- مقدّمه 2
- پیش گفتار 5
- اشاره 11
- فصل اوّل: حقیقت دنیا 11
- 1 _ معانی لغوی و اصطلاحی 11
- 2 _ ماهیت حیات دنیوی 15
- اشاره 20
- 3 _ زینت های دنیا 20
- انسان در مقابل آرایش ها و نمایش های جالب دنیا 21
- 4 _ اقبال و ادبار دنیا 22
- 5 _ دنیا سرای آزمایش 24
- 6 _ مال دنیا 25
- اشاره 25
- تمثیل دنیا به آب باران 27
- ملکیت مال دنیا 28
- 7 _ دنیا سرای گذر (کوچ) 30
- خلاصه و جمع بندی 32
- اشاره 32
- معانی اصطلاحی و لغوی دنیا 32
- فصل دوم: ستایش و مدح دنیا 34
- 1 _ تعریف از دنیا 34
- اشاره 34
- 2 _ دنیای خوب پرهیزگاران 36
- 3 _ منع از نکوهش دنیا 38
- 4 _ ضرورت انتفاع از نعمت های الهی 39
- 5 _ سرای عبرت آموزی و موعظه 41
- 6 _ فریب انسان از خود، نه از دنیا 42
- ویژگی دنیا 46
- اشاره 46
- خلاصه و جمع بندی 46
- اشاره 48
- 1 _ دلیل نکوهش و مذمت 48
- اشاره 48
- فصل سوم: نکوهش و مذمت دنیا 48
- علت بحث دنیا و مذمت آن در نهج البلاغه 49
- 2 _ دنیا و فراموشی مرگ 51
- 3 _ بی وفایی دنیا 53
- اشاره 55
- 4 _ زشتی دنیا 55
- دنیا مانند آب دریاست 57
- 5 _ عاقبت کار دنیا 58
- اشاره 61
- 6 _ دار غرور و فریب 61
- تمثیل به مار 62
- 7 _ دنیای فانی 64
- خلاصه و جمع بندی 66
- فصل چهارم: دنیا پرستی و دنیا گرایی (حب دنیا) 68
- اشاره 68
- اشاره 68
- 1 _ مصادیق دوستی دنیا 68
- مظاهر دنیا دوستی 70
- اشاره 72
- 2 _ دلیل دنیا دوستی 72
- حبّ بقا 73
- 3 _ دنیاگرایی در دیدگاه مذاهب 74
- 4 _ مفاسد دنیاگرایی 76
- اشاره 76
- اشاره 79
- تمثیل دنیا به دریا 79
- الف _ فریفته شدن به دنیا 80
- ج _ از دست دادن آخرت 81
- ب _ ترس از مرگ 81
- د _ فقر و نیازمندی 82
- ه _ پستی و خواری 85
- و _ آلودگی به گناهان 86
- ز _ اندوه فراوان 89
- ط _ ترس و هراس 90
- ح _ هلاکت و نابودی 90
- ی _ کوردلی 91
- ک _ سستی اراده 91
- 5 _ تأثیر دنیادوستی بر قلب انسان 93
- 6 _ سیمای دنیاپرستان 95
- خلاصه و جمع بندی 101
- فصل پنجم: راه های مقابله با دنیازدگی 104
- اشاره 104
- 1 _ یاد خدا 104
- 2 _ یاد مرگ و آخرت گرایی 106
- 3 _ پندپذیری و عبرت آموزی از سرگذشت دنیاداران 110
- 4 _ شناخت حقیقت دنیا و ژرف اندیشی در امور دنیوی 113
- 5 _ اصالت ندادن به دنیا 115
- 6 _ خودآگاهی 116
- 7 _ رهایی از هوای نفس 118
- 8 _ راه های عملی مقابله با حبّ دنیا 121
- خلاصه و جمع بندی 124
- فصل ششم: رابطه دنیا و آخرت 126
- اشاره 126
- 1 _ آبادانی آخرت با تلاش دنیا 126
- 2 _ دنیا، دار عمل و آخرت، سرای حساب 128
- 3 _ محدودیت دنیا در مقایسه با آخرت 130
- 4 _ زندگی دنیوی و زندگی اخروی 131
- 5 _ دیدگاه ها 134
- 6 _ جمع بین دنیا و آخرت 136
- خلاصه و جمع بندی 140
- فصل هفتم: چگونگی برخورد انسان با دنیا 142
- اشاره 142
- 1 _ رابطه ی انسان و دنیا 142
- اشاره 142
- به دنیا تکیه نکنید 143
- وظایف انسان (من انسانی) در جهان هستی 145
- رابطه با جهان هستی 145
- 2 _ پرهیز از ساده اندیشی در شناخت دنیا 146
- 3 _ پرهیز از حرص به دنیا 148
- 4 _ زهد 149
- 5 _ پرهیز از ترک دنیا 152
- اشاره 154
- 6 _ تقوا و بردباری 154
- بردباری در حیات دنیا 155
- اشاره 156
- 7 _ ابعاد منفی و مثبت زندگی انسان 156
- ابعاد منفی 157
- ابعاد مثبت 157
- 8 _ دنیا و مواهب مادی 158
- اشاره 158
