کندو کاوی در مدیریت علوی صفحه 95

شکایت کرده­اند. پس در کار آنان، درشتی و نرمی را به هم آمیز؛ گاه مهربان باش و گاه تند، زمانی نزدیکشان آور و زمانی دورتر.(1)

این قاعده با روحیه بوروکراسی که بر قوانین سخت و ثابت بنا نهاده شده است، سازگاری ندارد؛ زیرا بوروکراسی چندان به عامل انسانی پای­بند نیست و به تأثیر شرایط توجهی ندارد. چنان­که گویی سازمان به دور از اثرگذاری­های درونی و بیرونی در خلأ حرکت می کند.

ب) تأکید بر تجربه و آگاهی

حضرت در این زمینه، به تجربه داشتن و آگاهی در شخص صاحب مسئولیت تأکید می­کند و تنها در این صورت، او را شایسته اطاعت می داند و اگر شخصی از دانش و آگاهی لازم بی­بهره باشد، اطاعت از او را جایز نمی داند. چنان­که می فرماید: «شما را به اطاعت از کسانی که به سبب نادانی آنها, از اطاعت معذور نیستید، سفارش می کنم.»(2) یعنی اگر حاکمان و مدیران شما جاهل بودند، از آنان نباید اطاعت کنید. در نظریه بوروکراسی، در این­باره تناقض آشکاری دیده می شود؛ زیرا از یک سو، تجربه و آگاهی را به عنوان ملاک­های مهم گزینش و انتصاب در نظر می­گیرد، ولی از سوی دیگر، اعتقاد شدیدی به سلسله مراتب اقتدار و فرمان­روایی دارد و اطاعت از مدیر را در هر شرایطی ضروری می داند. در مدیریت اسلامی و علوی، اطاعت از مدیر و مسئول تا جایی است که با «حق» سازگار باشد و نافرمانی از خالق نباشد, چنان­که علی(ع) می فرماید: «در اموری که نافرمانی از خالق است، نباید از مخلوق اطاعتی شود.»(3) همچنین در نامه ای به مردم مصر می فرماید: «والی خود را تا آنجایی که

1- [1] . نهج البلاغه، نامه 19.
2- [2] . همان، حکمت 156.
3- [3] . همان، حکمت 165.