آیین بندگی در کلام علوی صفحه 175

1- کافی ج 5 ص 163 حدیث 1، وسائل الشیعه ج 16 ص 336 حدیث21701.

وَ مَا زَالَ جَبْرَئِیلُ7 یوصِینِی بِالْجَارِ حَتَّی ظَنَنْتُ أَنَّهُ سَیوَرِّثُهُ؛(1)

پیوسته جبرئیل7 مرا در باره ی همسایه سفارش می کرد تا این که گمان کردم که همسایه نیز (مانند بستگان) ارث می برد.

سیّد الساجدین امام زین العابدین7 می فرماید:

«وَ أَمَّا حَقُّ جَارِکَ، فَحِفْظُهُ غَائِباً، وَ إِکْرَامُهُ شَاهِداً، وَ نُصْرَتُهُ إِذْ کَانَ مَظْلُوماًً، وَ لَا تَتَبَّعْ لَهُ عَوْرَهً، فَإِنْ عَلِمْتَ عَلَیهِ سُوءاً سَتَرْتَهُ عَلَیهِ، وَ إِنْ عَلِمْتَ أَنَّهُ یقْبَلُ نَصِیحَتَکَ، نَصَحْتَهُ فِیمَا بَینَکَ وَ بَینَهُ، وَ لَا تُسْلِمْهُ عِنْدَ شَدِیدَهٍ، وَ تُقِیلُ عَثْرَتَهُ، وَ تَغْفِرُ ذَنْبَهُ، وَ تُعَاشِرُهُ مُعَاشَرَهً کَرِیمَهً، وَ لا قُوَّهَ إِلا بِاللهِ؛(2)

حق همسایه نسبت به تو این است که هنگامی که در خانه اش نیست (در سفر است) از منزلش محافظت کنی، و زمانی که حضور دارد او را گرامی بداری، و هنگامی که مظلوم واقع شد یاریش کنی، و هرگز از خفای او جست وجو نکن، و اگر از عیب او آگاه شدی آن را بپوشان، و اگر تذکر و نصیحت تو را می پذیرد، هنگامی که تو و او با هم تنها هستید او را نصیحت کن، و در زمان سختی ها او را تنها نگذار، و از لغزش او درگذر، و گناهش را ببخش و محترمانه با او معاشرت داشته باش، و لا قوه الا بالله.

3 - «وَالْجَارُ الجُنُب»، همسایه ای که نسبت قرابتی و خویشاوندی و دینی با انسان ندارد، تنها در نزدیکی انسان زندگی می کند که با این بیان حتی کافر هم حق همسایگی دارد و البته این حق توسعه دارد حتی شامل هر مصاحب و همراه