- 9 _ خودسازی و آمادگی برای آخرت 159
- اشاره 159
- استعانت از پروردگار 159
- بصیر از دنیا توشه بر می دارد 161
- خلاصه و جمع بندی 162
- 1 _ سیره ی پیامبران الهی 165
- فصل هشتم: دنیا و پیشوایان دین 165
- اشاره 165
- اشاره 166
- 2 _ سیره ی پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله 166
- دنیا خانه ی کسی است که خانه ندارد 168
- اشاره 169
- 3 _ علی علیه السلام و دنیا 169
- مرا با دنیا چه کار؟ 169
- هردو پیش علی سنگ است 171
- خلاصه و جمع بندی 172
- اشاره 173
- فصل نهم: هدف نهایی زندگی 173
- 1 _ کمال طلبی انسان 173
- اشاره 173
- انسان همیشه دنبال اهداف عالی تر است 174
- انسان به طور فطری کمال طلب است 174
- 2 _ زندگی هدف دار 175
- اشاره 175
- حیات معقول 177
- نتیجه ی حیات معقول 178
- اشاره 180
- 3 _ حقارت دنیا و عظمت انسان 180
- ای انسان! خود را فرومایه نکن 181
- 4 _ دنیابینی و آخرت طلبی 181
- اشاره 184
- 5 _ هدف نهایی زندگی 184
- هدف های نهایی زندگی در مکتب های گوناگون از دیدگاه اسلام: 186
- هدف هایی که برای حیات آدمی مطرح شده است: 187
- هدف نهایی زندگی در آیات قرآنی 190
- خلاصه و جمع بندی 191
- اشاره 193
- بررسی راه کارهای عملی دوری از دنیاگرایی 193
- فصل دهم: همراه با برنامه سازان 193
- اشاره 193
- 1 _ دنیاگرایی در کلام امام خمینی رحمه الله 193
- 2 _ دنیاگرایی در کلام مقام معظم رهبری 197
- 3 _ توصیه های کلی 199
- 4 _ پیشنهادهایی برای برنامه سازی 200
- 1 _ روحانیت و راه کارهای عملی 201
- اشاره 201
- 5 _ محورهای مباحث کارشناسی 201
- 2 _ کارگزاران و گسترش فرهنگ ساده زیستی در جامعه 202
- 3 _ دنیاگرایی از منظر روان شناختی و جامعه شناختی 203
- 5 _ بررسی تجمل گرایی و درمان آن در قرآن و نهج البلاغه 205
- 6 _ سؤالات مصاحبه ای 206
- 7 _ سؤالات کارشناسی 208
- 8 _ معرفی کارشناسان خبره با دیدگاه های مختلف 211
- سخن پایانی 213
- فهرست منابع و مآخذ 215
سخن پایانی
سخن پایانی
امام علی علیه السلام :
آیا به همین قانع باشم که به من امیرالمؤمنین گویند، ولی در ناملایمات روزگار، با آنان شریک نباشم، و یا در سختی معیشت، نمونه ای برای آنان نباشم...(1)
نامه ی سرزنش آمیز و عتاب آلود حضرت علی علیه السلام به عثمان بن حنیف (حاکم بصره) بیان گر این مسأله بود که هرگونه تجمل گرایی و گرفتاری در بند عیش و عشرت، جامعه را به سوی تباهی و فساد می کشاند.
دنیاطلبی در تمام ابعاد آن، ریشه ی فساد و تباهی در جامعه است و رابطه ی تنگاتنگی با عدالت اجتماعی دارد. در طول تاریخ اسلام، مهم ترین عامل شکست اسلام و تشیع، تبدیل شدن دنیاطلبی به هنجار اجتماعی بوده است. وقتی مسؤولان و مردم به دنیاگرایی روی بیاورند، زمینه ی پذیرش فساد و بستر رشد تهاجم فرهنگی فراهم می شود.
هرگاه مسؤولان در قدرت طلبی و تجمل گرایی با همدیگر رقابت ورزند، این امر به فرهنگ عمومی تبدیل و فرهنگ علوی خدشه دار می شود.
آن چه امام خمینی رحمه الله را محبوب دل ها کرده بود، ساده زیستی امام رحمه الله در تمام ابعاد آن بود. هنوز هم صدای امام در فضای کشورمان طنین انداز است که خطرات و آفات رفاه طلبی مسؤولان را بیان می کنند، رهبر انقلاب نیز بارها این مسأله را گوش زد کرده و بر ضرورت بی توجهی کارگزاران به تجملات
1- نهج البلاغه فیض الاسلام، نامه ی 45.