره 201
- 5 _ محورهای مباحث کارشناسی 201
- 2 _ کارگزاران و گسترش فرهنگ ساده زیستی در جامعه 202
- 3 _ دنیاگرایی از منظر روان شناختی و جامعه شناختی 203
- 5 _ بررسی تجمل گرایی و درمان آن در قرآن و نهج البلاغه 205
- 6 _ سؤالات مصاحبه ای 206
- 7 _ سؤالات کارشناسی 208
- 8 _ معرفی کارشناسان خبره با دیدگاه های مختلف 211
- سخن پایانی 213
- فهرست منابع و مآخذ 215
روحانیت باید ساده زندگی کنند:
یکی از امور مهم این است که روحانیون باید ساده زندگی کنند. آن چیزی که روحانیت را پیش برده تا حالا و حفظ کرده است، این است که ساده زندگی کردند. آن هایی که منشأ آثار بزرگ بودند، در زندگی ساده زندگی می کردند. این هایی که در بین مردم موجّه بودند تا حرف آن ها را می شنیدند. این ها ساده زندگی کردند هرچه قدم بردارید برای این که خانه تان بهتر باشد، از معنویت تان به همین مقدار، از ارزش تان به همین مقدار کاسته می شود. ارزش انسان به ماشین و خانه و باغ نیست... ارزش روحانیت به این نیست که یک بساطی داشته باشد... ارزش روحانیت را از دست ندهید.(1)
دنیاطلبی در مسؤولان، مایه ی شکست انقلاب است:
آن روز که دیدید و دیدند که انحراف در مجلس پیدا شد، انحراف از حیث قدرت طلبی و از حیث مال طلبی در کشور، در وزیرها، در رییس جمهور پیدا شد، آن روز بدانند که علامت این که شکست بخوریم، خودنمایی کرده است.(2)
وقتی تشریفات زیاد شود، محتوا کنار می رود:
مسأله ی دیگر، مسأله ی تشریفات حوزه های علمیه است که دارد زیاد می شود. وقتی تشریفات زیاد شد، محتوا کنار می رود. وقتی ساختمان ها و ماشین ها و دم و دستگاه ها زیاد شد، موجب می شود که بنیه ی فقهی اسلام صدمه ببیند. با این بساط ها نمی شود شیخ مرتضی و صاحب جواهر تحویل جامعه داد. این موجب نگرانی است. واقعا نمی دانم با این وضع چه کنم؟ این تشریفات اسباب آن می شود که روحانیت شکست بخورد.(3)
رابطه ی رفاه طلبی با مبارز بودن:
مبارزه (کردن) با رفاه طلبی سازگار نیست و آن ها که تصور می کنند مبارزه در راه استقلال
1- صحیفه نور، ج 9، ص 157.
2- صحیفه نور، ج 16، ص 32.
3- صحیفه نور، ج 19، ص 50.