کندو کاوی در مدیریت علوی صفحه 53

امام علی(ع) درباره لزوم تقسیم کار و مسئولیت، به فرزندش، امام حسن(ع) می فرماید:

برای هر یک از زیردستان و کارکنان وظیفه ای مشخص کن تا او را درباره همان کار بازخواست کنی؛ زیرا این شیوه سزاوارتر است.(1)

امام علی(ع) در عهدنامه معروف مالک اشتر، جامعه را به طبقات اجتماعی مختلف تقسیم می­کند. ایشان هر یک از آنها را بر اساس نوع کار و چگونگی مسئولیتشان دسته­بندی کرده و با بیانی روشن, وظایف و اثری را که بر دیگر قشرها می­گذارند و از آنها می­پذیرند, در سازمانی مستقل, گرد آورده است. امام به نماینده خود در مصر تأکید می کند تا جایگاه هر سازمانی را بشناسد و بهای مناسب را در جهت حفظ و تقویت آن بپردازد:

بدان که توده مردم به دسته هایی تقسیم شده اند و کار هیچ دسته ای جز به دسته دیگر راست نیاید و هیچ گروهی از گروه دیگر بی نیاز نیست. گروهی از آنان سپاهیان خدایند و پاره ای دبیران رازدار؛ برخی دادرسان که باید عدالت را برپای دارند و جمعی کارگزاران که باید به انصاف و مدارا به کار مردمان برسند؛ برخی دیگر از اهل ذمه و از مردم مسلمان که باجده و خراج­گزارند و جماعتی سوداگران و پیشه ورانند و گروهی فروماند­گانی از نیازمندان و درویشان و خدا بهره هر یک را مقرر فرموده است.(2)

امام علی(ع)، جامعه را یک سیستم می­داند که از بخش­های مختلف تشکیل شده است و اجزای آن با یکدیگر تعامل دارند (نگرش سیستمی). سپس درباره وظایف هر یک از گروه­ها و دسته ها می­فرماید: